Bệnh đái dầm uống thuốc gì và những lưu ý quan trọng khi điều trị

Bệnh đái dầm uống thuốc gì là gì?

Bệnh đái dầm, hay chứng tiểu dầm ban đêm, là tình trạng rỉ nước tiểu không tự chủ trong giấc ngủ ở những đối tượng đã qua độ tuổi thông thường kiểm soát được phản xạ bàng quang. Về mặt y học, tình trạng này thường được chẩn đoán khi xảy ra ở trẻ em từ năm tuổi trở lên với tần suất từ hai lần mỗi tuần trở lên trong ít nhất ba tháng liên tục, hoặc xuất hiện ở người lớn.

Đái dầm có thể xuất phát từ nhiều cơ chế phối hợp như sự chậm phát triển phản xạ đánh thức khi bàng quang đầy, sự sụt giảm sản xuất hormone kháng niệu về đêm khiến lượng nước tiểu tạo ra quá nhiều, hoặc do bàng quang tăng hoạt gây co bóp bất thường. Ở người lớn, đái dầm còn có thể là dấu hiệu cảnh báo của các bệnh lý tiềm ẩn như phì đại tuyến tiền liệt, nhiễm trùng tiết niệu hoặc đái tháo đường. Việc can thiệp đòi hỏi sự kiên nhẫn và tiếp cận khoa học thay vì chỉ trông cậy vào thuốc uống.

Nguyên tắc can thiệp và thời điểm cần cân nhắc dùng thuốc điều trị đái dầm

Đái dầm hay tiểu dầm ban đêm là tình trạng bài xuất nước tiểu không tự chủ trong khi ngủ. Tình trạng này rất phổ biến ở trẻ nhỏ và đôi khi gặp ở người trưởng thành. Trước khi nghĩ đến việc dùng thuốc, nguyên tắc điều trị hàng đầu luôn là can thiệp hành vi và điều chỉnh lối sống.

Thuốc chỉ được xem xét chỉ định khi các biện pháp điều chỉnh hành vi không đạt hiệu quả sau nhiều tháng, hoặc khi đái dầm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, sinh hoạt xã hội của người bệnh. Việc chỉ định dùng thuốc bắt buộc phải do bác sĩ chuyên khoa thận – tiết niệu hoặc nhi khoa đưa ra sau khi đã thăm khám cẩn thận nhằm loại trừ các bệnh lý thực thể tiềm ẩn như nhiễm trùng đường tiết niệu, dị tật đường tiết niệu hay rối loạn giấc ngủ. Thuốc không thể thay thế hoàn toàn cho thói quen sinh hoạt lành mạnh.

Các nhóm thuốc thường được bác sĩ chỉ định trong điều trị đái dầm

Trong thực hành y khoa, bác sĩ có thể cân nhắc một số nhóm thuốc tùy theo cơ chế bệnh sinh của từng trường hợp cụ thể. Nhóm thuốc tương tự hormone kháng niệu vasopressin như desmopressin thường được lựa chọn đầu tay nhằm làm giảm lượng nước tiểu sản xuất vào ban đêm. Thuốc đặc biệt phù hợp cho những người có tình trạng đa niệu về đêm.

Nhóm thuốc kháng cholinergic như oxybutynin hoặc tolterodine được chỉ định khi người bệnh có biểu hiện bàng quang tăng hoạt, dung tích bàng quang nhỏ hoặc co thắt bàng quang không tự chủ trong lúc ngủ. Đôi khi, bác sĩ có thể phối hợp hai nhóm này để nâng cao hiệu quả. Nhóm thuốc chống trầm cảm ba vòng như imipramine từng được áp dụng trước đây nhưng hiện nay rất hạn chế sử dụng do tiềm ẩn nguy cơ tác dụng không mong muốn trên hệ tim mạch và thần kinh.

Biện pháp không dùng thuốc phối hợp nhằm nâng cao hiệu quả điều trị

Thuốc điều trị đái dầm chỉ mang lại tác dụng tối ưu khi được kết hợp chặt chẽ với các liệu pháp điều chỉnh hành vi. Thiết bị chuông báo thức đái dầm được xem là phương pháp đem lại hiệu quả lâu dài nhất, giúp rèn luyện phản xạ thức dậy khi bàng quang căng đầy nước tiểu.

Bên cạnh đó, gia đình cần giúp người bệnh xây dựng thói quen đi tiểu đều đặn vào ban ngày và luôn đi tiểu ngay trước giờ lên giường. Cần điều chỉnh lượng dịch nạp vào cơ thể hợp lý: bổ sung đủ nước vào ban ngày, nhưng hạn chế uống nhiều nước và tuyệt đối tránh nước ngọt có ga, trà, cà phê hay thực phẩm chứa nhiều muối trong vòng hai đến ba giờ trước khi ngủ. Thái độ động viên, khuyến khích thay vì trừng phạt hay chỉ trích cũng đóng vai trò then chốt giúp giải tỏa căng thẳng tâm lý cho trẻ.

Những nguy cơ nghiêm trọng khi tự ý mua và dùng thuốc trị đái dầm

Nhiều người vì nóng vội hoặc mặc cảm tâm lý đã tự ý mua thuốc theo lời mách bảo hoặc tìm đến các bài thuốc dân gian trôi nổi. Hành động này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro nguy hiểm đối với sức khỏe. Chẳng hạn, việc lạm dụng desmopressin mà không tuân thủ hướng dẫn hạn chế uống nước vào buổi tối có thể dẫn đến tình trạng ngộ độc nước, hạ natri máu, gây phù nề, co giật hoặc hôn mê.

Các loại thuốc kháng cholinergic có thể gây tác dụng phụ như khô miệng, táo bón, mờ mắt hoặc rối loạn nhịp tim. Thuốc chống trầm cảm ba vòng nếu dùng quá liều có thể gây ngộ độc tim mạch cấp tính đe dọa tính mạng. Vì vậy, người bệnh và phụ huynh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc, không tự tăng giảm liều hoặc chia sẻ đơn thuốc của người khác.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin về thuốc điều trị đái dầm trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị, không thay đổi liều lượng hoặc dừng thuốc đột ngột khi chưa có hướng dẫn y khoa. Nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu hoặc đái dầm mới xuất hiện ở người lớn, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Tóm tắt

Việc tìm hiểu bệnh đái dầm uống thuốc gì cần đi liền với việc thăm khám y khoa toàn diện. Thuốc chỉ đóng vai trò hỗ trợ và phải tuân theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Kết hợp song song biện pháp hành vi và thói quen sinh hoạt khoa học là chìa khóa giúp kiểm soát chứng đái dầm an toàn, bền vững.