Ù tai trái kèm đau họng là do đâu và cách xử trí

Ù tai trái đau họng là gì?

Ù tai trái kèm đau họng là hiện tượng người bệnh vừa cảm thấy đau rát, vướng víu hoặc khó chịu ở vòm họng bên trái, vừa cảm nhận được những âm thanh bất thường bên trong tai trái mà không có nguồn âm thanh thực tế từ môi trường bên ngoài. Âm thanh này có thể mô tả như tiếng vo ve, tiếng rít, tiếng gió thổi hoặc cảm giác tai bị bít tắc giống như khi đi máy bay hay thay đổi độ cao.

Tình trạng này phản ánh sự tương tác phức tạp giữa đường thở trên và hệ thống thính giác. Khi niêm mạc đường hô hấp trên bị kích ứng hoặc nhiễm trùng, sự mất cân bằng áp suất tại tai giữa bên trái sẽ xảy ra song hành cùng cảm giác đau họng. Việc theo dõi chặt chẽ tính chất đau, mức độ ù tai và thời gian kéo dài của triệu chứng là cơ sở quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân cơ bản, từ các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp trên thông thường cho đến những bất thường sâu bên trong cấu trúc tai mũi họng.

Mối liên hệ giải phẫu giữa vòm họng và tai trái

Tai và họng không phải là hai cơ quan hoạt động hoàn toàn biệt lập mà được kết nối trực tiếp với nhau thông qua một cấu trúc giải phẫu gọi là vòi tai hay vòi nhĩ. Vòi tai có nhiệm vụ cân bằng áp suất không khí giữa tai giữa và môi trường bên ngoài, đồng thời hỗ trợ dẫn lưu dịch tiết sinh lý từ hòm nhĩ xuống vòm họng.

Khi niêm mạc vùng họng bên trái bị viêm nhiễm, sưng phù hoặc tăng tiết chất nhầy, cửa ngõ của vòi tai bên này rất dễ bị bít tắc hoặc rối loạn chức năng đóng mở. Sự tắc nghẽn này tạo ra áp suất âm bên trong tai giữa, khiến màng nhĩ bị kéo vào trong và cản trở sự rung động dẫn truyền âm thanh. Kết quả là người bệnh sẽ cảm nhận rõ rệt tiếng lùng bùng, tiếng ve kêu, tiếng gió rít hoặc âm thanh ù tai ở phía bên trái đi kèm với cảm giác nuốt đau rát ở vùng họng.

Những nguyên nhân phổ biến gây đau họng kèm ù tai trái

Nguyên nhân thường gặp nhất của hiện tượng ù tai trái đi kèm đau họng là viêm họng cấp tính do virus hoặc vi khuẩn. Tình trạng phù nề niêm mạc họng dễ dàng lan sang cửa vòi tai bên trái, dẫn đến rối loạn chức năng vòi tai khiến tai bị ù, đầy tức và giảm khả năng nghe tạm thời.

Nguyên nhân tiếp theo là viêm tai giữa ứ dịch hoặc viêm tai giữa cấp tính. Nhiễm trùng từ vòm họng có thể theo vòi tai đi ngược lên tai giữa, làm tích tụ dịch mủ sau màng nhĩ bên trái, gây đau nhói sâu trong tai kết hợp với đau rát cổ họng khi nuốt.

Bên cạnh đó, bệnh trào ngược dạ dày thực quản cũng là một yếu tố đáng lưu ý. Acid và dịch vị trào ngược lên vùng hầu họng vào ban đêm có thể gây viêm họng mạn tính, đồng thời kích ứng niêm mạc loa vòi tai, tạo cảm giác nghẹn rát cổ họng và lùng bùng một bên tai. Ngoài ra, các vấn đề như viêm amidan bên trái, viêm xoang sau chảy dịch mủ xuống họng hoặc rối loạn khớp thái dương hàm cũng có thể gây đau lan tỏa lên tai và gây ù tai.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng ngay

Phần lớn các trường hợp đau họng kèm ù tai nhẹ do cảm cúm thông thường có thể cải thiện sau vài ngày khi phản ứng viêm giảm bớt. Tuy nhiên, nếu triệu chứng chỉ xuất hiện ở một bên tai và kéo dài liên tục, người bệnh không được chủ quan vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo những tổn thương thực thể phức tạp hơn.

Người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa tai mũi họng khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như: suy giảm thính lực đột ngột hoặc nghe kém rõ rệt ở tai trái, cảm giác chóng mặt, mất thăng bằng hoặc buồn nôn. Việc tai chảy dịch vàng, dịch mủ có mùi hôi hoặc có lẫn máu cũng là tình huống cần được xử trí y tế khẩn cấp.

Ngoài ra, nếu đau họng dữ dội khiến người bệnh không thể nuốt thức ăn hay uống nước, há miệng khó khăn, sờ thấy hạch cổ sưng to và cứng chắc ở góc hàm bên trái, hoặc tình trạng ù tai một bên kéo dài trên hai tuần không có xu hướng thuyên giảm, việc nội soi tai mũi họng toàn diện là điều bắt buộc để loại trừ các khối u chèn ép vòm họng hoặc tổn thương thần kinh thính giác.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại nhà an toàn và hiệu quả

Trong thời gian theo dõi triệu chứng và chờ thăm khám y khoa, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp chăm sóc an toàn tại nhà để giảm nhẹ cảm giác khó chịu. Việc súc miệng và rửa họng hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm giúp làm sạch dịch nhầy, giảm tải lượng vi khuẩn và làm dịu niêm mạc đang bị tổn thương.

Uống đủ nước ấm, trà hoa cúc hoặc nước gừng ấm giúp giữ ẩm cho niêm mạc họng và làm loãng đờm dịch, hỗ trợ vòi tai thông thoáng dễ dàng hơn. Người bệnh nên duy trì độ ẩm không khí trong phòng ngủ bằng máy tạo ẩm, tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất và hạn chế nằm phòng điều hòa quá lạnh.

Cần lưu ý không thực hiện các động tác tự bịt mũi thổi hơi quá mạnh vì có thể đẩy ngược chất nhầy chứa vi khuẩn từ họng lên tai giữa, làm tăng nguy cơ viêm tai giữa cấp. Khi nghỉ ngơi, nên kê cao đầu nhẹ để giảm áp lực dồn lên vùng đầu mặt và hạn chế dịch trào ngược từ dạ dày lên họng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay nhỏ các dung dịch lạ vào tai khi chưa có kết luận nội soi màng nhĩ. Không tự ý dùng vật cứng ngoáy tai hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng khoa học.

Tóm tắt

Ù tai trái đi kèm đau họng là phản ánh rõ nét mối liên hệ mật thiết giữa các cơ quan vùng tai mũi họng. Dù phần lớn trường hợp bắt nguồn từ viêm nhiễm đường hô hấp trên lành tính, việc theo dõi sát sao tiến triển triệu chứng và chủ động thăm khám chuyên khoa tai mũi họng là cách tốt nhất để bảo vệ thính lực và sức khỏe toàn diện.