Xét nghiệm kháng thể COVID ở đâu uy tín và những điều cần biết

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Xét nghiệm kháng thể COVID-19 là phương pháp kiểm tra huyết thanh học nhằm xác định sự hiện diện của các protein miễn dịch do cơ thể sản sinh sau khi tiêm vắc xin hoặc sau khi hồi phục từ đợt lây nhiễm virus SARS-CoV-2. Rất nhiều người băn khoăn nên thực hiện xét nghiệm này ở đâu để bảo đảm kết quả chính xác, quy trình an toàn và được bác sĩ tư vấn thấu đáo.

Để có kết quả đáng tin cậy, việc lựa chọn cơ sở y tế cần dựa trên năng lực chuyên môn, hệ thống máy xét nghiệm đạt chuẩn kiểm chuẩn chất lượng và sự hướng dẫn của nhân viên y tế. Bài viết dưới đây tổng hợp các tiêu chí nhận biết đơn vị xét nghiệm chất lượng và những thông tin cần thiết giúp bạn hiểu đúng giá trị của xét nghiệm kháng thể.

Xét nghiệm kháng thể COVID là gì?

Xét nghiệm kháng thể COVID-19 là xét nghiệm máu tìm kiếm kháng thể kháng SARS-CoV-2, chủ yếu nhắm vào kháng thể kháng gai protein S hoặc kháng thể kháng nucleocapsid protein N. Kháng thể là các phân tử protein do tế bào lympho B tiết ra để nhận diện và trung hòa tác nhân gây bệnh. Cần phân biệt rõ xét nghiệm này với xét nghiệm sinh học phân tử RT-PCR hoặc xét nghiệm nhanh kháng nguyên vốn dùng để phát hiện virus sống đang nhân lên ở đường hô hấp. Xét nghiệm kháng thể chỉ phản ánh phản ứng miễn dịch đã hình thành trong quá khứ, không có chức năng xác định tình trạng đang mang mầm bệnh cấp tính hay đánh giá khả năng lây truyền cho người xung quanh. Vì vậy, việc thực hiện xét nghiệm cần gắn liền với mục đích theo dõi y khoa hợp lý.

Mục đích và trường hợp cần thực hiện xét nghiệm kháng thể COVID-19

Xét nghiệm kháng thể COVID-19 là phương pháp phân tích mẫu máu tĩnh mạch nhằm tìm kiếm các globulin miễn dịch, chủ yếu là IgG và IgM, được hệ miễn dịch tạo ra để chống lại virus SARS-CoV-2. Xét nghiệm này được chỉ định trong một số tình huống cụ thể như điều tra dịch tễ học cộng đồng, đánh giá đáp ứng sinh miễn dịch sau khi tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19, hoặc hỗ trợ xác định tiền sử từng phơi nhiễm với virus ở những người từng có triệu chứng nghi ngờ nhưng chưa được khẳng định bằng xét nghiệm sinh học phân tử. Ngược lại, phương pháp này không được sử dụng để sàng lọc người nhiễm bệnh cấp tính hay quyết định dỡ bỏ cách ly y tế. Người có nhu cầu cần hiểu rõ mục đích thực hiện để tránh lãng phí thời gian và chi phí không cần thiết.

Tiêu chí lựa chọn cơ sở xét nghiệm uy tín và chất lượng

Để lựa chọn nơi thực hiện xét nghiệm kháng thể COVID-19 đáng tin cậy, người dân nên ưu tiên các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, tuyến trung ương hoặc các trung tâm xét nghiệm y khoa được cơ quan quản lý y tế cấp phép. Cơ sở uy tín cần sở hữu hệ thống máy phân tích miễn dịch tự động hiện đại, sử dụng hóa chất sinh phẩm đạt chuẩn kiểm định chất lượng và vận hành phòng xét nghiệm theo tiêu chuẩn an toàn sinh học. Bên cạnh máy móc, yếu tố nhân lực đóng vai trò quyết định, bao gồm đội ngũ kỹ thuật viên xét nghiệm thao tác chuẩn xác và bác sĩ chuyên khoa có khả năng phân tích, giải thích tường tận ý nghĩa các chỉ số cho người bệnh. Việc chọn đúng cơ sở đạt chuẩn giúp hạn chế tối đa nguy cơ sai lệch kết quả do mẫu phẩm hoặc quy trình kỹ thuật.

Quy trình lấy mẫu và phân tích xét nghiệm kháng thể máu

Quy trình xét nghiệm kháng thể COVID-19 tại các cơ sở y tế thường diễn ra nhanh chóng và tương tự như các xét nghiệm máu thông thường. Đầu tiên, nhân viên y tế sẽ tiếp nhận thông tin, tư vấn sơ bộ về tiền sử tiêm chủng hoặc thời gian khỏi bệnh gần nhất để chọn loại xét nghiệm phù hợp. Kỹ thuật viên sau đó sẽ lấy một lượng máu nhỏ từ tĩnh mạch cánh tay của người bệnh. Mẫu máu được bảo quản đúng nhiệt độ và đưa vào máy ly tâm tách huyết thanh trước khi chạy trên hệ thống phân tích miễn dịch hóa phát quang hoặc kỹ thuật ELISA. Kết quả thường được trả sau vài giờ kèm theo phiếu chỉ số chi tiết. Người xét nghiệm nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ tại phòng khám để hiểu rõ ý nghĩa con số nhận được thay vì tự tra cứu thông tin rời rạc.

Cách hiểu đúng về ý nghĩa kết quả xét nghiệm kháng thể

Kết quả xét nghiệm kháng thể thường được ghi nhận dưới dạng định tính hoặc định lượng với chỉ số nồng độ kháng thể kháng protein S hoặc kháng thể kháng protein N. Kết quả dương tính cho thấy cơ thể đã từng tiếp xúc với kháng nguyên của virus SARS-CoV-2 qua đường lây nhiễm tự nhiên hoặc kích hoạt từ vắc xin phòng bệnh. Tuy nhiên, y văn hiện nay chưa xác định được một ngưỡng nồng độ kháng thể cụ thể nào để khẳng định khả năng bảo vệ tuyệt đối trước nguy cơ tái nhiễm. Miễn dịch của cơ thể đối với các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp là sự phối hợp phức tạp giữa miễn dịch dịch thể và miễn dịch qua trung gian tế bào. Do đó, chỉ số xét nghiệm chỉ mang tính chất tham khảo về tình trạng đáp ứng miễn dịch tại thời điểm lấy mẫu.

Lưu ý an toàn

Xét nghiệm kháng thể COVID-19 không được dùng để thay thế xét nghiệm chẩn đoán nhiễm virus SARS-CoV-2 cấp tính. Không được dựa vào kết quả nồng độ kháng thể cao để chủ quan bỏ qua các biện pháp bảo vệ sức khỏe hoặc tự ý thay đổi phác đồ điều trị các bệnh lý nền. Mọi kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ chuyên khoa hoặc nhân viên y tế có chuyên môn nhận định trong mối liên hệ với tiền sử lâm sàng của từng cá nhân.

Tóm tắt

Xét nghiệm kháng thể COVID-19 là công cụ hữu ích trong nghiên cứu dịch tễ và đánh giá phản ứng miễn dịch sau tiêm chủng hoặc sau nhiễm bệnh. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm không phản ánh toàn bộ khả năng bảo vệ của cơ thể. Để bảo đảm kết quả chính xác và được tư vấn thấu đáo, người dân nên lựa chọn các cơ sở y tế có năng lực chuyên môn và tham vấn bác sĩ trước khi thực hiện.