Bốn việc cần làm ngay khi về nhà để phòng ngừa lây nhiễm virus corona
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khoảng thời gian di chuyển bên ngoài và tiếp xúc tại những nơi công cộng tiềm ẩn nguy cơ mang mầm bệnh bám dính trên bề mặt cơ thể, trang phục cũng như các đồ dùng cá nhân. Virus corona lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp và có thể tồn tại một khoảng thời gian nhất định trên các bề mặt tiếp xúc thường xuyên.
Nếu không thực hiện các bước vệ sinh thích hợp ngay thời điểm bước chân vào nhà, mầm bệnh có thể vô tình phát tán vào không gian sinh hoạt chung, đe dọa sức khỏe của các thành viên khác, đặc biệt là người cao tuổi và trẻ nhỏ. Do đó, việc xây dựng thói quen xử lý vệ sinh cá nhân và khử khuẩn đồ dùng ngay khi về nhà là biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ rất thiết thực.
Phòng ngừa virus corona khi về nhà là gì?
Khi hoạt động bên ngoài môi trường gia đình, con người thường xuyên chạm vào các bề mặt công cộng như tay nắm cửa, nút bấm thang máy, tiền mặt hoặc phương tiện giao thông. Virus corona cùng nhiều vi sinh vật gây bệnh đường hô hấp khác có khả năng bám dính vào bàn tay, quần áo và các đồ dùng mang theo như điện thoại hay chìa khóa. Việc thiết lập một quy trình vệ sinh khép kín ngay tại cửa ra vào đóng vai trò như một màng lọc bảo vệ, ngăn chặn nguồn lây truyền thứ cấp xâm nhập vào tổ ấm. Thực hành đúng cách không đòi hỏi thiết bị đắt tiền mà phụ thuộc vào tính kỷ luật và nhận thức của mỗi cá nhân. Bằng cách chủ động làm sạch từ cơ thể đến vật dụng, bạn đã giảm thiểu đáng kể nguy cơ lây nhiễm chéo cho bản thân cũng như người thân cùng chung sống.
Tháo bỏ khẩu trang đúng cách và xử lý ngay tại khu vực cửa
Khẩu trang là rào chắn đầu tiên ngăn giọt bắn nhưng mặt ngoài của khẩu trang cũng là nơi tích tụ nhiều bụi bẩn và mầm bệnh từ môi trường bên ngoài. Khi về đến cửa nhà, bạn cần rửa tay nhanh bằng dung dịch sát khuẩn trước khi chạm vào dây đeo để tháo khẩu trang. Tuyệt đối không chạm tay vào mặt trước hoặc mặt trong của phần vải lọc nhằm tránh đưa virus trực tiếp lên ngón tay. Đối với khẩu trang y tế dùng một lần, hãy thả ngay vào thùng rác có nắp đậy kín để ngăn ngừa mầm bệnh phát tán ra không khí xung quanh. Nếu sử dụng khẩu trang vải kháng khuẩn, bạn cần cho ngay vào chậu nước xà phòng riêng hoặc túi giặt để giặt sạch bằng xà phòng và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời trước khi tái sử dụng.
Rửa tay kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sát khuẩn tay
Bàn tay là bộ phận tiếp xúc nhiều nhất với các đồ vật bên ngoài, đóng vai trò trung gian hàng đầu truyền virus corona lên niêm mạc mắt, mũi và miệng. Ngay sau khi tháo bỏ khẩu trang, bạn cần di chuyển thẳng tới bồn rửa để làm sạch tay với nước sạch và xà phòng trong thời gian tối thiểu 30 giây. Cần chú ý cọ rửa kỹ toàn bộ các vị trí bao gồm lòng bàn tay, mu bàn tay, các kẽ ngón tay, đầu ngón tay và vùng cổ tay theo đúng quy trình vệ sinh tiêu chuẩn. Trong trường hợp chưa thể tiếp cận ngay nguồn nước chảy, dung dịch cồn sát khuẩn có nồng độ từ 60 đến 80 độ là giải pháp thay thế tạm thời hiệu quả. Cần xoa đều lượng cồn vừa đủ lên toàn bộ bề mặt bàn tay cho đến khi cồn khô hoàn toàn.
Thay trang phục đi ngoài đường và vệ sinh thân thể
Trang phục mặc khi đi làm, đi học hoặc đến nơi đông người có thể đã tiếp xúc với giọt bắn hoặc bề mặt chứa mầm bệnh. Sau khi đã sát khuẩn tay sạch sẽ, bạn nên cởi bỏ trang phục ngoài và cho thẳng vào giỏ đựng đồ giặt, hạn chế rũ mạnh quần áo trong phòng ngủ hoặc phòng khách để tránh làm phân tán các hạt bụi mịn mang virus vào không khí. Thay sang bộ quần áo sạch sẽ dùng trong nhà giúp bạn thoải mái và ngăn mầm bệnh bám dính vào giường nệm, sofa hay thảm trải sàn. Nếu tính chất công việc đòi hỏi phải di chuyển liên tục ở những môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao, việc tắm rửa toàn thân và gội đầu ngay sau khi về nhà sẽ giúp loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn và virus bám trên da và tóc.
Làm sạch và khử khuẩn các vật dụng cá nhân mang theo
Nhiều người có thói quen vệ sinh thân thể kỹ lưỡng nhưng lại bỏ quên các đồ dùng cá nhân thường xuyên cầm nắm như điện thoại di động, ví tiền, đồng hồ, kính mắt và chìa khóa. Những vật dụng này liên tục được đặt lên bàn làm việc, ghế xe hoặc cầm bằng tay chưa vệ sinh, do đó trở thành nơi cư trú tiềm tàng của virus corona. Bạn nên sử dụng khăn giấy tẩm cồn y tế hoặc khăn lau khử trùng chuyên dụng để lau sạch bề mặt các đồ vật này một cách nhẹ nhàng. Đối với các thiết bị điện tử có màn hình cảm ứng, cần tránh xịt dung dịch lỏng trực tiếp lên khe cắm hoặc loa, thay vào đó hãy thấm cồn vào khăn mềm rồi lau nhẹ nhàng theo hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo an toàn cho linh kiện.
Bốn bước vệ sinh thiết yếu khi về nhà
| Bước thực hiện | Hành động chính | Lưu ý quan trọng |
|---|---|---|
| 1. Tháo khẩu trang | Cầm vào quai đeo, bỏ vào thùng rác hoặc chậu giặt | Không chạm vào mặt ngoài khẩu trang |
| 2. Vệ sinh tay | Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch cồn | Thời gian chà xát tối thiểu 30 giây |
| 3. Thay trang phục | Cởi đồ ngoài cho vào giỏ giặt, mặc đồ sạch | Tránh rũ mạnh quần áo trong phòng kín |
| 4. Khử khuẩn đồ dùng | Lau cồn các vật dụng như điện thoại, chìa khóa | Thao tác nhẹ nhàng, tránh ẩm linh kiện |
Lưu ý an toàn
Các biện pháp vệ sinh tại gia đình chỉ mang tính chất giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chứ không thể thay thế cho việc phòng ngừa toàn diện ở môi trường bên ngoài. Khi sử dụng cồn sát khuẩn hoặc các chất tẩy rửa bề mặt, cần cất giữ xa tầm tay trẻ em và tránh xa nguồn nhiệt hoặc ngọn lửa trần để phòng ngừa nguy cơ cháy nổ. Không pha trộn tùy tiện các loại hóa chất tẩy rửa với nhau vì có thể sinh ra khí độc gây hại cho đường hô hấp. Nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như sốt, ho khan, khó thở hoặc mất khứu giác, bạn cần chủ động tự cách ly và liên hệ ngay với cơ sở y tế địa phương để được tư vấn xét nghiệm và hướng dẫn theo dõi đúng quy trình y khoa.
Tóm tắt
Việc duy trì 4 bước vệ sinh đơn giản khi về nhà gồm tháo khẩu trang đúng cách, rửa sạch bàn tay, thay trang phục và khử trùng vật dụng cá nhân là hàng rào bảo vệ vững chắc cho tổ ấm. Những hành động nhỏ nhưng được thực hiện đều đặn mỗi ngày sẽ tạo nên thói quen sống an toàn, giúp ngăn ngừa hiệu quả virus corona cùng nhiều bệnh truyền nhiễm hô hấp, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nguồn tham khảo
- National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology: Knowledge and practices of community wide use of face mask and hand hygiene for prevention and control of coronavirus disease in Punjab
- Jurnal Aisyah : Jurnal Ilmu Kesehatan: Prevention of covid-19 transmission with mask and hand hygiene in hospital: A bibliometric analysis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có cần thiết phải tắm ngay sau mỗi lần ra ngoài về hay không?
Tắm ngay là điều rất khuyến khích nếu bạn vừa trở về từ môi trường nguy cơ cao như bệnh viện hoặc nơi tập trung đông người kín gió. Tuy nhiên, nếu chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn và giữ khoảng cách an toàn, việc rửa tay kỹ và thay trang phục sạch là đủ để đảm bảo vệ sinh.
Có nên dùng cồn y tế để khử khuẩn toàn bộ bề mặt túi xách không?
Bạn có thể dùng cồn để lau nhẹ quai cầm và đáy túi xách nếu chất liệu chịu được cồn. Đối với các chất liệu như da thật hoặc vải đặc thù, cồn có thể làm hỏng bề mặt, vì vậy bạn nên dùng khăn ẩm pha xà phòng loãng hoặc dung dịch chuyên dụng.
Rửa tay bằng nước ấm có tiêu diệt virus corona tốt hơn nước lạnh không?
Nước ấm không tiêu diệt virus tốt hơn nước lạnh vì nhiệt độ nước an toàn cho da tay chưa đủ cao để diệt khuẩn. Yếu tố quyết định là việc cọ xát kỹ với xà phòng trong ít nhất 30 giây để phá vỡ lớp màng lipid của virus rồi rửa trôi dưới dòng nước.
Khẩu trang vải sau khi tháo ra nên giặt như thế nào để sạch khuẩn?
Khẩu trang vải nên được giặt hàng ngày bằng bột giặt thông thường hoặc xà phòng dưới vòi nước, sau đó phơi ở nơi thoáng gió, có ánh nắng trực tiếp. Bạn có thể là ủi nóng trước khi dùng lại để tăng cường khả năng diệt khuẩn.
Dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa bao nhiêu độ cồn thì đạt hiệu quả?
Dung dịch sát khuẩn tay nhanh cần chứa nồng độ cồn từ 60 đến 80 độ để đạt hiệu quả vô hiệu hóa virus corona. Nồng độ cồn quá thấp sẽ không đủ khả năng diệt khuẩn, trong khi nồng độ quá cao lại bốc hơi quá nhanh trước khi kịp tiêu diệt mầm bệnh.
