Bị khô mắt dùng thuốc gì để cải thiện nhanh và?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bị khô mắt dùng thuốc gì là thắc mắc rất phổ biến ở nhân viên văn phòng, người thường xuyên tiếp xúc với màn hình điện tử và người cao tuổi. Khô mắt xảy ra khi lượng nước mắt tiết ra không đủ hoặc chất lượng màng phim nước mắt bị suy giảm, dẫn đến tình trạng cộm xốn, cay rát, đỏ mắt và nhìn mờ thoáng qua.
Để cải thiện tình trạng này, việc lựa chọn đúng loại dung dịch nhỏ mắt hoặc thuốc điều trị đóng vai trò then chốt giúp làm dịu triệu chứng nhanh chóng và ngăn ngừa tổn thương bề mặt giác mạc. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ khô mắt, người bệnh có thể cần dùng nước mắt nhân tạo không kê đơn, gel bôi trơn ban đêm hoặc các nhóm thuốc kháng viêm đặc hiệu do bác sĩ chỉ định.
Bị khô mắt dùng thuốc gì là gì?
Khô mắt là một hội chứng mạn tính của bề mặt nhãn cầu, xuất hiện khi tuyến lệ không sản xuất đủ thể tích nước mắt hoặc thành phần màng phim nước mắt mất cân bằng khiến nước mắt bốc hơi quá nhanh. Màng phim nước mắt cấu tạo gồm ba lớp chính: lớp nhầy giúp nước mắt bám dính, lớp nước cung cấp oxy cùng dưỡng chất, và lớp mỡ ngăn nước mắt bốc hơi. Khi bất kỳ lớp nào bị rối loạn, bề mặt giác mạc và kết mạc sẽ không được bôi trơn đầy đủ, gây ra phản ứng viêm vi thể và cảm giác khó chịu liên tục. Thuốc dùng cho người bị khô mắt nhằm hai mục tiêu chính: thay thế lượng nước mắt thiếu hụt bằng các chất bôi trơn nhân tạo và giải quyết phản ứng viêm bề mặt nhãn cầu để phục hồi chức năng bài tiết tự nhiên của mắt.
Nước mắt nhân tạo bôi trơn bề mặt nhãn cầu
Khi bị khô mắt mức độ nhẹ đến trung bình, nước mắt nhân tạo là lựa chọn đầu tay phổ biến và an toàn nhất. Nhóm sản phẩm này có tác dụng bổ sung độ ẩm, bôi trơn bề mặt nhãn cầu và ổn định màng phim nước mắt. Các hoạt chất thường gặp gồm natri hyaluronate, carboxymethylcellulose, hydroxypropyl methylcellulose hoặc trehalose. Nước mắt nhân tạo được chia thành hai dạng chính là dạng lọ đa liều có chất bảo quản và dạng tép đơn liều không chứa chất bảo quản. Người cần nhỏ mắt thường xuyên trên bốn lần mỗi ngày hoặc có cơ địa nhạy cảm nên ưu tiên dạng tép đơn liều để tránh nguy cơ kích ứng biểu mô giác mạc.
Gel và thuốc mỡ tra mắt duy trì độ ẩm kéo dài
Với những trường hợp khô mắt nặng, khô mắt do tổn thương tuyến meibomius hoặc thường xuyên thức dậy với cảm giác cộm rát dữ dội, gel và mỡ tra mắt là giải pháp bổ trợ hữu hiệu. Dạng gel và mỡ có độ nhớt cao, thời gian lưu giữ trên bề mặt giác mạc lâu hơn nhiều so với dạng dung dịch lỏng, giúp bảo vệ mắt khỏi tình trạng bốc hơi nước mắt quá mức. Tuy nhiên, do đặc tính đậm đặc, các sản phẩm này thường gây mờ mắt tạm thời ngay sau khi dùng. Vì vậy, người bệnh thường được khuyến cáo tra gel hoặc mỡ mắt trước khi đi ngủ để mắt được phục hồi suốt đêm mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày.
Thuốc kê đơn kháng viêm và kích thích tiết nước mắt
Khi tình trạng khô mắt bắt nguồn từ phản ứng viêm mạn tính trên bề mặt nhãn cầu, nước mắt nhân tạo thông thường có thể không đem lại hiệu quả triệt để. Trong trường hợp này, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định các nhóm thuốc điều trị đặc hiệu theo đơn. Điển hình là thuốc nhỏ mắt chứa cyclosporine hoặc lifitegrast giúp ức chế phản ứng viêm và kích thích tuyến lệ tự nhiên sản xuất nước mắt. Ngoài ra, trong các đợt viêm cấp tính, bác sĩ có thể kê đơn corticoid nồng độ thấp dùng trong thời gian ngắn. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc này để tránh biến chứng nguy hiểm như tăng nhãn áp hoặc nhiễm trùng giác mạc.
Biện pháp hỗ trợ phối hợp giúp cải thiện khô mắt bền vững
Bên cạnh các loại thuốc tra tại chỗ, việc bổ sung dưỡng chất đường uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cải thiện chất lượng màng phim nước mắt. Axit béo omega 3 từ dầu cá hoặc dầu hạt lanh đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có đặc tính kháng viêm, hỗ trợ cải thiện chức năng tuyến meibomius và hạn chế hiện tượng bốc hơi nước mắt. Cùng với đó, người bệnh cần thực hiện quy tắc 20-20-20 khi làm việc với máy tính, chớp mắt chủ động thường xuyên, hạn chế luồng gió điều hòa phả thẳng vào mặt và đeo kính chắn gió bụi khi ra ngoài để bảo vệ đôi mắt toàn diện.
Lưu ý an toàn
Người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa hoạt chất co mạch hoặc corticoid kéo dài mà không có chỉ định từ bác sĩ nhãn khoa. Chú ý kiểm tra hạn mở nắp của lọ thuốc nhỏ mắt, thường chỉ nên dùng trong vòng mười lăm đến ba mươi ngày sau khi mở đối với dạng đa liều. Không để đầu lọ thuốc chạm trực tiếp vào lông mi hoặc bề mặt mắt để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho chẩn đoán và phác đồ điều trị trực tiếp từ nhân viên y tế chuyên khoa.
Tóm tắt
Khô mắt là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu lựa chọn đúng sản phẩm hỗ trợ và điều chỉnh thói quen sinh hoạt khoa học. Việc dùng nước mắt nhân tạo hoặc các dung dịch nhỏ mắt cần tuân theo hướng dẫn y khoa để đảm bảo an toàn lâu dài cho thị lực. Khi triệu chứng kéo dài hoặc gây đau rát nặng, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Nguồn tham khảo
- Foreign Language Science and Technology Journal Database Medicine and Health: Clinical Observation of Sodium Hyaluronate Eye Drops Combined with Fluoromi Long Eye Drops in the Treatment of Dry Eye
- Scientific Reports: Clinical observation of esculin and digitalisglycosides eye drops with 0.3% sodium hyaluronate eye drops for dry eye disease: a randomized controlled trial
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nước mắt nhân tạo có thể dùng hàng ngày kéo dài được không?
Người bệnh có thể dùng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản nhiều lần trong ngày khi mắt bị khô cộm. Tuy nhiên, các loại thuốc nhỏ mắt kháng viêm hoặc điều trị theo toa bắt buộc phải tuân theo hướng dẫn về tần suất của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Có nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng viêm corticoid không?
Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid chỉ được dùng khi có chỉ định và theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ nhãn khoa trong các đợt viêm cấp. Tự ý sử dụng nhóm thuốc này kéo dài có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và tổn thương thị lực nghiêm trọng.
Đang đeo kính áp tròng bị khô mắt thì nên nhỏ loại nào?
Người đeo kính áp tròng nên chọn nước mắt nhân tạo dạng tép đơn liều không chứa chất bảo quản hoặc sản phẩm có ghi chú an toàn cho kính áp tròng. Một số chất bảo quản như benzalkonium chloride có thể bám vào kính gây kích ứng và tổn thương bề mặt giác mạc.
Thuốc nhỏ mắt làm giảm đỏ mắt có trị dứt điểm khô mắt không?
Thuốc nhỏ mắt làm giảm đỏ thường chứa hoạt chất co mạch giúp mắt bớt đỏ tức thì nhưng không điều trị được nguyên nhân khô mắt. Lạm dụng loại thuốc này có thể gây hiện tượng giãn mạch dội ngược, khiến mắt càng đỏ và khô rát nặng hơn.
Khi nào người bị khô mắt cần đến bệnh viện khám ngay?
Bạn cần đi khám chuyên khoa mắt ngay khi bị đau nhức mắt dữ dội, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng nặng, mắt tiết dịch mủ hoặc tình trạng khô cộm không thuyên giảm sau nhiều ngày tự tra nước mắt nhân tạo.
