Bệnh Parvo ở chó có lây sang người không và nguyên nhân do đâu

Bệnh Parvo ở chó có lây sang người không?

Bệnh Parvo (hay bệnh viêm ruột – dạ dày do vi rút Parvo) ở chó là một bệnh lý truyền nhiễm nghiêm trọng tác động chủ yếu đến đường tiêu hóa và hệ thống miễn dịch của chó, đặc biệt là chó cún dưới 6 tháng tuổi. Tác nhân gây bệnh là Canine Parvovirus loại 2 (CPV-2), một loại vi rút dạng DNA không có vỏ bọc outer envelope, sở hữu sức đề kháng cao với các yếu tố môi trường và nhiều chất tẩy rửa thông thường. Bệnh tiến triển rất nhanh với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, tiêu chảy xuất huyết, mất nước nặng và suy giảm bạch cầu. Nếu không được phát hiện và can thiệp y tế kịp thời, tỷ lệ tử vong ở chó mắc bệnh là rất cao. Tuy nhiên, điểm quan trọng cần xác nhận là chủng vi rút này chỉ gây hại cho loài chó và một số động vật họ chó khác, hoàn toàn không lây truyền hoặc phát triển trên cơ thể người.

Khả năng lây nhiễm của vi rút Parvo ở chó sang người

Vi rút Parvo ở chó (Canine Parvovirus) không thể lây nhiễm hay gây bệnh cho con người. Cơ chế sinh học của vi rút phụ thuộc vào sự tương thích giữa các thụ thể trên bề mặt tế bào chủ và protein vỏ của vi rút. Canine Parvovirus chỉ gắn được vào các thụ thể cụ thể trên tế bào của loài chó và các loài động vật thuộc họ chó như sói hoặc cáo. Tế bào người không sở hữu cấu trúc thụ thể tương thích này, do đó vi rút không thể bám dính, xâm nhập hay nhân lên trong cơ thể người.

Dù người nuôi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, phân hoặc vết bẩn từ chó đang mắc bệnh Parvo, vi rút cũng không gây bệnh viêm ruột hay bất kỳ tổn thương nào cho người. Tuy nhiên, người nuôi chó có thể trở thành vật trung gian vận chuyển vi rút vô tình trên quần áo, tay hoặc giày dép sang những chú chó khỏe mạnh khác. Việc rửa tay sát khuẩn và vệ sinh cá nhân sau khi chăm sóc chó bệnh là điều cần thiết để ngăn chặn vi rút phát tán trong cộng đồng động vật.

Nguyên nhân gây ra bệnh Parvo ở chó

Nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh Parvo ở chó là sự xâm nhập của Canine Parvovirus type 2 (CPV-2). Vi rút này xâm nhập vào cơ thể chó qua đường tiêu hóa khi chó hít hoặc nuốt phải mầm bệnh có trong môi trường. Sau khi vào cơ thể, vi rút tấn công mạnh mẽ vào các tế bào có tốc độ phân chia nhanh, bao gồm tế bào niêm mạc ruột, tủy xương và hệ thống bạch huyết.

Có nhiều yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh ở chó. Chó con từ 6 tuần đến 6 tháng tuổi là đối tượng dễ bị tấn công nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và lượng kháng thể từ sữa mẹ giảm dần. Chó chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ hoặc sống trong môi trường đông đúc, ẩm thấp, thiếu vệ sinh cũng có nguy cơ nhiễm bệnh rất cao. Ngoài ra, khả năng tồn tại dai dẳng của vi rút Parvo ngoài môi trường lên đến nhiều tháng càng khiến cho nguồn lây nhiễm trở nên phức tạp và khó kiểm soát nếu không có biện pháp khử trùng phù hợp.

Phân biệt vi rút Parvo ở chó và vi rút Parvo ở người

Trong y học con người cũng tồn tại một loại vi rút mang tên Parvo, được gọi là Human Parvovirus B19. Dù có tên gọi tương tự nhau do cùng thuộc họ Parvoviridae, vi rút Parvo ở chó (Canine Parvovirus) và vi rút Parvo ở người (Human Parvovirus B19) là hai tác nhân vi sinh hoàn toàn riêng biệt về mặt di truyền và độc tính.

Human Parvovirus B19 chỉ lây truyền giữa người với người thông qua giọt bắn hô hấp hoặc đường truyền máu. Ở người, vi rút B19 gây ra bệnh ban đỏ truyền nhiễm (thường gọi là bệnh thứ năm ở trẻ em) với biểu hiện ban đỏ gò má, sốt nhẹ hoặc đau khớp ở người lớn. Vi rút này không gây bệnh cho chó và ngược lại, vi rút Parvo ở chó cũng không hề gây bệnh cho người. Sự nhầm lẫn giữa hai loại vi rút này thường xuất phát từ tên gọi chung Parvovirus, nhưng về mặt lâm sàng và sinh học ký chủ, chúng hoàn toàn không có mối liên quan lây nhiễm chéo.

Biện pháp phòng ngừa bệnh Parvo và đảm bảo vệ sinh an toàn

Để bảo vệ chó cún khỏi bệnh Parvo và giữ cho môi trường sống luôn sạch sẽ, việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa chủ động là vô cùng quan trọng. Phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là đưa chó đi tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo đúng lịch trình khuyến cáo của bác sĩ thú y, bắt đầu từ khi chó được 6 đến 8 tuần tuổi và tiêm nhắc lại định kỳ.

Khi trong nhà có chó mắc bệnh Parvo, cần nhanh chóng cách ly con vật khỏi những con chó khác. Tất cả các vật dụng như bát ăn, chuồng nuôi, đồ chơi và khu vực sinh hoạt cần được khử trùng bằng các dung dịch chuyên dụng như thuốc tẩy chứa sodium hypochlorite loãng. Người chăm sóc nên rửa tay sạch bằng xà phòng sát khuẩn và thay quần áo sau khi tiếp xúc với chó bệnh. Dù vi rút không gây hại cho người, những bước vệ sinh này giúp ngăn ngừa triệt để sự phát tán mầm bệnh sang các động vật khác và giữ vệ sinh chung cho không gian sống của gia đình.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y sinh học và chăm sóc thú cún tổng quan, không thay thế cho các chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ thú y và bác sĩ y khoa. Khi chó có biểu hiện bỏ ăn, nôn mửa hoặc tiêu chảy, người nuôi cần đưa thú cún đến cơ sở thú y uy tín để được thăm khám và can thiệp kịp thời. Nếu thành viên trong gia đình xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc ban đỏ ngoài da, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ khám và chẩn đoán chính xác, không tự ý quy kết nguyên nhân do tiếp xúc với vật nuôi.

Tóm tắt

Bệnh Parvo ở chó là một bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm do Canine Parvovirus gây ra nhưng hoàn toàn không lây sang người. Việc chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh cho chó, duy trì vệ sinh môi trường sống và thực hiện cách ly đúng cách khi phát hiện bệnh sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho thú cún hiệu quả, đồng thời giữ cho không gian sống gia đình luôn an toàn và sạch sẽ.