Vừa cận thị vừa loạn thị khắc phục như thế nào để cải thiện thị lực

Vừa cận thị vừa loạn thị là gì?

Cận thị và loạn thị là hai tật khúc xạ bắt nguồn từ sự bất thường trong cấu trúc khúc xạ của nhãn cầu. Ở mắt cận thị, trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc giác mạc quá cong, khiến tia sáng hội tụ ở phía trước võng mạc, làm mờ các vật ở xa. Trong khi đó, loạn thị xảy ra do độ cong của giác mạc hoặc thể thủy tinh không đều theo các kinh tuyến, khiến ánh sáng đi vào mắt hội tụ tại nhiều điểm khác nhau, gây ra hiện tượng nhìn hình bị bóng mờ, nhòe hoặc biến dạng ở mọi khoảng cách. Khi một người vừa cận thị vừa loạn thị, mắt sẽ đồng thời chịu ảnh hưởng của cả hai cơ chế này. Người mắc tật khúc xạ kết hợp thường cảm thấy mắt phải điều tiết liên tục, nhanh mỏi, hay nheo mắt khi nhìn và có thể kèm theo cảm giác nhức đầu sau thời gian làm việc tập trung.

Đeo kính gọng thuốc phối hợp số độ cận và loạn

Đeo kính gọng là phương pháp chỉnh quang phổ biến, an toàn và dễ thực hiện nhất cho người vừa cận thị vừa loạn thị. Kính thuốc dành cho trường hợp này được thiết kế kết hợp giữa tròng cầu để điều chỉnh cận thị và tròng trụ để bù trừ độ cong bất đối xứng của giác mạc do loạn thị. Khi đeo kính đúng số độ và đúng trục loạn thị, hình ảnh sẽ được hội tụ chính xác trên võng mạc, giúp mắt nhìn rõ ràng và hạn chế tình trạng căng thẳng điều tiết.

Để kính phát huy tối đa hiệu quả, người bệnh cần đo khúc xạ tại các cơ sở nhãn khoa uy tín với quy trình kiểm tra thị lực toàn diện. Tròng kính cần được cắt chuẩn xác theo tâm mắt và trục loạn, đồng thời gọng kính phải ôm vừa vặn khuôn mặt để tránh tình trạng lệch tâm quang học gây choáng váng hoặc đau đầu.

Sử dụng kính áp tròng chuyên biệt cho mắt cận loạn

Kính áp tròng là lựa chọn thay thế phù hợp cho những người có nhu cầu thẩm mỹ cao, thích chơi thể thao hoặc cảm thấy bất tiện khi đeo kính gọng. Đối với người vừa cận vừa loạn thị, loại kính áp tròng được sử dụng phổ biến là kính áp tròng mềm dạng toric. Loại kính này có thiết kế quang học đặc thù với các trục khúc xạ khác nhau, đồng thời có cơ chế định tâm giúp kính giữ nguyên hướng trên bề mặt giác mạc khi chớp mắt.

Bên cạnh kính áp tròng mềm, người bệnh có thể tham khảo phương pháp chỉnh hình giác mạc ban đêm Ortho-K theo chỉ định của bác sĩ nhãn khoa. Kính Ortho-K chuyên dụng giúp định hình tạm thời độ cong giác mạc trong khi ngủ, mang lại thị lực rõ nét vào ban ngày mà không cần phụ thuộc vào kính gọng. Tuy nhiên, việc sử dụng bất kỳ loại kính áp tròng nào cũng đòi hỏi quy trình vệ sinh nghiêm ngặt để phòng ngừa viêm loét giác mạc.

Phẫu thuật khúc xạ bằng tia laser hoặc đặt thấu kính nội nhãn

Đối với người từ 18 tuổi trở lên có độ khúc xạ ổn định, phẫu thuật khúc xạ là phương pháp can thiệp mang lại khả năng phục hồi thị lực lâu dài mà không cần dùng kính. Các phương pháp phẫu thuật laser hiện đại như Lasik, Femto Lasik hay ReLEx SMILE tác động trực tiếp vào nhu mô giác mạc, giúp tái tạo bề mặt giác mạc trơn láng và điều chỉnh đồng thời cả độ cận lẫn độ loạn thị. Quá trình phẫu thuật laser diễn ra nhanh chóng, ít xâm lấn và thời gian phục hồi thị lực tương đối ngắn.

Trong trường hợp người bệnh có độ cận loạn quá cao hoặc giác mạc quá mỏng không đủ điều kiện bắn laser, bác sĩ nhãn khoa có thể cân nhắc giải pháp đặt thấu kính nội nhãn Phakic ICL. Thấu kính này được đặt vào khoang sau của mắt, giữ nguyên thể thủy tinh tự nhiên, mang lại chất lượng quang học cao và khả năng điều chỉnh độ khúc xạ phức tạp rất tốt.

Chăm sóc mắt và điều chỉnh thói quen sinh hoạt hằng ngày

Bên cạnh việc áp dụng các biện pháp chỉnh quang hay can thiệp ngoại khoa, chế độ sinh hoạt và bảo vệ mắt đóng vai trò quyết định đến việc kiểm soát tiến triển độ khúc xạ. Người làm việc nhiều với màn hình điện tử nên áp dụng quy tắc 20-20-20, nghĩa là sau mỗi 20 phút làm việc cần nhìn ra xa khoảng 6 mét trong vòng 20 giây để cơ thể mi được thư giãn. Không gian làm việc cần đảm bảo đủ ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng đèn tiêu chuẩn, tránh ngồi trong bóng tối dùng điện thoại.

Ngoài ra, việc duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin A, lutein, zeaxanthin, kẽm và axit béo omega-3 từ các loại rau củ đậm màu, cá béo sẽ hỗ trợ nuôi dưỡng tế bào võng mạc khỏe mạnh. Định kỳ 6 tháng một lần, người vừa cận vừa loạn nên đi kiểm tra mắt tại bệnh viện mắt để đánh giá lại thị lực và phát hiện sớm các biến chứng đáy mắt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kính có sẵn hoặc chia sẻ kính áp tròng với người khác vì dễ gây sai lệch khúc xạ, nhược thị và nhiễm trùng mắt nguy hiểm. Trước khi quyết định phẫu thuật khúc xạ, cần trải qua quy trình khám chuyên sâu để đánh giá bản đồ giác mạc, bề dày giác mạc và đáy mắt. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức mắt dữ dội, nhìn thấy chớp sáng, ruồi bay dày đặc hoặc giảm thị lực đột ngột, cần đến ngay cơ sở nhãn khoa.

Tóm tắt

Tình trạng vừa cận thị vừa loạn thị hoàn toàn có thể kiểm soát và khắc phục tốt nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp. Việc đeo kính đúng độ, tuân thủ vệ sinh khi dùng kính áp tròng hoặc lựa chọn phẫu thuật phù hợp sẽ giúp bảo tồn tối đa thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.