Cách xử trí đúng khi gặp người bị nhồi máu cơ tim

Xử trí khi gặp người bị nhồi máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim xảy ra khi một hoặc nhiều nhánh động mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn, thường do mảng xơ vữa bị nứt vỡ kích hoạt hình thành cục máu đông. Khi dòng máu nuôi tim bị cắt đứt, các tế bào cơ tim sẽ bắt đầu tổn thương không hồi phục sau một khoảng thời gian ngắn. Tiên lượng sống còn và mức độ di chứng của người bệnh phụ thuộc chặt chẽ vào thời gian từ lúc khởi phát triệu chứng đến khi dòng máu mạch vành được tái thông tại bệnh viện có chuyên khoa tim mạch. Vì vậy, người phát hiện ban đầu cần nhanh chóng xác định tình trạng, kích hoạt hệ thống cấp cứu ngoại viện và thực hiện các hỗ trợ cần thiết để duy trì tính mạng cho nạn nhân.

Nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp

Dấu hiệu điển hình nhất là cảm giác đau tức, đè nặng, bóp nghẹt ở vùng sau xương ức, kéo dài trên vài phút hoặc tái diễn liên tục. Cơn đau có thể lan lên cằm, cổ, vai, lưng hoặc dọc xuống cánh tay trái.

Bên cạnh cơn đau ngực, người bệnh thường đi kèm cảm giác khó thở dữ dội, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, buồn nôn hoặc cảm giác kiệt sức bất thường. Ở người cao tuổi hoặc người mắc đái tháo đường, biểu hiện có thể mờ nhạt hơn, đôi khi chỉ là mệt lả và khó thở nhẹ. Khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ này, cần hành động ngay lập tức thay vì chờ đợi cơn đau tự thuyên giảm.

Các bước sơ cứu ban đầu khi người bệnh còn tỉnh táo

Hành động quan trọng hàng đầu là gọi ngay đầu số cấp cứu 115 hoặc cơ sở y tế gần nhất có đơn vị can thiệp tim mạch. Hãy cung cấp rõ địa chỉ, tình trạng ý thức và triệu chứng hiện tại của người bệnh để nhân viên y tế chuẩn bị phương tiện phù hợp.

Trong thời gian chờ xe cứu thương, hãy giúp người bệnh ngồi nghỉ ngơi ở tư thế nửa nằm nửa ngồi, đầu hơi nâng cao và co nhẹ đầu gối. Nới lỏng cổ áo, thắt lưng và các trang phục bó sát để tạo luồng thông khí tối đa. Động viên người bệnh giữ bình tĩnh, hít thở đều, tuyệt đối không để người bệnh tự đi lại hay vận động mạnh vì sẽ làm tăng gánh nặng tiêu thụ oxy của cơ tim.

Xử trí khẩn cấp khi người bệnh bất tỉnh và ngừng tuần hoàn

Nếu người bệnh đột ngột ngất xỉu, mất ý thức, lay gọi không phản ứng và ngừng thở hoặc chỉ thở ngáp cá, cần tiến hành kỹ thuật hồi sinh tim phổi ngay lập tức. Đặt người bệnh nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, khô ráo và thoáng khí.

Người sơ cứu quỳ bên cạnh ngực người bệnh, đặt gót một bàn tay vào chính giữa nửa dưới xương ức, bàn tay kia đặt lên trên và đan các ngón tay lại. Giữ thẳng hai cánh tay, dùng trọng lực nửa thân trên ấn sâu xuống khoảng 5 đến 6 centimet với tốc độ 100 đến 120 lần mỗi phút. Đảm bảo lồng ngực nở lại hoàn toàn sau mỗi lần ép tim và duy trì liên tục cho đến khi nhân viên cấp cứu có mặt hoặc có máy khử rung tim tự động.

Những sai lầm nguy hiểm cần tránh trong quá trình sơ cứu

Một sai lầm rất phổ biến là cạo gió, bấm huyệt hoặc dùng kim chích đầu ngón tay, ngón chân. Những hành động này hoàn toàn không có giá trị khai thông mạch vành bị tắc nghẽn, ngược lại còn làm trì hoãn thời gian vàng cứu sống cơ tim.

Không cho người bệnh tự lái xe hoặc di chuyển bằng phương tiện thô sơ như xe máy đến bệnh viện vì nguy cơ rối loạn nhịp tim hoặc ngừng tuần hoàn trên đường rất cao. Bên cạnh đó, không tự ý cho người bệnh dùng các loại thuốc hạ áp, thuốc chống đông hay thực phẩm chức năng khi chưa có chẩn đoán xác định từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin trong bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức sơ cứu thường thức và không thể thay thế cho can thiệp y tế chuyên sâu. Người sơ cứu không được tự ý cho người bệnh uống bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Trong mọi tình huống nghi ngờ biến cố tim mạch, ưu tiên hàng đầu luôn là liên hệ khẩn cấp với cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Nhồi máu cơ tim là tình trạng khẩn cấp đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời. Việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, gọi ngay cấp cứu 115 và thực hiện sơ cứu đúng cách giúp gia tăng đáng kể cơ hội sống sót cho người bệnh. Mọi người nên chủ động trang bị kỹ năng hồi sinh tim phổi cơ bản để có thể hỗ trợ hiệu quả khi đối diện sự cố tim mạch đột ngột trong cộng đồng.