Xét nghiệm GBS dương tính trong thai kỳ có ý nghĩa gì và ảnh hưởng thế nào?

Xét nghiệm GBS dương tính là gì?

GBS là tên viết tắt của Group B Streptococcus, hay còn gọi là liên cầu khuẩn nhóm B hoặc Streptococcus agalactiae. Đây là một loại vi khuẩn gram dương có thể sinh sống tự nhiên bên trong đường tiêu hóa dưới và đường tiết niệu, sinh dục của khoảng một phần tư phụ nữ khỏe mạnh. Tình trạng mang vi khuẩn này được gọi là sự cư trú tự nhiên và thường mang tính chất tạm thời, không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Ở người trưởng thành không mang thai, liên cầu khuẩn nhóm B hầu như vô hại và hiếm khi gây ra vấn đề sức khỏe đáng kể. Tuy nhiên, đối với phụ nữ mang thai, sự hiện diện của GBS đòi hỏi sự theo dõi cẩn trọng từ bác sĩ chuyên khoa sản. Mặc dù người mẹ có thể hoàn toàn khỏe mạnh, vi khuẩn lại có khả năng truyền sang thai nhi trong lúc chuyển dạ qua đường sinh tự nhiên, gây ra các bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm cho trẻ sơ sinh nếu không được can thiệp dự phòng y khoa thích hợp.

Thời điểm và phương pháp thực hiện xét nghiệm GBS trong thai kỳ

Xét nghiệm tầm soát liên cầu khuẩn nhóm B thường được bác sĩ sản khoa chỉ định thực hiện trong khoảng tuần thứ 36 đến tuần thứ 37 6 ngày của thai kỳ. Đây là thời điểm đánh giá có giá trị dự đoán chính xác nhất về tình trạng mang vi khuẩn của người mẹ khi bước vào cuộc chuyển dạ.

Quy trình thu thập bệnh phẩm diễn ra rất nhanh chóng và không gây đau đớn cho thai phụ. Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ sử dụng một que tăm bông vô trùng chuyên dụng để quẹt nhẹ lấy mẫu dịch ở phần dưới âm đạo và vùng trực tràng. Mẫu dịch này sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm vi sinh để nuôi cấy hoặc làm xét nghiệm khuếch đại gen nhằm phát hiện sự có mặt của liên cầu khuẩn nhóm B. Kết quả thường có sau vài ngày và là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch dự phòng lúc sinh.

Ý nghĩa y khoa khi thai phụ có kết quả xét nghiệm GBS dương tính

Khi nhận kết quả xét nghiệm GBS dương tính, điều này đồng nghĩa với việc cơ thể thai phụ đang có sự hiện diện của liên cầu khuẩn nhóm B ở đường âm đạo hoặc trực tràng. Tuy nhiên, dương tính chỉ phản ánh tình trạng mang trùng hay cư trú của vi khuẩn chứ không đồng nghĩa với việc mẹ bầu đang mắc một bệnh nhiễm trùng nặng nề.

Hầu hết phụ nữ mang vi khuẩn GBS đều hoàn toàn khỏe mạnh, không hề có triệu chứng khó chịu, ngứa ngáy hay viêm nhiễm phụ khoa. Vi khuẩn này cũng không gây nguy hiểm trực tiếp cho sức khỏe tổng thể của người mẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mối bận tâm lớn nhất của các bác sĩ chuyên khoa là sự lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ sinh ngả âm đạo, do đó việc phát hiện sớm mang ý nghĩa chuẩn bị chu đáo để bảo vệ bé.

Ảnh hưởng của vi khuẩn GBS đối với sức khỏe của thai nhi và trẻ sơ sinh

Trong quá trình chuyển dạ và sinh nở qua đường âm đạo, thai nhi có thể tiếp xúc trực tiếp với dịch âm đạo chứa liên cầu khuẩn nhóm B hoặc hít phải dịch ối nhiễm khuẩn. Sự tiếp xúc này tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào đường hô hấp và tuần hoàn máu của trẻ sơ sinh, dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng khởi phát sớm trong vòng 7 ngày đầu đời.

Các bệnh cảnh lâm sàng nghiêm trọng nhất do GBS gây ra ở trẻ sơ sinh bao gồm viêm phổi sơ sinh, nhiễm trùng huyết và viêm màng não mủ. Những tình trạng này có thể khiến trẻ thở nhanh, khó thở, sốt hoặc hạ thân nhiệt, bú kém, li bì và đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được phát hiện, cấp cứu kịp thời. Bên cạnh đó, ở người mẹ, GBS cũng có thể làm tăng nhẹ nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm nội mạc tử cung sau sinh hoặc nhiễm trùng vết mổ.

Biện pháp can thiệp y khoa giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi vi khuẩn GBS

Biện pháp can thiệp chuẩn mực và hiệu quả nhất hiện nay khi thai phụ có xét nghiệm GBS dương tính là sử dụng kháng sinh dự phòng đường tĩnh mạch trong suốt quá trình chuyển dạ. Việc điều trị kháng sinh đường uống trước thời điểm chuyển dạ thường không được khuyến cáo vì vi khuẩn có thể nhanh chóng tái định cư tại đường sinh dục trước ngày sinh.

Thuốc kháng sinh thường được truyền qua đường tĩnh mạch ngay từ khi thai phụ bắt đầu có dấu hiệu chuyển dạ thực sự hoặc khi có hiện tượng vỡ ối, rỉ ối. Thuốc truyền tĩnh mạch sẽ nhanh chóng đi qua nhau thai, tạo nồng độ bảo vệ cần thiết trong máu và nước ối của thai nhi nhằm ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập. Các loại kháng sinh thông dụng bao gồm nhóm penicillin hoặc ampicillin; đối với trường hợp có tiền sử dị ứng, bác sĩ sẽ chỉ định các loại kháng sinh thay thế an toàn và phù hợp.

Những điều thai phụ cần lưu ý và chuẩn bị trước ngày lâm bồn

Thai phụ có kết quả xét nghiệm GBS dương tính cần lưu trữ cẩn thận phiếu kết quả trong hồ sơ khám thai và mang theo khi nhập viện sinh con. Ngay khi đến cơ sở y tế, hãy thông báo ngay cho bác sĩ và nữ hộ sinh trực tiếp tiếp nhận về tình trạng GBS dương tính để quy trình truyền kháng sinh dự phòng được kích hoạt kịp thời.

Mẹ bầu cũng cần nắm rõ các dấu hiệu chuyển dạ sớm như xuất hiện cơn gò tử cung đều đặn gây đau bụng, ra nhầy hồng hoặc có hiện tượng rỉ ối, vỡ ối để đến bệnh viện ngay lập tức, không nên chần chừ tại nhà. Sau khi sinh, bé sơ sinh sẽ được đội ngũ bác sĩ nhi khoa theo dõi sát sao các chỉ số sinh tồn, nhịp thở và phản xạ bú trong vài ngày đầu nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo y khoa tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Thai phụ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh để uống hoặc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định cụ thể, vì việc dùng sai phác đồ có thể gây kháng thuốc và không mang lại hiệu quả bảo vệ cho thai nhi. Mọi kế hoạch sinh nở cần được trao đổi trực tiếp với bác sĩ theo dõi thai kỳ.

Tóm tắt

Kết quả xét nghiệm GBS dương tính là một chỉ dấu y khoa thường gặp và hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nhờ phác đồ dự phòng chuẩn mực. Thai phụ nên giữ tinh thần thoải mái, tuân thủ lịch khám và trao đổi chi tiết với bác sĩ sản khoa để có kế hoạch vượt cạn an toàn nhất cho cả mẹ và bé.