Xét nghiệm HPV ở nam giới và những thông tin y khoa cần biết

Xét nghiệm HPV ở nam giới là gì?

Virus HPV hay virus sinh u nhú ở người là tác nhân lây truyền qua đường tình dục phổ biến hàng đầu trên toàn cầu. Ở nam giới, phần lớn các trường hợp nhiễm virus diễn ra âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng và có thể tự đào thải nhờ hoạt động của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, một số chủng virus nguy cơ thấp như HPV tuýp 6 và 11 có thể gây ra mụn cóc sinh dục hay sùi mào gà, trong khi các chủng nguy cơ cao như HPV tuýp 16 và 18 có thể dẫn đến các biến đổi loạn sản tế bào, làm tăng nguy cơ phát triển ung thư dương vật, ung thư hậu môn và ung thư vòm họng. Xét nghiệm HPV ở nam giới là công cụ sinh học phân tử hỗ trợ bác sĩ xác định sự có mặt của virus tại các tổn thương nghi ngờ, phục vụ cho chẩn đoán và theo dõi diễn tiến lâm sàng.

Chỉ định y khoa đối với xét nghiệm HPV ở nam giới

Khác với nữ giới có quy trình tầm soát ung thư cổ tử cung rõ ràng bằng xét nghiệm Pap smear hoặc xét nghiệm HPV DNA, nam giới hiện chưa có phương pháp sàng lọc đại trà định kỳ được các tổ chức y tế chuẩn hóa. Nguyên nhân là do cấu trúc giải phẫu cơ quan sinh dục ngoài của nam giới có lớp sừng dày, khiến việc lấy mẫu tế bào đạt chuẩn để tách chiết virus gặp nhiều khó khăn. Hơn nữa, việc phát hiện virus ở người hoàn toàn không có triệu chứng chưa chứng minh được lợi ích lâm sàng trong việc thay đổi phác đồ theo dõi hay tiên lượng bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa thường chỉ chỉ định thực hiện xét nghiệm kiểm tra virus HPV ở nam giới trong các tình huống cụ thể. Điển hình là khi người bệnh xuất hiện u nhú, mụn cóc, nốt sùi mào gà nghi ngờ ở thân dương vật, quy đầu, rãnh quy đầu, bìu hoặc khu vực quanh hậu môn. Ngoài ra, nam giới có quan hệ tình dục đồng giới hoặc người suy giảm miễn dịch có thể được bác sĩ chỉ định soi và làm xét nghiệm tế bào học vùng hậu môn để tầm soát tổn thương tiền ung thư.

Các phương pháp lấy mẫu và xét nghiệm HPV ở phái mạnh

Quy trình lấy mẫu xét nghiệm HPV ở nam giới phụ thuộc vào vị trí tổn thương và mục đích chẩn đoán lâm sàng của bác sĩ. Đối với các nốt sùi hoặc tổn thương nghi ngờ trên da và niêm mạc sinh dục, nhân viên y tế sẽ sử dụng que gòn chuyên dụng để quệt lấy mẫu tế bào bề mặt tổn thương, sau đó gửi mẫu đến phòng xét nghiệm để phân tích sinh học phân tử bằng kỹ thuật PCR nhằm xác định sự hiện diện và phân tuýp virus.

Đối với nhóm nguy cơ cao về tổn thương tế bào hậu môn, bác sĩ có thể tiến hành phết tế bào học hậu môn. Bác sĩ đưa que lấy mẫu vào ống hậu môn, xoay nhẹ để thu thập tế bào niêm mạc rồi chuyển vào dung dịch cố định. Trong trường hợp phát hiện tế bào bất thường hoặc có tổn thương u cục không điển hình, sinh thiết mô bệnh học có thể được tiến hành để xác định chính xác bản chất mô học, loại trừ các biến đổi ác tính. Toàn bộ thao tác cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa Da liễu hoặc Nam khoa tại cơ sở y tế uy tín.

Cách đọc hiểu kết quả xét nghiệm và hướng xử trí phù hợp

Khi nhận kết quả xét nghiệm HPV, người bệnh cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn chính xác, tránh hoang mang không cần thiết. Kết quả dương tính với virus HPV cho biết tại vị trí lấy mẫu có sự hiện diện của virus, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc người bệnh đang mắc ung thư. Phần lớn các đợt nhiễm virus HPV là thoáng qua và hệ miễn dịch của cơ thể có khả năng tự đào thải sau một khoảng thời gian nhất định.

Ngược lại, kết quả âm tính tại một vị trí lấy mẫu đơn lẻ cũng không khẳng định cơ thể hoàn toàn sạch virus ở các vùng giải phẫu khác, do lượng virus có thể dưới ngưỡng phát hiện hoặc mẫu lấy chưa đủ tế bào đại diện. Đối với trường hợp xác định nhiễm các chủng nguy cơ cao như HPV 16 hoặc 18, bác sĩ sẽ tư vấn kế hoạch theo dõi định kỳ các vùng niêm mạc nguy cơ để phát hiện sớm tổn thương loạn sản hoặc tiền ung thư, đồng thời hướng dẫn bạn tình cùng đi kiểm tra sức khỏe sinh sản.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm HPV hiệu quả ở nam giới

Do chưa có xét nghiệm tầm soát đại trà, việc chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa nhiễm và tái nhiễm virus HPV ở nam giới đóng vai trò then chốt. Tiêm phòng vắc xin ngừa HPV là giải pháp hiệu quả hàng đầu, được khuyến cáo cho trẻ em trai và nam thanh niên, giúp phòng ngừa các chủng virus nguy cơ cao gây mụn cóc sinh dục, ung thư hậu môn, ung thư dương vật và ung thư vùng hầu họng.

Bên cạnh tiêm vắc xin, nam giới cần duy trì thói quen tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su đúng cách trong mọi lần quan hệ, duy trì mối quan hệ chung thủy từ hai phía và hạn chế số lượng bạn tình. Cần thường xuyên tự quan sát vùng kín để kịp thời phát hiện những vết loét, sẩn đỏ hoặc u nhú lạ. Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nam giới nên đến các bệnh viện có chuyên khoa Nam khoa hoặc Da liễu để được thăm khám kịp thời, tuyệt đối không tự ý mua hóa chất hay thuốc bôi trôi nổi trên mạng để đốt sùi tại nhà.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Nam giới tuyệt đối không tự ý mua các bộ kit trôi nổi để tự lấy mẫu xét nghiệm tại nhà, không tự bôi thuốc phá hủy mụn sùi khi chưa có kết luận y khoa chính xác. Khi có tổn thương nghi ngờ ở bộ phận sinh dục, hãy đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám.

Tóm tắt

Xét nghiệm HPV ở nam giới hiện chưa có quy trình sàng lọc định kỳ đại trà cho người không triệu chứng. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu bất thường vùng sinh dục, thăm khám chuyên khoa khi có nghi ngờ, tiêm vắc xin và quan hệ tình dục an toàn là biện pháp thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và bạn tình.