Xét nghiệm tiền sản giật hết bao nhiêu tiền và khi nào cần làm?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tiền sản giật là biến chứng sản khoa nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi nếu không phát hiện kịp thời. Việc tầm soát tiền sản giật vì thế đóng vai trò quan trọng trong quy trình theo dõi thai kỳ định kỳ.
Chi phí xét nghiệm tiền sản giật phụ thuộc vào kỹ thuật chỉ định và cơ sở y tế thực hiện, thường dao động từ vài trăm nghìn đồng đến hơn một triệu đồng. Thời điểm thích hợp nhất để thực hiện sàng lọc sớm là trong ba tháng đầu thai kỳ, từ tuần thai thứ 11 đến tuần thứ 13 ngày thứ 6.
Xét nghiệm tiền sản giật là gì?
Tiền sản giật là hội chứng bệnh lý xảy ra trong thai kỳ, thường xuất hiện sau tuần thứ 20 với hai biểu hiện điển hình là tăng huyết áp và có protein trong nước tiểu, có thể gây tổn thương đa cơ quan như gan, thận và hệ thần kinh. Biến chứng này cản trở lưu lượng máu nuôi thai, dẫn đến thai chậm phát triển trong tử cung, sinh non hoặc thậm chí gây sản giật nguy hiểm tính mạng.
Xét nghiệm tiền sản giật là kỹ thuật sàng lọc y khoa hiện đại nhằm dự đoán sớm nguy cơ phát triển bệnh ngay từ giai đoạn đầu mang thai. Thay vì chờ đợi các triệu chứng bộc phát rõ ràng, xét nghiệm cho phép bác sĩ sản khoa chủ động phát hiện các bất thường về tuần hoàn nhau thai và nồng độ protein trong máu mẹ. Nhờ đó, nhân viên y tế có thể can thiệp dự phòng kịp thời, giảm thiểu tối đa các rủi ro đáng tiếc cho cả người mẹ và thai nhi.
Chi phí xét nghiệm tiền sản giật hiện nay
Mức giá xét nghiệm sàng lọc tiền sản giật phụ thuộc vào phương pháp chỉ định và cơ sở y tế thực hiện. Chi phí tầm soát ban đầu thường dao động từ vài trăm nghìn đồng đến hơn một triệu đồng. Trường hợp xét nghiệm sinh hóa máu đơn lẻ nhằm định lượng dấu ấn sinh học PLGF hoặc tỷ lệ sFlt-1 trên PLGF có mức giá khác với gói khám phối hợp gồm đo huyết áp động mạch và siêu âm Doppler động mạch tử cung.
Tại cơ sở y tế công lập, chi phí xét nghiệm tuân theo khung giá quy định. Tại các bệnh viện phụ sản quốc tế hoặc phòng khám tư nhân, mức phí có thể cao hơn do dịch vụ và hệ thống máy phân tích tự động. Thai phụ nên trao đổi trực tiếp với cơ sở y tế dự định thăm khám để có thông tin chi phí cụ thể tại thời điểm thực hiện.
Thời điểm thích hợp để làm xét nghiệm tiền sản giật
Giai đoạn thích hợp nhất để sàng lọc tiền sản giật sớm là từ tuần thai thứ 11 đến tuần thứ 13 ngày thứ 6. Lúc này, các biến đổi tuần hoàn bánh nhau bắt đầu xuất hiện, giúp phát hiện sớm nguy cơ trước khi phát sinh triệu chứng lâm sàng. Thời điểm này trùng với mốc khám thai quý 1, kết hợp cùng siêu âm đo độ mờ da gáy và xét nghiệm sàng lọc trước sinh.
Từ tuần thai thứ 20 trở đi, bác sĩ sản khoa có thể chỉ định thêm xét nghiệm tỷ lệ sFlt-1 trên PLGF và xét nghiệm protein niệu khi thai phụ có triệu chứng huyết áp tăng, tăng cân nhanh hoặc phù. Việc theo dõi ở từng mốc thai kỳ hỗ trợ chẩn đoán phân biệt và định hướng kế hoạch chăm sóc an toàn cho mẹ và thai nhi.
Quy trình thực hiện xét nghiệm tầm soát tiền sản giật
Quy trình tầm soát tiền sản giật phối hợp khai thác tiền sử bệnh, đo huyết áp động mạch trung bình, siêu âm Doppler mạch máu tử cung và xét nghiệm sinh hóa máu. Nhân viên y tế ghi nhận tiền sử sản khoa, bệnh nền cá nhân, bệnh sử gia đình và chỉ số thể chất, sau đó đo huyết áp ở cả hai cánh tay theo quy chuẩn để tính huyết áp động mạch trung bình.
Bác sĩ siêu âm khảo sát chỉ số xung động mạch tử cung nhằm đánh giá tuần hoàn bánh nhau. Kỹ thuật viên lấy máu tĩnh mạch của thai phụ để định lượng nồng độ yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu PLGF. Dữ liệu từ các bước trên được đưa vào thuật toán y khoa chuẩn hóa để tính toán tỷ lệ nguy cơ tiền sản giật, đảm bảo an toàn cho thai phụ và thai nhi.
Những đối tượng thai phụ cần ưu tiên làm xét nghiệm
Tất cả phụ nữ mang thai đều được tư vấn tầm soát tiền sản giật, trong đó nhóm có nguy cơ cao cần được chú trọng đặc biệt. Nhóm này gồm thai phụ từng mắc tiền sản giật ở lần mang thai trước, mang đa thai, mang thai ở độ tuổi dưới 18 hoặc trên 35 tuổi, hoặc mang thai nhờ kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Nguy cơ cũng tăng ở thai phụ có bệnh nền mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, hội chứng kháng phospholipid, lupus ban đỏ hệ thống, chỉ số khối cơ thể cao trước mang thai, hoặc tiền sử gia đình có người từng mắc bệnh. Nhận diện nhóm nguy cơ cao từ sớm giúp bác sĩ sản khoa cân nhắc chỉ định can thiệp dự phòng bằng aspirin liều thấp trước tuần thai thứ 16.
Lưu ý an toàn
Kết quả xét nghiệm sàng lọc chỉ mang tính chất định lượng nguy cơ, không phải là kết luận chẩn đoán tuyệt đối rằng thai phụ chắc chắn sẽ mắc bệnh. Mọi kết quả dù ở mức nguy cơ thấp hay cao đều cần được bác sĩ chuyên khoa sản phân tích cụ thể dựa trên toàn bộ bối cảnh lâm sàng. Thai phụ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc dự phòng như aspirin hay thuốc hạ áp để tự điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định y khoa. Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau đầu dai dẳng, nhìn mờ, đau tức vùng thượng vị hoặc tăng cân quá nhanh, cần tới ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám.
Tóm tắt
Tầm soát tiền sản giật đúng thời điểm là bước đệm cần thiết giúp phát hiện sớm nguy cơ để bác sĩ có kế hoạch can thiệp kịp thời. Chi phí xét nghiệm nhìn chung hợp lý và mang lại giá trị bảo vệ sức khỏe to lớn cho cả mẹ và bé. Thai phụ nên chủ động khám thai đúng lịch hẹn, thảo luận trực tiếp với bác sĩ sản khoa về các xét nghiệm cần thiết và luôn lắng nghe cơ thể để có một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.
Nguồn tham khảo
- Hypertension in Pregnancy: Soluble fms-like tyrosine kinase 1 and placental growth factor ratio for predicting preeclampsia in elderly gravida
- Faculty Opinions – Post-Publication Peer Review of the Biomedical Literature: Faculty Opinions recommendation of Excess placental soluble fms-like tyrosine kinase 1 (sFlt1) may contribute to endothelial dysfunction, hypertension, and proteinuria in preeclampsia
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thai phụ nên làm xét nghiệm tiền sản giật vào tuần thứ mấy?
Thời điểm lý tưởng nhất để thực hiện sàng lọc tiền sản giật sớm là từ tuần 11 đến tuần 13 ngày thứ 6 của thai kỳ, có thể kết hợp cùng lúc với các xét nghiệm sàng lọc dị tật ban đầu.
Xét nghiệm tiền sản giật hết bao nhiêu tiền?
Chi phí xét nghiệm sàng lọc tiền sản giật phụ thuộc vào danh mục chỉ định và cơ sở thực hiện, thông thường dao động từ khoảng vài trăm nghìn đồng đến khoảng một đến hai triệu đồng.
Người mang thai lần đầu có cần làm xét nghiệm tiền sản giật không?
Tất cả phụ nữ mang thai đều được khuyến cáo tầm soát nguy cơ, đặc biệt là nhóm thai phụ có bệnh nền huyết áp, đái tháo đường, mang đa thai hoặc từng có tiền sử biến chứng thai kỳ.
Kết quả xét nghiệm tiền sản giật nguy cơ cao có nguy hiểm không?
Kết quả nguy cơ cao chỉ phản ánh khả năng phát triển bệnh cao hơn bình thường, không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh. Bác sĩ sản khoa sẽ lên phác đồ theo dõi sát và dự phòng thích hợp.
Làm xét nghiệm sàng lọc tiền sản giật có cần nhịn ăn sáng không?
Thai phụ có thể ăn uống bình thường trừ khi bác sĩ yêu cầu phối hợp làm cùng các xét nghiệm đường huyết hoặc sinh hóa khác cần nhịn ăn. Tốt nhất mẹ bầu nên hỏi kỹ hướng dẫn trước khi lấy mẫu.
