Bệnh tăng nhãn áp có nguy hiểm không và những điều cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bệnh tăng nhãn áp có nguy hiểm không là băn khoăn của rất nhiều người khi được chẩn đoán hoặc khi có người thân gặp phải tình trạng áp lực nội nhãn tăng cao. Câu trả lời khẳng định từ các chuyên gia nhãn khoa là bệnh rất nguy hiểm nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, bởi đây là nguyên nhân trực tiếp làm tổn hại dây thần kinh thị giác và có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm này hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn chặn biến chứng mù lòa nếu người bệnh hiểu đúng bản chất, chủ động thăm khám định kỳ và tuân thủ chặt chẽ chỉ định theo dõi của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Bệnh tăng nhãn áp có nguy hiểm không là gì?
Tăng nhãn áp, thường liên quan mật thiết đến bệnh lý glôcôm hay thiên đầu thống, là tình trạng áp lực của khối chất lỏng bên trong nhãn cầu tăng cao hơn mức sinh lý bình thường. Áp lực này kéo dài sẽ chèn ép các mạch máu nuôi dưỡng và gây tổn thương thoái hóa không hồi phục cho các sợi thần kinh thị giác tại đáy mắt. Điểm nguy hiểm là bệnh thường tiến triển không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến người bệnh dễ bỏ qua thời điểm vàng để can thiệp bảo tồn chức năng thị giác.
Nguy cơ tổn thương dây thần kinh thị giác và mất thị lực vĩnh viễn
Mức độ nguy hiểm lớn nhất của tăng nhãn áp nằm ở khả năng gây tổn hại trực tiếp và không thể hồi phục lên dây thần kinh thị giác. Khi áp lực nội nhãn tăng cao vượt quá ngưỡng chịu đựng, các sợi thần kinh dẫn truyền tín hiệu hình ảnh từ võng mạc về não bộ sẽ dần bị teo thoái hóa. Điểm đáng lo ngại là các tổn thương thị giác này không thể phục hồi bằng phẫu thuật hay dùng thuốc. Nếu người bệnh bỏ qua giai đoạn phát hiện sớm, thị trường quan sát sẽ thu hẹp dần từ ngoại vi vào trung tâm, cuối cùng dẫn tới mù lòa hoàn toàn. Tăng nhãn áp hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa vĩnh viễn trên toàn thế giới nhưng lại có thể phòng ngừa biến chứng nặng nếu được can thiệp đúng lúc.
Đặc điểm tiến triển âm thầm cùng những cơn bộc phát cấp tính
Tăng nhãn áp được mệnh danh là kẻ trộm thị giác thầm lặng bởi phần lớn trường hợp thuộc thể góc mở tiến triển vô cùng âm thầm. Ở giai đoạn đầu và trung gian, người bệnh thường không cảm thấy đau nhức mắt, không đỏ mắt và thị lực trung tâm vẫn nhìn rõ. Cảm giác mờ mắt chỉ xuất hiện rõ rệt khi phần lớn các sợi thần kinh thị giác đã bị phá hủy hoàn toàn. Trong khi đó, ở thể góc đóng cấp tính, áp lực nội nhãn lại tăng vọt đột ngột, gây ra cơn đau nhức mắt dữ dội lan lên nửa đầu cùng bên, nhìn đèn thấy quầng tán sắc cầu vồng, buồn nôn và thị lực sụt giảm nhanh chóng. Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa khẩn cấp, đòi hỏi người bệnh phải được hạ áp mắt ngay lập tức để tránh mất thị lực trong vòng vài giờ đến vài ngày.
Khả năng kiểm soát và ngăn chặn biến chứng qua theo dõi y khoa
Dù tăng nhãn áp là tình trạng nguy hiểm, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát diễn tiến và bảo vệ phần thị lực còn lại nếu tuân thủ hướng dẫn y khoa. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ đánh giá tình trạng góc tiền phòng, đo thị trường, chụp cắt lớp gai thị và đo nhãn áp để đưa ra phương án phù hợp. Các biện pháp kiểm soát hiện nay bao gồm sử dụng thuốc nhỏ mắt hạ áp hàng ngày, can thiệp bằng tia laser hoặc phẫu thuật tạo đường thoát dịch mới cho mắt khi thuốc không còn đáp ứng đủ. Điều cốt lõi là người bệnh phải kiên trì nhỏ thuốc đúng giờ, đúng kỹ thuật và tái khám định kỳ để theo dõi chỉ số nhãn áp, tuyệt đối không tự ý ngắt quãng liệu trình vì nghĩ rằng mắt đã ổn định.
Biện pháp phòng ngừa và thói quen bảo vệ thị lực hàng ngày
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ suy giảm thị lực do tăng nhãn áp, mỗi người cần xây dựng thói quen chăm sóc mắt khoa học. Khám mắt định kỳ là biện pháp quan trọng nhất, đặc biệt đối với những người bước sang tuổi 40 hoặc gia đình có người từng mắc glôcôm. Trong sinh hoạt hàng ngày, cần tránh thói quen tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần corticoid để giảm ngứa hay đỏ mắt, bởi việc lạm dụng kéo dài là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tăng nhãn áp thứ phát. Bên cạnh đó, việc duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục nhẹ nhàng, kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết cũng góp phần bảo vệ lưu lượng máu nuôi dưỡng dây thần kinh thị giác.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức và không thay thế cho việc thăm khám hay chẩn đoán từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không tự ý mua hoặc ngưng dùng thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện cơn đau nhức mắt dữ dội kèm nhìn mờ đột ngột, cần đến ngay cơ sở cấp cứu mắt gần nhất.
Tóm tắt
Bệnh tăng nhãn áp là mối đe dọa thầm lặng nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm. Chủ động đo nhãn áp và kiểm tra đáy mắt định kỳ giúp bảo tồn tối đa thị lực. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về mắt, người bệnh nên đến ngay cơ sở nhãn khoa uy tín để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh tăng nhãn áp có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Tăng nhãn áp không thể chữa khỏi hoàn toàn vì các sợi thần kinh thị giác bị tổn thương không có khả năng hồi phục. Tuy nhiên, việc điều trị kịp thời giúp duy trì áp lực mắt ổn định và ngăn ngừa mất thêm thị lực.
Tại sao tăng nhãn áp giai đoạn đầu thường khó nhận biết?
Tăng nhãn áp mạn tính góc mở thường tiến triển âm thầm, không gây đau nhức hay mờ mắt ở giai đoạn đầu. Người bệnh chỉ phát hiện khi thị trường ngoại vi đã bị thu hẹp đáng kể hoặc qua các đợt khám mắt định kỳ.
Ai là đối tượng có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp?
Những người trên 40 tuổi, người có tiền sử gia đình mắc bệnh glôcôm, người cận thị nặng, viễn thị, mắc đái tháo đường hoặc có tiền sử lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường.
Bao lâu nên đi khám và đo nhãn áp một lần?
Người từ 40 tuổi trở lên hoặc người có yếu tố nguy cơ cao nên khám mắt toàn diện và đo nhãn áp từ 1 đến 2 năm một lần. Người đã được chẩn đoán cần tái khám nghiêm ngặt theo đúng lịch hẹn của bác sĩ nhãn khoa.
Có thể tự mua thuốc nhỏ mắt hạ áp về dùng không?
Không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp hay tự ngưng thuốc khi thấy mắt bình thường. Việc dùng sai thuốc hoặc ngưng đột ngột có thể khiến nhãn áp tăng vọt, gây tổn thương thần kinh thị giác nghiêm trọng hơn.
