Xỏ khuyên lưỡi và những tác hại sức khỏe tiềm ẩn bạn cần biết

Xỏ khuyên lưỡi là gì?

Xỏ khuyên lưỡi là thủ thuật can thiệp xâm lấn bằng cách dùng kim y tế đâm xuyên qua thân lưỡi để luồn một thanh kim loại hoặc nhựa y tế cố định vào vị trí đó. Về mặt giải phẫu, lưỡi đóng vai trò thiết yếu trong việc định hình âm thanh khi phát âm, nhai đảo thức ăn và thụ cảm vị giác thông qua hàng nghìn nhú vị giác trên bề mặt.

Khác với dái tai vốn chỉ gồm da và sụn ít mạch máu, cấu trúc lưỡi chứa các bó cơ dày đặc đan xen cùng mạng lưới mao mạch và các nhánh thần kinh cảm giác phong phú. Thêm vào đó, nước bọt luôn duy trì môi trường ẩm ướt với hàng tỷ vi sinh vật hoại sinh và gây bệnh. Khi một dị vật nhân tạo liên tục hiện diện trong môi trường này, nguy cơ viêm nhiễm, chấn thương mô mềm và rối loạn các phản xạ sinh lý của khoang miệng tăng lên đáng kể.

Nguy cơ nhiễm trùng khoang miệng và biến chứng toàn thân

Khoang miệng là môi trường ẩm ướt chứa hàng trăm loài vi khuẩn khác nhau. Khi thực hiện thủ thuật xỏ kim qua thân lưỡi, hàng rào niêm mạc bảo vệ tự nhiên bị phá vỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập vào sâu trong mô cơ. Tình trạng nhiễm khuẩn tại chỗ biểu hiện qua triệu chứng sưng nề lan rộng, tấy đỏ, đau nhức dữ dội và chảy dịch mủ có mùi hôi.

Nếu không được can thiệp y tế sớm, nhiễm trùng có thể lan nhanh qua các khoang mô liên kết ở sàn miệng, dẫn đến viêm mô tế bào vùng dưới hàm hay hội chứng Ludwig nguy hiểm. Nghiêm trọng hơn, vi khuẩn từ khoang miệng có thể xâm nhập trực tiếp vào hệ tuần hoàn qua mạng lưới mao mạch phong phú của lưỡi, gây nhiễm khuẩn huyết hoặc viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn ở những người có tiền sử tổn thương van tim.

Chảy máu kéo dài và nguy cơ chèn ép đường thở cấp tính

Lưỡi là một khối cơ vận động liên tục với hệ thống mạch máu dồi dào, đặc biệt là các nhánh động mạch lưỡi và tĩnh mạch sâu. Thủ thuật xỏ khuyên nếu không thực hiện chính xác có thể làm rách mạch máu lớn, gây xuất huyết ồ ạt và khó cầm máu tại chỗ. Tình trạng mất máu kéo dài có thể gây choáng váng hoặc tụ máu trong nhu mô lưỡi.

Ngoài ra, phản ứng viêm sau chấn thương kim đâm thường khiến lưỡi sưng to gấp đôi hoặc gấp ba kích thước bình thường trong những ngày đầu. Khi thể tích lưỡi tăng quá mức, gốc lưỡi có thể bị đẩy lùi về phía sau, gây chèn ép ngã ba hầu họng, dẫn đến tình trạng tắc nghẽn đường thở cấp tính, khó thở, thở rít và đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được cấp cứu thông khí khẩn cấp.

Tổn thương cơ học men răng và tụt nướu nha chu

Sự hiện diện thường trực của thanh kim loại trong miệng tạo ra những va đập liên tục lên bề mặt các răng lân cận. Thói quen vô thức đẩy hạt khuyên vào răng khi rảnh rỗi hoặc lực nhai vô tình nghiến phải đầu bi kim loại dễ khiến men răng bị nứt, mẻ vỡ hoặc lung lay. Tình trạng này kéo dài làm lộ ngà răng, gây ê buốt khi tiếp xúc đồ nóng lạnh và làm tăng nguy cơ sâu răng.

Bên cạnh tổn thương thân răng, áp lực cơ học từ chân khuyên tì đè liên tục lên bờ nướu mặt trong của nhóm răng cửa hàm dưới có thể gây viêm nha chu cục bộ và tụt nướu mạn tính. Khi nướu bị co rút, bề mặt chân răng và xương ổ răng sẽ bị tiêu dần, khiến răng mất dần điểm nâng đỡ vững chắc, dẫn tới nguy cơ lung lay và rụng răng sớm.

Rối loạn thần kinh cảm giác và suy giảm chức năng vận động lưỡi

Lưỡi được chi phối bởi mạng lưới thần kinh phức tạp, đảm nhiệm cả chức năng vận động, cảm giác chung và vị giác. Kim xỏ đi sai vị trí có thể châm phạm hoặc làm đứt các nhánh tận cùng của dây thần kinh lưỡi. Tổn thương thần kinh khiến người đeo có cảm giác tê buốt, châm chích dai dẳng, mất cảm giác một phần thân lưỡi hoặc làm giảm khả năng nhận biết mùi vị thức ăn tạm thời hoặc vĩnh viễn.

Thêm vào đó, việc gắn một vật thể kim loại cố định giữa lưỡi làm hạn chế sự linh hoạt của các cử động cơ học. Người mang khuyên thường gặp khó khăn trong việc phát âm tròn vành rõ chữ, dễ bị nói ngọng, biến đổi âm sắc và gặp trở ngại khi nhai, đảo trộn và nuốt thức ăn. Sự cản trở này còn kích thích tuyến nước bọt tiết dịch quá mức, gây chảy nước bọt mất kiểm soát trong thời gian đầu.

Phản ứng dị ứng kim loại và nguy cơ nuốt sặc dị vật

Vật liệu chế tạo khuyên lưỡi nếu không đạt tiêu chuẩn y tế có thể giải phóng các ion kim loại nặng như niken, coban hoặc crôm vào nước bọt. Hiện tượng này dễ kích hoạt phản ứng viêm da tiếp xúc dị ứng, gây loét đỏ niêm mạc lưỡi, ngứa rát, phồng rộp và cảm giác châm chích khó chịu quanh vị trí tiếp xúc.

Một rủi ro cơ học khác rất đáng lưu tâm là ốc vặn của thanh khuyên có thể bị lỏng sau một thời gian vận động nhai. Nếu hạt bi hoặc toàn bộ thân khuyên tuột ra trong lúc ngủ hoặc lúc nuốt vội thức ăn, người đeo có nguy cơ hít dị vật vào thanh quản và khí phế quản. Dị vật đường thở có thể gây co thắt phế quản cấp, nghẹt thở đột ngột, xẹp phổi hoặc viêm phổi hít nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Mọi thao tác xỏ khuyên cần được đánh giá kỹ lưỡng về điều kiện vô khuẩn để phòng tránh lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm qua đường máu như viêm gan B, viêm gan C hoặc HIV. Tuyệt đối không tự xỏ khuyên tại nhà hoặc sử dụng các loại trang sức trôi nổi không rõ nguồn gốc xuất xứ. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như sốt cao, khó thở hoặc chảy máu không cầm, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức.

Tóm tắt

Xỏ khuyên lưỡi là một hình thức thẩm mỹ mang tính cá nhân nhưng luôn đi kèm nhiều rủi ro sinh học đối với sức khỏe răng miệng và toàn thân. Việc hiểu rõ biến chứng tiềm ẩn, lựa chọn cơ sở uy tín và tuân thủ hướng dẫn vệ sinh đóng vai trò quyết định trong việc giảm thiểu nguy hiểm. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tổn thương nha khoa, người đeo cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.