6 cách phòng tránh cảm cúm ở người lớn đơn giản và hiệu quả

Phòng tránh cảm cúm ở người lớn là gì?

Cảm cúm mùa ở người trưởng thành chủ yếu do các chủng virus cúm A và cúm B gây nên, tấn công trực tiếp vào niêm mạc đường hô hấp. Khác với cảm lạnh thông thường chỉ gây nghẹt mũi hoặc hắt hơi nhẹ, cảm cúm thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng toàn thân như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi kiệt sức và nhức mỏi cơ bắp.

Mầm bệnh phát tán nhanh qua giọt bắn lơ lửng trong không khí hoặc khi bàn tay dính virus chạm vào mắt, mũi, miệng. Dù phần lớn người lớn khỏe mạnh có thể hồi phục sau một đến hai tuần, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng viêm phế quản hoặc viêm phổi ở người có bệnh nền mạn tính. Vì vậy, việc thiết lập thói quen phòng bệnh chủ động là rất cần thiết.

Tiêm vaccine cúm định kỳ hàng năm

Tiêm phòng cúm hàng năm là biện pháp dự phòng chủ động mang lại hiệu quả bảo vệ cao nhất cho người lớn. Do virus cúm liên tục biến đổi cấu trúc kháng nguyên, các tổ chức y tế luôn cập nhật công thức vaccine mới hàng năm nhằm tương thích với các chủng virus đang lưu hành thực tế.

Sau khi tiêm khoảng hai tuần, cơ thể sẽ hình thành lượng kháng thể bảo vệ cần thiết để giảm nguy cơ nhiễm bệnh hoặc giảm nhẹ triệu chứng nếu mắc phải. Người lớn, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền tim mạch hay hô hấp, nên chủ động tiêm nhắc lại trước mùa dịch cúm bùng phát.

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng

Bàn tay là cầu nối trung gian đưa virus xâm nhập vào cơ thể khi vô tình chạm vào mắt, mũi hoặc miệng. Virus cúm có thể tồn tại nhiều giờ trên các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, nút bấm thang máy và bàn phím máy tính.

Người lớn nên duy trì thói quen rửa tay đúng cách dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất ba mươi giây, chú ý làm sạch cả mu bàn tay và kẽ ngón tay. Cần rửa tay sau khi về nhà, sau khi ho, hắt hơi và trước khi ăn. Khi không có nước và xà phòng, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn từ sáu mươi phần trăm là giải pháp thay thế tiện lợi.

Vệ sinh mũi họng và che chắn đường thở

Niêm mạc hầu họng là cửa ngõ đầu tiên tiếp xúc với mầm bệnh hô hấp. Việc súc họng và rửa mũi đều đặn bằng nước muối sinh lý giúp làm ẩm niêm mạc, loại bỏ dịch nhầy ứ đọng và hạn chế sự bám dính của virus gây bệnh.

Bên cạnh đó, người lớn cần đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc đi trên các phương tiện công cộng trong mùa dịch. Khi ho hoặc hắt hơi, hãy dùng khăn giấy che kín mũi miệng rồi vứt vào thùng rác, hoặc dùng khuỷu tay áo che lại nhằm tránh phát tán giọt bắn chứa mầm bệnh ra môi trường xung quanh.

Giữ môi trường sống thông thoáng và sạch sẽ

Không gian kín và bí khí là môi trường thuận lợi để virus cúm tồn tại lâu dài và lây lan trong cộng đồng. Để giảm mật độ mầm bệnh trong nhà hoặc văn phòng làm việc, cần thường xuyên mở các cửa sổ giúp không khí tự nhiên lưu thông và đón ánh nắng mặt trời.

Đồng thời, người lớn nên định kỳ lau chùi, khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, bàn làm việc, điện thoại di động và công tắc đèn. Giữ cho không gian sinh hoạt khô ráo, sạch sẽ giúp ngăn ngừa đáng kể nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các thành viên.

Thiết lập chế độ dinh dưỡng củng cố đề kháng

Hệ miễn dịch khỏe mạnh là tấm lá chắn quan trọng giúp cơ thể chống lại sự tấn công của virus cúm. Bữa ăn hàng ngày của người lớn cần cân đối các nhóm chất, ưu tiên thực phẩm giàu đạm từ thịt nạc, cá, trứng và các loại đậu nhằm cung cấp nguyên liệu tái tạo tế bào miễn dịch.

Bên cạnh đó, việc bổ sung rau xanh và trái cây tươi giàu vitamin C, vitamin A và kẽm như cam, bưởi, ổi, súp lơ xanh giúp bảo vệ tính toàn vẹn của niêm mạc đường thở. Uống đủ nước ấm mỗi ngày cũng giúp cơ thể thanh lọc và duy trì độ ẩm cần thiết cho hệ hô hấp.

Duy trì giấc ngủ đầy đủ và vận động điều độ

Lối sống khoa học giúp củng cố phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Tình trạng thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài sẽ làm suy giảm hoạt động của các tế bào bạch cầu, khiến cơ thể dễ nhiễm bệnh. Vì vậy, người lớn nên duy trì giấc ngủ từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm trong không gian yên tĩnh.

Ngoài ra, tập luyện thể thao vừa sức khoảng ba mươi phút mỗi ngày như đi bộ, chạy bộ nhẹ nhàng hoặc tập yoga giúp tăng tuần hoàn máu và nâng cao thể trạng. Hạn chế thuốc lá và đồ uống có cồn cũng là yếu tố thiết yếu để bảo vệ niêm mạc đường thở.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp phòng tránh trên giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh và tăng cường sức đề kháng, nhưng không thể loại trừ hoàn toàn mọi nguy cơ lây nhiễm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng với virus cúm. Nếu xuất hiện các triệu chứng trở nặng như khó thở, đau tức ngực liên tục hoặc sốt cao kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Phòng tránh cảm cúm ở người lớn đòi hỏi sự phối hợp giữa tiêm vaccine hàng năm, giữ gìn vệ sinh cá nhân và duy trì lối sống lành mạnh. Thực hiện tốt các thói quen này không chỉ bảo vệ sức khỏe bản thân mà còn góp phần hạn chế lây lan dịch bệnh trong gia đình và cộng đồng. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn chăm sóc đúng cách.