Xoắn tinh hoàn có bị vô sinh không và những điều nam giới cần biết

Xoắn tinh hoàn có bị vô sinh không là gì?

Xoắn tinh hoàn là hiện tượng thừng tinh bị xoắn quanh trục của nó, khiến hệ thống mạch máu bao gồm động mạch và tĩnh mạch tinh hoàn bị bóp nghẹt. Sự gián đoạn lưu thông tuần hoàn làm cho máu không thể đến nuôi dưỡng các tế bào, đồng thời máu nghẽn không thể hồi lưu, nhanh chóng gây ứ trệ, phù nề và thiếu máu cục bộ trong bìu.

Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở tuổi dậy thì và giai đoạn sơ sinh. Nếu không được can thiệp giải phóng nút xoắn kịp thời, nhu mô tinh hoàn sẽ chuyển từ tổn thương thiếu oxy sang hoại tử mô không thể hồi phục. Xoắn tinh hoàn luôn được xem là một cấp cứu y khoa tối khẩn, đòi hỏi can thiệp phẫu thuật tức thì để bảo vệ tính mạng cho các tế bào sinh tinh và duy trì sự toàn vẹn của cơ quan sinh sản nam.

Cơ chế xoắn thừng tinh tác động đến khả năng sinh sản

Khi thừng tinh bị vặn xoắn, các mạch máu nuôi dưỡng tinh hoàn bị tắc nghẽn đột ngột, khiến nhu mô tinh hoàn rơi vào tình trạng thiếu máu cục bộ và thiếu oxy nghiêm trọng. Tinh hoàn đảm nhận hai vai trò quan trọng là sản xuất nội tiết tố testosterone và sản sinh tinh trùng. Các tế bào sinh tinh và tế bào nâng đỡ rất nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy mô.

Nếu dòng máu nuôi không được phục hồi kịp thời, các tế bào sinh tinh sẽ nhanh chóng tổn thương và thoái hóa không hồi phục. Điều này dẫn đến sự suy giảm rõ rệt về số lượng lẫn chất lượng tinh trùng sau này, trực tiếp đe dọa đến khả năng sinh sản của nam giới. Ngoài ra, việc thiếu máu kéo dài còn có thể phá vỡ hàng rào máu tinh hoàn, kích hoạt hệ thống miễn dịch sinh kháng thể kháng tinh trùng, gây bất lợi cho tinh trùng sinh ra từ bên tinh hoàn đối diện.

Thời gian cấp cứu quyết định mức độ ảnh hưởng đến sinh sản

Mức độ ảnh hưởng của xoắn tinh hoàn đến khả năng sinh sản phụ thuộc chặt chẽ vào khoảng thời gian từ lúc khởi phát đau đến khi được can thiệp ngoại khoa tháo xoắn. Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận khung giờ vàng cấp cứu là trong vòng 6 giờ đầu tiên kể từ khi xuất hiện triệu chứng đau bìu cấp.

Trong khoảng thời gian dưới 6 giờ, tỷ lệ bảo tồn thành công tinh hoàn và duy trì chức năng của các ống sinh tinh đạt mức rất cao. Nếu can thiệp muộn hơn, từ 6 đến 12 giờ, tỷ lệ cứu sống mô tinh hoàn giảm dần và nguy cơ teo tinh hoàn sau mổ tăng lên đáng kể. Khi thời gian thiếu máu vượt quá 24 giờ, mô tinh hoàn hầu như bị hoại tử hoàn toàn, buộc bác sĩ phải phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn để tránh biến chứng nhiễm trùng. Khi đó, chức năng sinh sản sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào bên tinh hoàn còn lại.

Khả năng có con khi phải cắt bỏ một bên tinh hoàn

Trong trường hợp không may mắn phải cắt bỏ một bên tinh hoàn do hoại tử, nam giới vẫn hoàn toàn có cơ hội sinh con tự nhiên nếu bên tinh hoàn còn lại hoạt động bình thường. Một bên tinh hoàn khỏe mạnh hoàn toàn có thể bù trừ chức năng, sản xuất đủ nồng độ nội tiết tố nam và tạo ra lượng tinh trùng đạt chuẩn để thụ thai tự nhiên.

Tuy vậy, chất lượng tinh dịch của nam giới chỉ còn một tinh hoàn vẫn có nguy cơ thấp hơn mức trung bình của người bình thường. Tinh hoàn đối diện cần được bảo vệ kỹ lưỡng bằng phẫu thuật cố định dự phòng vào thành bìu ngay trong lần mổ cấp cứu. Để biết chắc chắn khả năng sinh sản của bản thân, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ tại chuyên khoa nam học sau khi cơ thể đã hồi phục hoàn toàn.

Theo dõi chức năng sinh sản sau điều trị xoắn tinh hoàn

Sau khi phẫu thuật tháo xoắn hoặc cắt bỏ tinh hoàn hoại tử, nam giới cần có kế hoạch theo dõi sức khỏe sinh sản định kỳ cùng bác sĩ chuyên khoa nam học hoặc tiết niệu. Thời điểm thích hợp để thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ đầu tiên thường là sau can thiệp khoảng 3 tháng, tương đương một chu kỳ sinh tinh hoàn chỉnh của cơ thể.

Bên cạnh việc xét nghiệm tinh dịch đồ để đánh giá mật độ, độ di động và hình thái tinh trùng, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm định lượng nội tiết tố như testosterone, LH và FSH để kiểm tra chức năng trục hạ đồi tuyến yên tinh hoàn. Việc theo dõi sát sao giúp phát hiện sớm các dấu hiệu teo tinh hoàn muộn hoặc suy giảm sinh tinh, từ đó đưa ra hướng hỗ trợ sinh sản kịp thời nếu người bệnh có kế hoạch lập gia đình.

Lưu ý an toàn

Đau bìu dữ dội khởi phát đột ngột là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại niệu hoặc phòng cấp cứu gần nhất, tuyệt đối không tự ý chườm nóng, chườm đá hay xoa bóp tại nhà vì có thể làm tình trạng xoắn vặn nghiêm trọng hơn. Mọi can thiệp và đánh giá sinh sản cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Xoắn tinh hoàn có thể đe dọa trực tiếp chức năng sinh sản nếu không được can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, tình trạng này không đồng nghĩa với vô sinh tuyệt đối ở mọi trường hợp. Yếu tố quyết định là phát hiện sớm và xử trí cấp cứu trong những giờ đầu. Nam giới sau hồi phục nên chủ động kiểm tra chuyên khoa nam học để đánh giá chất lượng sinh sản và nhận tư vấn phù hợp.