Bệnh trĩ: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tổng quan về bệnh trĩ

Về mặt giải phẫu học, vùng ống hậu môn và trực tràng dưới vốn được lót bởi các lớp đệm mạch máu chứa nhiều xoang tĩnh mạch nhỏ, động mạch và các mô liên kết đàn hồi. Các cấu trúc này đóng vai trò tự nhiên như những miếng đệm hỗ trợ đóng kín lỗ hậu môn, giúp kiểm soát việc giữ phân và hơi. Khi các mô nâng đỡ này bị suy yếu hoặc khi áp lực trong khoang bụng và khung chậu tăng cao kéo dài, các xoang mạch máu sẽ phồng lên, ứ trệ tuần hoàn máu và dần tạo thành búi trĩ.

Dựa trên vị trí giải phẫu liên quan đến đường lược, là ranh giới phân chia giữa niêm mạc trực tràng và da ống hậu môn, bệnh trĩ được phân loại thành ba nhóm chính:

• Thứ nhất là trĩ nội, xuất phát từ các đám rối tĩnh mạch nằm phía trên đường lược, được bao phủ bởi niêm mạc trực tràng. Do khu vực này không có các thụ thể cảm giác đau xô-ma mà chỉ có thần kinh cảm giác nội tạng, các tổn thương trĩ nội giai đoạn đầu thường không gây đau buốt mà triệu chứng điển hình nhất là chảy máu không đau khi đại tiện hoặc tiết dịch nhầy.
• Thứ hai là trĩ ngoại, hình thành từ đám rối tĩnh mạch nằm phía dưới đường lược và được che phủ bởi lớp da giàu đầu mút dây thần kinh cảm giác quanh hậu môn. Do đó, trĩ ngoại rất dễ gây cảm giác đau rát, cộm ngứa, sưng tấy hoặc khó chịu mỗi khi cọ xát với quần áo và khi ngồi.
• Thứ ba là trĩ hỗn hợp, tình trạng xảy ra khi người bệnh cùng lúc mắc cả trĩ nội và trĩ ngoại. Theo thời gian, búi trĩ nội bên trong sa xuống liên kết với búi trĩ ngoại bên ngoài tạo thành một khối liên tục chạy từ trong ống hậu môn ra ngoài rìa hậu môn.

Việc phân định chính xác hình thái và cấp độ trĩ giữ vai trò quyết định trong việc xây dựng kế hoạch theo dõi và can thiệp y khoa phù hợp cho từng cá nhân.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Sự hình thành của bệnh trĩ là kết quả của sự gia tăng áp lực mạn tính lên hệ thống tĩnh mạch vùng hậu môn trực tràng, kết hợp với sự thoái hóa tự nhiên của các sợi mô liên kết nâng đỡ thành mạch. Cơ chế cốt lõi bắt nguồn từ việc lưu lượng máu tĩnh mạch trở về tim bị cản trở hoặc ứ trệ, làm thành mạch căng giãn quá mức, mất dần tính đàn hồi và hình thành nên các búi trĩ sa trễ.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ phổ biến hàng đầu là táo bón kéo dài cùng thói quen rặn mạnh khi đi cầu. Khi phân khô cứng và có kích thước lớn, người bệnh bắt buộc phải dùng lực rặn rất mạnh để tống xuất phân ra ngoài. Động tác rặn này làm gia tăng đột ngột và liên tục áp lực tĩnh mạch trong khoang chậu, đẩy các búi trĩ sa dần xuống ống hậu môn. Ngược lại, các đợt tiêu chảy mạn tính hoặc đại tiện nhiều lần trong ngày cũng gây kích thích cơ thắt, tạo lực co thắt liên tục và làm viêm nhiễm, phù nề vùng đệm mạch máu.

Thói quen sinh hoạt và đặc thù công việc cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Những người làm công việc văn phòng, tài xế lái xe đường dài hoặc người có lối sống ít vận động thường phải ngồi liên tục trong nhiều giờ. Tư thế ngồi kéo dài tạo ra sự chèn ép cơ học trực tiếp lên vùng đáy chậu, làm giảm vận tốc tuần hoàn máu tĩnh mạch và dẫn đến tình trạng ứ huyết. Bên cạnh đó, thói quen ngồi lâu trên bồn cầu để đọc sách hoặc dùng điện thoại thông minh khiến cơ sàn chậu giãn lỏng không có lực nâng, tạo điều kiện thuận lợi cho búi trĩ xung huyết và sa ra ngoài.

Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, thiếu hụt chất xơ từ rau xanh, củ quả và thói quen uống không đủ nước mỗi ngày khiến khối phân teo nhỏ, khô cứng, trực tiếp gây ra táo bón. Thói quen sử dụng nhiều rượu bia, cà phê và thức ăn cay nóng cũng làm tăng sung huyết niêm mạc đường tiêu hóa dưới.

Ngoài ra, các yếu tố sinh lý, hành vi và bệnh lý khác bao gồm thời kỳ mang thai, khi tử cung mở rộng chèn ép vào tĩnh mạch chủ dưới và sự thay đổi nội tiết tố làm giãn thành mạch. Tình trạng béo phì làm tăng áp lực ổ bụng liên tục, quá trình lão hóa tự nhiên làm lỏng lẻo các cấu trúc neo giữ đệm hậu môn, thói quen quan hệ tình dục qua đường hậu môn gây kích thích cơ học và làm gia tăng áp lực tại chỗ, hoặc các khối u vùng tiểu khung như u xơ tử cung và u đại trực tràng chèn ép đường hồi lưu của máu tĩnh mạch cũng là những nguyên nhân bệnh sinh đáng lưu ý.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Triệu chứng của bệnh trĩ biểu hiện khá đa dạng tùy thuộc vào vị trí tổn thương là trĩ nội, trĩ ngoại hay trĩ hỗn hợp, cũng như mức độ sa giãn của các búi mạch. Việc nhận diện đúng các dấu hiệu lâm sàng giúp người bệnh phát hiện sớm và phân biệt với các bệnh lý vùng hậu môn trực tràng khác.

Dấu hiệu khởi phát phổ biến nhất của bệnh trĩ nội là hiện tượng chảy máu đỏ tươi khi đại tiện. Ban đầu, máu chỉ xuất hiện kín đáo dưới dạng một vệt nhỏ dính trên bề mặt phân hoặc thấm vào giấy vệ sinh sau khi lau. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, máu có thể chảy nhỏ giọt hoặc bắn thành tia đỏ tươi sau khi phân được tống ra ngoài, đôi khi làm đổi màu nước trong bồn cầu. Điểm đặc trưng quan trọng của trĩ nội ở giai đoạn sớm là chảy máu không kèm theo đau đớn, do niêm mạc phía trên đường lược không có thụ thể thần kinh cảm giác đau. Người bệnh cũng có thể nhận thấy tăng tiết dịch nhầy vùng hậu môn, dẫn đến cảm giác ẩm ướt và ngứa ngáy khó chịu.

Khi trĩ nội tiến triển, triệu chứng sa búi trĩ sẽ xuất hiện rõ rệt. Búi trĩ sa ra ngoài có hình dạng như những nốt sần mềm, màu đỏ hồng hoặc tím thẫm. Ban đầu, búi trĩ chỉ sa ra khi rặn đại tiện rồi tự co trở lại vào ống hậu môn. Về sau, búi trĩ sa thường xuyên hơn và người bệnh phải dùng tay đẩy vào, hoặc thậm chí búi trĩ nằm thường trực bên ngoài rìa hậu môn gây cảm giác cộm vướng liên tục và cảm giác đi ngoài chưa hết phân.

Đối với trĩ ngoại, các triệu chứng chủ yếu là sưng tấy, ngứa ngáy và đau rát cục bộ tại rìa hậu môn. Người bệnh có thể tự sờ thấy một hoặc nhiều nếp gấp da thừa hay cục u mềm xung quanh lỗ hậu môn. Do tiếp xúc trực tiếp với quần áo và bề mặt ghế ngồi, vùng này rất dễ bị kích ứng, gây khó khăn cho việc vệ sinh sau khi đi ngoài.

Dấu hiệu cảnh báo đặc biệt nguy hiểm là tình trạng trĩ ngoại tắc mạch hoặc trĩ nội sa nghẹt. Khi một cục máu đông hình thành bên trong búi trĩ, vành hậu môn sẽ đột ngột xuất hiện một khối u căng cứng, sưng to, đổi sang màu tím sẫm hoặc xanh lam kèm theo cơn đau dữ dội, nhức nhối ngay cả khi nằm yên hoặc đi lại nhẹ nhàng. Triệu chứng đau dữ dội đột ngột này cần được phân biệt với nứt kẽ hậu môn (thường đau buốt như dao cắt sau khi rặn phân cứng) hoặc áp xe hậu môn (kèm sốt và khối sưng mưng mủ).

Chẩn đoán

Quy trình chẩn đoán bệnh trĩ đòi hỏi sự thăm khám cẩn trọng của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại hậu môn trực tràng, nhằm xác định chính xác vị trí, phân độ búi trĩ và loại trừ các bệnh lý ác tính tiềm ẩn. Bệnh nhân không nên vì tâm lý e ngại mà bỏ qua việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế.

Bước đầu tiên trong quy trình là khai thác bệnh sử chi tiết. Bác sĩ sẽ ghi nhận thời gian xuất hiện triệu chứng, tính chất chảy máu (máu đỏ tươi hay đỏ sẫm lẫn nhầy), thói quen đại tiện, tiền sử táo bón hoặc tiêu chảy và tính chất cơn đau. Tiếp theo, bác sĩ tiến hành quan sát trực tiếp vùng quanh hậu môn để tìm kiếm các búi trĩ ngoại, mảnh da thừa, dấu hiệu nứt kẽ hậu môn, rò hậu môn hoặc các tổn thương viêm loét.

Thăm khám trực tràng bằng ngón tay là bước lâm sàng thiết yếu. Bác sĩ đeo găng tay y tế, thoa chất bôi trơn và nhẹ nhàng đưa ngón tay trỏ vào ống hậu môn trực tràng để đánh giá trương lực cơ thắt hậu môn, cảm nhận độ mềm mại của niêm mạc, kiểm tra cục máu đông trong búi trĩ tắc mạch và quan trọng nhất là loại trừ các khối u sần sùi của trực tràng dưới. Tuy nhiên, các búi trĩ nội mềm mại chưa có biến chứng thường khó sờ thấy bằng ngón tay.

Để quan sát rõ ràng cấu trúc trĩ nội, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện nội soi hậu môn trực tràng bằng ống soi cứng hoặc ống soi mềm chuyên dụng có gắn nguồn sáng. Phương pháp này cho phép đánh giá trực quan kích thước, số lượng búi trĩ nội, vị trí so với đường lược và mức độ xung huyết niêm mạc.

Đặc biệt, ở những bệnh nhân có triệu chứng tiêu ra máu trên bốn mươi tuổi, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, hoặc người có các dấu hiệu sụt cân không rõ nguyên nhân, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, bác sĩ sẽ chỉ định nội soi toàn bộ đại trực tràng. Kỹ thuật này giúp quan sát toàn bộ lòng khung đại tràng để phát hiện polyp, viêm đại tràng thiếu máu cục bộ, bệnh viêm ruột hoặc khối u ác tính, tránh bỏ sót bệnh lý nghiêm trọng.

Các biến chứng nguy hiểm thường gặp khi mắc bệnh trĩ

Nếu không được can thiệp kịp thời và đúng cách, bệnh trĩ tiến triển nặng có thể dẫn đến nhiều biến chứng phức tạp ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người bệnh:

Tình trạng chảy máu kéo dài trong mỗi lần đi đại tiện là nguyên nhân phổ biến dẫn đến thiếu máu mạn tính. Mặc dù lượng máu mất mỗi ngày có thể không nhiều nhưng sự hao hụt hồng cầu tích tụ theo thời gian sẽ khiến người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, suy nhược cơ thể, da xanh xao, hoa mắt, chóng mặt và giảm khả năng tập trung làm việc. Trong một số trường hợp nặng, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng thiếu máu nghiêm trọng cần phải nhập viện để truyền máu cấp cứu.

Biến chứng tắc mạch trĩ xảy ra khi xuất hiện cục máu đông gây bít tắc lưu thông máu bên trong các xoang mạch của búi trĩ. Tắc mạch có thể gặp ở cả trĩ nội và trĩ ngoại, tạo thành khối sưng phồng màu tím thẫm và gây ra cơn đau rát dữ dội, liên tục. Nguy hiểm hơn là tình trạng trĩ sa nghẹt, khi các búi trĩ nội sa ra ngoài bị cơ thắt hậu môn co thắt siết chặt lấy cuống trĩ, ngăn cản máu tĩnh mạch hồi lưu trong khi máu động mạch vẫn tiếp tục bơm tới. Hậu quả là búi trĩ sưng nề nhanh chóng, phù nề nặng nề, thiếu máu cục bộ và có nguy cơ tiến triển thành hoại tử búi trĩ nếu không được phẫu thuật tháo nghẹt khẩn cấp.

Ngoài ra, búi trĩ sa ra ngoài thường xuyên làm rỉ dịch nhầy và phân, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi phát triển gây viêm da quanh hậu môn, viêm nhú, viêm hốc tuyến hậu môn. Tình trạng viêm nhiễm lan rộng kéo dài có thể biến chứng thành các ổ áp xe quanh hậu môn hoặc tạo thành các đường rò hậu môn trực tràng vô cùng phức tạp, đòi hỏi phải can thiệp ngoại khoa nhiều lần. Trĩ lâu ngày còn có thể làm suy yếu trương lực cơ thắt hậu môn, dẫn đến rối loạn chức năng tự chủ đại tiện như không giữ được hơi hoặc phân lỏng.

Phân loại các cấp độ tiến triển của bệnh trĩ nội

Theo hệ thống phân loại kinh điển trong chuyên ngành hậu môn trực tràng học, trĩ nội được chia thành bốn cấp độ dựa trên mức độ sa xuống của búi trĩ qua đường lược:

Trĩ nội độ một là giai đoạn khởi phát nhẹ nhất của bệnh. Ở giai đoạn này, các búi trĩ mới bắt đầu hình thành và nằm hoàn toàn bên trong ống hậu môn, chưa có hiện tượng lòi hay sa ra ngoài rìa hậu môn ngay cả khi người bệnh rặn mạnh. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu là chảy một lượng máu nhỏ đỏ tươi dính ở phân hoặc trên giấy lau vệ sinh.

Trĩ nội độ hai đánh dấu sự gia tăng kích thước của búi trĩ. Khi người bệnh đi đại tiện và dùng sức rặn, búi trĩ sẽ bị đẩy lòi một phần ra khỏi lỗ hậu môn. Tuy nhiên, ngay sau khi đi tiêu xong và cơ sàn chậu thư giãn, búi trĩ có khả năng tự co thụt trở lại vào bên trong ống hậu môn mà không cần bất kỳ tác động hỗ trợ nào từ bên ngoài.

Trĩ nội độ ba là giai đoạn tổn thương tiến triển rõ rệt, khi các dây chằng mô liên kết nâng đỡ đệm hậu môn đã bị dãn nhão đáng kể. Búi trĩ sa hẳn ra ngoài lỗ hậu môn mỗi khi người bệnh đi đại tiện hoặc khi làm việc nặng, ngồi xổm lâu. Sau khi đi vệ sinh, búi trĩ không thể tự co lên được nữa mà người bệnh bắt buộc phải dùng ngón tay sạch để đẩy búi trĩ tụt ngược trở lại vào bên trong ống hậu môn.

Trĩ nội độ bốn là cấp độ nặng nhất của bệnh trĩ nội. Búi trĩ ở giai đoạn này sa thường trực bên ngoài rìa hậu môn và hoàn toàn không thể đẩy tụt vào trong được nữa, hoặc dù có đẩy vào thì búi trĩ cũng lập tức tụt trở lại ra ngoài. Búi trĩ độ bốn thường có kích thước lớn, dễ bị cọ xát gây viêm loét, tiết nhiều dịch nhầy ẩm ướt và tiềm ẩn nguy cơ cao bị sa nghẹt, tắc mạch hoặc hoại tử.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu chính trong quản lý và điều trị bệnh trĩ là làm thuyên giảm các triệu chứng khó chịu như đau rát, chảy máu, ngứa ngáy, ngăn ngừa búi trĩ tiến triển sang cấp độ nặng hơn và phòng ngừa biến chứng huyết khối hoặc nhiễm trùng. Chiến lược điều trị luôn mang tính cá thể hóa cao, phụ thuộc vào loại trĩ, cấp độ sa búi trĩ và tình trạng sức khỏe tổng thể của từng người bệnh dưới sự chỉ định chuyên môn từ bác sĩ.

Đối với trĩ giai đoạn nhẹ (trĩ nội độ 1, độ 2 hoặc trĩ ngoại chưa biến chứng), phương pháp điều trị bảo tồn nội khoa kết hợp điều chỉnh lối sống luôn được ưu tiên hàng đầu. Người bệnh cần tăng cường bổ sung chất xơ hòa tan và không hòa tan trong bữa ăn hằng ngày, uống đủ lượng nước cần thiết để phân mềm xốp, giúp việc tống xuất phân diễn ra nhẹ nhàng mà không cần rặn. Bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc nhuận tràng thẩm thấu ngắn hạn nếu người bệnh bị táo bón khó kiểm soát. Biện pháp ngâm hậu môn trong chậu nước ấm sạch từ mười đến mười lăm phút sau mỗi lần đi tiêu hoặc khi đau rát giúp thư giãn cơ thắt hậu môn, giảm sưng nề và cải thiện lưu thông máu. Ngoài ra, các thuốc dùng tại chỗ dạng kem bôi hoặc viên đặt hậu môn chứa chất kháng viêm nhẹ, chất làm dịu niêm mạc và các dẫn chất làm bền thành mạch đường uống có thể được bác sĩ kê đơn để giảm xung huyết phù nề.

Khi điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả mong muốn hoặc trĩ nội tiến triển ở độ 2, độ 3 có triệu chứng chảy máu dai dẳng, các thủ thuật can thiệp ít xâm lấn tại phòng khám chuyên khoa sẽ được cân nhắc. Thủ thuật thắt búi trĩ bằng vòng cao su là kỹ thuật phổ biến nhằm cắt đứt nguồn máu nuôi cuống trĩ, khiến búi trĩ teo dần và tự rụng sau một khoảng thời gian. Phương pháp tiêm xơ búi trĩ sử dụng chất làm xơ hóa mạch máu để thu nhỏ mô trĩ và gắn dính niêm mạc vào lớp cơ bên dưới. Bên cạnh đó, quang đông hồng ngoại cũng là một giải pháp nhiệt làm đông kết mạch máu nuôi búi trĩ.

Đối với trĩ nội độ 4, trĩ sa nghẹt hoại tử, trĩ hỗn hợp phức tạp hoặc trĩ có huyết khối gây đau dữ dội, can thiệp phẫu thuật triệt để là chỉ định cần thiết. Các phương pháp phẫu thuật hiện đại như phẫu thuật Longo (sử dụng máy khâu cắt khoanh niêm mạc trực tràng trên đường lược để kéo búi trĩ về vị trí giải phẫu ban đầu và giảm lưu lượng máu) hoặc phẫu thuật cắt trĩ kinh điển bóc tách từng búi trĩ được thực hiện trong môi trường vô trùng bệnh viện. Sau can thiệp, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch tái khám để theo dõi lành thương và kiểm soát chức năng cơ thắt hậu môn.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Biện pháp phòng ngừa bệnh trĩ hiệu quả nhất là duy trì sự mềm xốp của khối phân và giảm thiểu tối đa áp lực gia tăng lên hệ tĩnh mạch đáy chậu. Bằng cách thiết lập các thói quen sinh hoạt khoa học, mỗi người có thể chủ động bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa và hạn chế nguy cơ tái phát bệnh.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ là nền tảng cốt lõi trong việc phòng ngừa táo bón. Mỗi bữa ăn nên được bổ sung đa dạng các loại rau xanh lá đậm, củ quả tươi, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và hạt dinh dưỡng. Đồng thời, việc uống đủ lượng nước lọc trải đều trong ngày là điều kiện bắt buộc để chất xơ phát huy tác dụng làm mềm và tăng thể tích khối phân. Cần hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm cay nóng nhiều gia vị ớt tiêu, đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ, cũng như kiêng lạm dụng rượu bia, thuốc lá và thức uống chứa nhiều caffeine vì chúng dễ gây kích thích niêm mạc ống tiêu hóa và làm mất nước tế bào.

Rèn luyện thói quen đại tiện khoa học cũng giữ vai trò vô cùng thiết yếu. Nên tập thói quen đi tiêu vào một khung giờ cố định trong ngày, thuận lợi nhất là vào buổi sáng sớm sau khi thức dậy hoặc sau bữa ăn khi phản xạ dạ dày ruột hoạt động mạnh nhất. Tuyệt đối không nhịn đi cầu khi có cảm giác mót đại tiện vì phân lưu lại lâu trong trực tràng sẽ bị tái hấp thu nước trở nên khô cứng. Khi ngồi trên bồn cầu, không nên rặn gồng gắng sức, tránh ngồi lâu quá năm đến mười phút và không mang theo điện thoại, sách báo vào nhà vệ sinh.

Duy trì lối sống năng động và vận động thể chất thường xuyên giúp kích thích nhu động ruột tự nhiên và cải thiện tuần hoàn máu vùng chậu. Những người làm công việc văn phòng hoặc ngồi nhiều nên chủ động đứng dậy đi lại nhẹ nhàng hoặc vươn vai sau mỗi bốn mươi lăm đến sáu mươi phút làm việc. Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc bài tập co thắt cơ sàn chậu (Kegel) hỗ trợ rất tốt cho trương lực cơ nâng hậu môn. Ngoài ra, nên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, chất liệu cotton mềm để tránh cọ xát và giữ vùng kín luôn khô thoáng.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh không nên tự ý chẩn đoán hoặc tự điều trị tại nhà khi xuất hiện các bất thường ở vùng hậu môn trực tràng, mà cần chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được kiểm tra chính xác.

Cần sắp xếp lịch khám y tế càng sớm càng tốt khi nhận thấy các dấu hiệu sau: hiện tượng chảy máu đỏ tươi xuất hiện liên tục mỗi khi đi đại tiện; búi trĩ sa ra ngoài hậu môn nhưng không thể tự thụt vào mà phải dùng tay đẩy hoặc không đẩy vào được; cảm giác ngứa ngáy, sưng cộm và tiết dịch nhầy dai dẳng kéo dài gây viêm da quanh hậu môn; hoặc khi các triệu chứng khó chịu không hề thuyên giảm sau một đến hai tuần áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà. Đặc biệt, bất kỳ ai trên bốn mươi tuổi bị tiêu ra máu hoặc người có tiền sử gia đình mắc bệnh lý ác tính đường tiêu hóa đều cần được nội soi đại trực tràng để tầm soát ung thư sớm.

Cần đến ngay cơ sở y tế cấp cứu trong các tình huống khẩn cấp sau: chảy máu trực tràng ồ ạt không cầm được; đi kèm các dấu hiệu mất máu cấp tính như hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi, da tái lạnh hoặc ngất xỉu; xuất hiện cơn đau rát dữ dội đột ngột vùng hậu môn khiến người bệnh không thể ngồi hay đi lại (cảnh báo trĩ ngoại tắc mạch hoặc trĩ sa nghẹt có nguy cơ hoại tử); búi trĩ chuyển sang màu tím thẫm, bốc mùi hôi hoặc có dịch mủ kèm sốt cao, rét run (dấu hiệu nhiễm trùng nặng lan rộng).

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức y khoa đại chúng và nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe, hoàn toàn không thay thế cho việc chẩn đoán, tư vấn chuyên môn hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Mọi quyết định can thiệp y tế hay phẫu thuật đều phải dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng trực tiếp và tình trạng sức khỏe cụ thể của từng cá nhân.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bôi, thuốc đặt hậu môn có chứa corticoid kéo dài mà không có đơn thuốc của bác sĩ, vì có thể gây teo da, loét niêm mạc và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nghiêm cấm việc tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học như đắp lá cây lạ, bôi vôi, châm chích búi trĩ hoặc thắt búi trĩ bằng chỉ tại nhà, bởi những hành vi này rất dễ gây hoại tử mô, nhiễm khuẩn huyết và đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Khi nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào trong thói quen đại tiện hoặc xuất hiện máu trong phân, hãy luôn tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phương pháp xử trí an toàn, chuẩn xác.

Kết luận

Bệnh trĩ là một bệnh lý hậu môn trực tràng rất thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu người bệnh chủ động nhận biết sớm và tiếp cận y tế đúng cách. Việc duy trì một lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, uống đủ nước mỗi ngày, vận động thể chất điều độ và rèn luyện thói quen đại tiện khoa học đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa bệnh khởi phát cũng như hạn chế tối đa nguy cơ tái phát. Người bệnh không nên mang tâm lý mặc cảm, e ngại hay trì hoãn việc thăm khám, bởi phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm sẽ giúp việc điều trị trở nên nhẹ nhàng, bảo tồn và ít tốn kém hơn rất nhiều. Hãy luôn trao đổi cởi mở với bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để nhận được những lời khuyên y khoa chuẩn xác, an toàn và phù hợp nhất cho tình trạng sức khỏe của bản thân.