Vòng tránh thai là gì và đặt vòng tránh thai có an toàn không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đặt vòng tránh thai là một trong những biện pháp kế hoạch hóa gia đình phổ biến và mang lại hiệu quả cao nhất hiện nay đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Phương pháp này giúp ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn trong nhiều năm liên tục mà không làm ảnh hưởng đến cảm giác khi sinh hoạt vợ chồng.
Nhiều chị em phụ nữ trước khi thực hiện thường băn khoăn về cơ chế hoạt động, mức độ an toàn cũng như những phản ứng có thể gặp phải sau thủ thuật. Hiểu rõ bản chất y khoa của dụng cụ tử cung sẽ giúp người phụ nữ chủ động lựa chọn giải pháp chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp và an tâm nhất cho bản thân.
Đặt vòng tránh thai là gì?
Vòng tránh thai, hay còn gọi là dụng cụ tử cung, là một thiết bị y tế nhỏ có hình chữ T được bác sĩ chuyên khoa đưa trực tiếp vào trong buồng tử cung của người phụ nữ nhằm mục đích ngăn cản quá trình thụ tinh và làm tổ của phôi thai. Thiết bị này hoạt động như một vật thể lạ tạo ra phản ứng viêm vô khuẩn cục bộ tại lớp nội mạc tử cung, đồng thời ngăn cản tinh trùng gặp trứng hoặc làm thay đổi niêm mạc tử cung khiến phôi thai không thể bám vào để phát triển. Đây là phương pháp ngừa thai tạm thời có khả năng phục hồi hoàn toàn, nghĩa là khi phụ nữ muốn có con trở lại, bác sĩ chỉ cần thực hiện thủ thuật tháo vòng ra khỏi tử cung một cách nhẹ nhàng. Phương pháp này được đánh giá cao nhờ tính tiện dụng, hiệu quả duy trì bền bỉ từ 3 đến 10 năm tùy thuộc vào chủng loại sản phẩm được lựa chọn sử dụng.
Các loại vòng tránh thai phổ biến hiện nay
Hiện nay có hai loại dụng cụ tử cung chính được sử dụng phổ biến trong y khoa là vòng tránh thai chứa đồng và vòng tránh thai nội tiết giải phóng levonorgestrel. Vòng chứa đồng phóng thích ion đồng liên tục vào buồng tử cung nhằm làm thay đổi môi trường sinh hóa, làm bất hoạt tinh trùng và ngăn cản quá trình thụ tinh, có thời hạn tác dụng kéo dài từ 5 đến 10 năm. Ngược lại, vòng tránh thai nội tiết giải phóng một lượng nhỏ hormone progestin tại chỗ, làm đặc chất nhầy cổ tử cung để cản trở tinh trùng di chuyển, đồng thời làm mỏng niêm mạc tử cung khiến trứng thụ tinh khó làm tổ. Loại vòng nội tiết thường có thời hạn sử dụng từ 3 đến 5 năm hoặc lâu hơn tùy theo từng dòng sản phẩm. Cả hai loại đều mang lại tỷ lệ ngừa thai trên 99% nếu được đặt đúng vị trí. Việc lựa chọn loại vòng nào sẽ phụ thuộc vào thể trạng, nhu cầu ngừa thai, tiền sử kinh nguyệt và chỉ định chuyên khoa của bác sĩ sản phụ khoa.
Độ an toàn và những ưu điểm vượt trội khi sử dụng vòng tránh thai
Đặt vòng tránh thai là một thủ thuật sản phụ khoa an toàn, có mức độ can thiệp tối thiểu và mang lại hiệu quả bảo vệ rất cao. Tỷ lệ ngừa thai của dụng cụ tử cung đạt trên 99%, vượt trội hơn nhiều so với việc dùng bao cao su hay uống thuốc tránh thai hàng ngày vốn dễ bị quên liều. Sau khi đặt vòng thành công, người phụ nữ không cần phải chuẩn bị trước mỗi lần quan hệ tình dục hay ghi nhớ lịch uống thuốc mỗi ngày. Ưu điểm nổi bật khác là khả năng hồi phục sinh sản nhanh chóng; khi có nhu cầu sinh con trở lại, phụ nữ chỉ cần đến cơ sở y tế để tháo vòng là có thể mang thai bình thường. Ngoài ra, vòng tránh thai nội tiết còn mang lại lợi ích hỗ trợ cải thiện tình trạng rong kinh, cường kinh và giảm đau bụng kinh đáng kể cho nhiều trường hợp.
Một số tác dụng phụ thường gặp sau khi đặt vòng tránh thai
Dù có tính an toàn cao, một số tác dụng phụ không mong muốn vẫn có thể xuất hiện trong vài tháng đầu sau khi thực hiện thủ thuật. Với vòng chứa đồng, phụ nữ có thể gặp tình trạng lượng máu kinh ra nhiều hơn, chu kỳ kéo dài hơn hoặc xuất hiện các cơn đau bụng kinh dữ dội hơn trong thời gian đầu. Đối với vòng tránh thai nội tiết, tác dụng phụ hay gặp là hiện tượng ra máu thấm giọt giữa chu kỳ, chu kỳ kinh thưa dần hoặc thậm chí vô kinh tạm thời do niêm mạc tử cung mỏng đi. Ngoài ra, cơ thể có thể phản ứng bằng các cơn đau tức âm ỉ vùng hạ vị trong vài tuần đầu. Phần lớn các triệu chứng khó chịu này sẽ thuyên giảm rõ rệt và tự ổn định sau khoảng 3 đến 6 tháng khi buồng tử cung đã thích nghi tốt với vật thể lạ.
Quy trình đặt vòng tránh thai chuẩn y khoa tại cơ sở y tế
Để quy trình diễn ra an toàn và hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng, thủ thuật đặt vòng phải được thực hiện trực tiếp bởi bác sĩ sản phụ khoa tại cơ sở y tế đủ điều kiện vô khuẩn. Trước khi tiến hành, phụ nữ được khám phụ khoa tổng quát, làm xét nghiệm sàng lọc viêm nhiễm đường sinh dục và siêu âm tử cung phần phụ để loại trừ các bất thường giải phẫu hoặc mang thai ngoài ý muốn. Bác sĩ sẽ vệ sinh âm đạo, sử dụng dụng cụ chuyên dụng để đưa vòng qua lỗ cổ tử cung vào đúng đáy buồng tử cung, sau đó cắt ngắn sợi dây hướng dẫn để lại trong âm đạo một đoạn ngắn. Toàn bộ thao tác chỉ mất khoảng vài phút. Sau khi đặt, người phụ nữ cần nghỉ ngơi tại chỗ ít nhất 15 đến 30 phút để theo dõi các phản ứng tức thì của cơ thể.
Lưu ý an toàn
Đặt vòng tránh thai không phù hợp cho phụ nữ đang mang thai, người có dị tật bẩm sinh ở tử cung, viêm nhiễm vùng chậu cấp tính, xuất huyết âm đạo chưa rõ nguyên nhân hoặc nghi ngờ có khối u ác tính đường sinh dục. Chị em cần kiêng quan hệ tình dục khoảng một tuần sau thủ thuật và tái khám đúng hẹn sau 1 tháng để kiểm tra vị trí vòng bằng siêu âm. Nếu xuất hiện triệu chứng đau bụng dưới dữ dội, sốt cao, khí hư có mùi hôi hoặc ra máu âm đạo bất thường kéo dài, người phụ nữ cần đến bệnh viện ngay lập tức để được kiểm tra và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Vòng tránh thai là phương pháp kế hoạch hóa gia đình an toàn, tiện lợi và mang lại hiệu quả ngừa thai vượt trội cho phụ nữ. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối và lựa chọn được loại vòng phù hợp với thể trạng, chị em phụ nữ cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám cẩn thận trước khi thực hiện. Việc tuân thủ lịch tái khám định kỳ sẽ giúp duy trì hiệu quả bảo vệ lâu dài và bảo vệ toàn diện sức khỏe sinh sản.
Nguồn tham khảo
- Contraception: Acceptability of randomization to levonorgestrel versus copper intrauterine device among women requesting IUD insertion for contraception
- The Handbook of Contraception: Intrauterine Contraception: Comparison of the Copper T Intrauterine Device with the Levonorgestrel Intrauterine Systems
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đặt vòng tránh thai có đau không?
Thủ thuật đặt vòng chỉ diễn ra trong vài phút tại phòng khám. Người phụ nữ có thể cảm thấy tức nhẹ hoặc co thắt tương tự như cơn đau bụng kinh ngắn, mức độ khó chịu thường giảm nhanh sau khi hoàn thành.
Đặt vòng tránh thai có ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng không?
Vòng tránh thai được đặt sâu trong buồng tử cung và dây vòng rất mềm nên không gây cản trở hoạt động tình dục. Nếu đối tác cảm thấy khó chịu do sợi dây, bác sĩ có thể kiểm tra và cắt bớt dây vòng.
Nên đặt vòng tránh thai vào thời điểm nào của chu kỳ?
Thời điểm phù hợp nhất để đặt vòng là ngay sau khi sạch kinh nguyệt vài ngày, khi cổ tử cung còn hé mở tự nhiên và chắc chắn người phụ nữ không mang thai. Phụ nữ sau sinh cần chờ tử cung hồi phục hoàn toàn.
Tháo vòng tránh thai bao lâu thì có thể mang thai trở lại?
Khả năng thụ thai của phụ nữ sẽ phục hồi nhanh chóng ngay sau khi bác sĩ sản phụ khoa tháo vòng ra khỏi tử cung. Biện pháp này hoàn toàn không làm suy giảm khả năng sinh sản tự nhiên về lâu dài.
Vòng tránh thai có phòng ngừa được bệnh lây truyền qua đường tình dục không?
Vòng tránh thai chỉ có tác dụng ngăn ngừa thụ thai tại buồng tử cung chứ không có khả năng bảo vệ cơ thể trước các tác nhân lây truyền qua đường tình dục. Biện pháp duy nhất giúp giảm nguy cơ lây nhiễm là sử dụng bao cao su.
