Bệnh khô mắt có nguy hiểm không và những biến chứng cần lưu ý

Bệnh khô mắt có nguy hiểm không là gì?

Khô mắt là tình trạng rối loạn của màng phim nước mắt và bề mặt nhãn cầu, dẫn đến các triệu chứng khó chịu, xáo trộn thị giác và tổn thương bề mặt mắt. Màng nước mắt bình thường gồm ba lớp mỏng: lớp mỡ bên ngoài ngăn bay hơi, lớp nước ở giữa cung cấp oxy cùng dưỡng chất, và lớp nhầy trong cùng giúp nước mắt bám dính vào giác mạc. Khi có sự mất cân bằng giữa lượng nước mắt tiết ra và tốc độ bốc hơi nước mắt, bề mặt nhãn cầu sẽ bị khô rát và kích ứng.

Nguyên nhân gây khô mắt rất đa dạng, bao gồm lão hóa tự nhiên, thay đổi nội tiết tố, làm việc kéo dài trước màn hình máy tính, môi trường sống ô nhiễm hoặc điều hòa khô hanh, sử dụng kính áp tròng sai cách, tác dụng phụ của một số thuốc toàn thân hoặc biến chứng của các bệnh lý tự miễn. Việc xác định đúng căn nguyên giúp kiểm soát tình trạng này hiệu quả và bền vững.

Ảnh hưởng của bệnh khô mắt ở mức độ nhẹ đối với sinh hoạt

Khô mắt xuất hiện khi số lượng nước mắt tiết ra không đủ hoặc chất lượng màng phim nước mắt suy giảm, khiến bề mặt nhãn cầu không được bôi trơn và nuôi dưỡng đầy đủ. Trong giai đoạn đầu, bệnh thường chỉ gây cảm giác cộm xốn như có dị vật hoặc hạt cát trong mắt, cay rát, đỏ nhẹ mắt và chảy nước mắt sống phản xạ. Tình trạng này khiến người bệnh nhanh mỏi mắt khi đọc sách, lái xe hoặc nhìn vào màn hình điện thoại, máy tính.

Ở mức độ nhẹ, khô mắt thường chỉ gây khó chịu tạm thời và suy giảm chất lượng sinh hoạt hàng ngày chứ chưa đe dọa trực tiếp đến chức năng thị giác. Nếu người bệnh kịp thời điều chỉnh thói quen làm việc, nghỉ ngơi hợp lý và giữ ẩm bề mặt nhãn cầu theo hướng dẫn y tế, màng phim nước mắt có thể dần hồi phục mà không để lại di chứng nghiêm trọng.

Những biến chứng nguy hiểm khi bệnh khô mắt kéo dài không điều trị

Khi tình trạng thiếu hụt nước mắt kéo dài mà không được kiểm soát, bề mặt nhãn cầu sẽ mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên. Sự ma sát liên tục giữa mi mắt và giác mạc mỗi khi chớp mắt có thể gây ra các tổn thương thực thể nghiêm trọng. Điển hình là viêm kết mạc mạn tính, viêm giác mạc chấm nông, trầy xước biểu mô giác mạc và loét giác mạc.

Giác mạc bị tổn thương hở là cửa ngõ thuận lợi cho vi khuẩn, virus và nấm xâm nhập gây nhiễm trùng mắt thứ phát. Những trường hợp viêm loét giác mạc nặng nếu không được điều trị kịp thời có thể để lại sẹo đục vĩnh viễn trên giác mạc, làm biến dạng bề mặt quang học của mắt, dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng hoặc thậm chí mù lòa. Do đó, khô mắt mạn tính kéo dài hoàn toàn có thể trở thành mối nguy hại lớn cho đôi mắt.

Biện pháp chăm sóc và kiểm soát khô mắt an toàn tại nhà

Để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, việc chăm sóc và bảo vệ mắt hàng ngày đóng vai trò vô cùng quan trọng. Người bệnh nên duy trì quy tắc 20-20-20 khi làm việc với thiết bị điện tử, tức là sau mỗi 20 phút nhìn màn hình hãy nhìn xa khoảng 6 mét trong vòng 20 giây để mắt được thư giãn và chủ động chớp mắt đầy đủ.

Ngoài ra, cần hạn chế để luồng gió từ quạt hoặc máy điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng làm việc kín và đeo kính bảo hộ hoặc kính râm khi ra ngoài trời gió bụi. Bổ sung chế độ ăn giàu axit béo omega-3 từ cá béo, các loại hạt cùng các vitamin A, C, E cũng góp phần củng cố chất lượng màng phim nước mắt. Việc sử dụng các dung dịch nhỏ mắt làm ẩm nhân tạo cần tuân theo tư vấn của bác sĩ nhãn khoa hoặc dược sĩ chuyên môn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, hoạt chất co mạch hoặc corticoid kéo dài vì có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Khi mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức dữ dội, sợ ánh sáng chói, đỏ mắt nhiều hoặc nhìn mờ đột ngột, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Khô mắt đa phần là tình trạng mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện và can thiệp đúng cách. Người bệnh không nên chủ quan chịu đựng các cơn cộm xót kéo dài hay tự ý nhỏ thuốc bừa bãi. Việc thăm khám định kỳ tại chuyên khoa mắt và duy trì thói quen bảo vệ mắt khoa học là chìa khóa duy trì thị lực sáng khỏe lâu dài.