Vòng tránh thai có mấy loại và ưu nhược điểm của từng loại
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vòng tránh thai là một trong những biện pháp kiểm soát sinh sản dài hạn được nhiều phụ nữ tin tưởng lựa chọn nhờ hiệu quả bảo vệ vượt trội và tính tiện lợi cao. Dụng cụ nhỏ gọn này được bác sĩ sản phụ khoa đưa vào buồng tử cung nhằm ngăn chặn tinh trùng gặp trứng hoặc ngăn trứng thụ tinh làm tổ.
Trên thị trường hiện có hai nhóm vòng tránh thai chính gồm vòng tránh thai chứa đồng và vòng tránh thai giải phóng nội tiết. Mỗi dòng sản phẩm sở hữu cơ chế tác động, thời hạn sử dụng cũng như những điểm mạnh và hạn chế riêng, đòi hỏi người dùng cần tìm hiểu kỹ trước khi lựa chọn.
Vòng tránh thai là gì?
Vòng tránh thai, hay còn gọi là dụng cụ tử cung, là thiết bị y tế có kích thước nhỏ gọn được đặt trực tiếp vào buồng tử cung của người phụ nữ nhằm mục đích ngừa thai ngoài ý muốn. Đây là phương pháp ngừa thai có thể phục hồi, nghĩa là khi người dùng có nhu cầu sinh con trở lại, bác sĩ chỉ cần thực hiện thủ thuật tháo vòng ra khỏi tử cung một cách nhẹ nhàng.
Hai loại dụng cụ tử cung được sử dụng phổ biến trên toàn cầu bao gồm vòng tránh thai chứa đồng phi nội tiết và vòng tránh thai giải phóng hormone levonorgestrel. Cả hai đều đạt tỷ lệ thành công trên 99 phần trăm trong việc phòng ngừa thai kỳ, vượt trội hơn so với việc dùng viên uống tránh thai hàng ngày hay bao cao su vốn dễ bị giảm hiệu quả do quên hoặc sử dụng sai quy cách. Tuy nhiên, sự khác biệt về thành phần cấu tạo khiến mỗi loại vòng có ảnh hưởng khác nhau lên chu kỳ kinh nguyệt và thể trạng của từng người.
Vòng tránh thai chứa đồng và những đặc tính cần biết
Vòng tránh thai chứa đồng là dụng cụ bằng nhựa dẻo, thường có hình chữ T, được quấn một lượng nhỏ dây đồng nguyên chất. Cơ chế hoạt động dựa trên ion đồng giải phóng liên tục vào buồng tử cung, làm thay đổi môi trường sinh hóa, bất hoạt tinh trùng và cản trở quá trình thụ tinh.
Ưu điểm nổi bật của vòng đồng là hiệu quả ngừa thai kéo dài từ 5 đến 10 năm tùy từng dòng sản phẩm, chi phí hợp lý và hoàn toàn không chứa hormone nên không gây tác dụng phụ toàn thân như tăng cân hay nám da.
Nhược điểm phổ biến là trong 3 đến 6 tháng đầu, người dùng có thể gặp hiện tượng kinh nguyệt ra nhiều hơn, chu kỳ kéo dài hoặc đau bụng kinh tăng lên. Phương pháp này không phù hợp với phụ nữ có tiền sử rong kinh nặng, thiếu máu hoặc dị ứng với đồng.
Vòng tránh thai nội tiết với cơ chế giải phóng hormone tại chỗ
Vòng tránh thai nội tiết cũng có cấu tạo hình chữ T nhưng chứa một lượng nhỏ hormone progestin levonorgestrel giải phóng từ từ tại chỗ. Hormone này làm đặc chất nhầy cổ tử cung để chặn đường đi của tinh trùng, đồng thời làm mỏng niêm mạc tử cung khiến trứng thụ tinh khó làm tổ.
Ưu điểm lớn của vòng nội tiết là giúp lượng máu kinh giảm rõ rệt, cải thiện đáng kể tình trạng đau bụng kinh và rong kinh. Thời gian tác dụng thường kéo dài từ 3 đến 8 năm tùy hàm lượng hormone.
Về nhược điểm, chi phí của vòng nội tiết cao hơn đáng kể so với vòng đồng. Trong vài tháng đầu sau đặt, chị em có thể gặp tình trạng ra máu thấm giọt bất thường, căng tức ngực nhẹ, nổi mụn hoặc thay đổi tâm trạng thoáng qua trước khi cơ thể thích nghi hoàn toàn.
Tiêu chí giúp lựa chọn loại vòng tránh thai tương thích
Việc quyết định sử dụng loại vòng nào phụ thuộc lớn vào tình trạng chu kỳ kinh nguyệt, cơ địa và điều kiện kinh tế của từng cá nhân.
Những phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn, lượng máu kinh vừa phải, không có triệu chứng đau bụng kinh nghiêm trọng và mong muốn biện pháp tiết kiệm, dùng được lâu dài thường thích hợp với vòng chứa đồng.
Ngược lại, phụ nữ thường xuyên bị rong kinh, cường kinh, đau bụng kinh nhiều do lạc nội mạc tử cung hoặc muốn giảm bớt lượng máu kinh nên cân nhắc lựa chọn vòng nội tiết. Bác sĩ sản phụ khoa sẽ tiến hành siêu âm tử cung, kiểm tra tầm soát viêm nhiễm và tư vấn phương án tương thích nhất cho từng người.
Quy trình thăm khám và chăm sóc sau khi đặt vòng
Quy trình đặt vòng tránh thai diễn ra khá nhanh chóng tại phòng khám sản phụ khoa, thường chỉ mất từ mười đến mười lăm phút. Trước khi thực hiện, nhân viên y tế sẽ khám phụ khoa để chắc chắn không có thai và không mắc các bệnh lý viêm nhiễm cấp tính đường sinh dục.
Sau khi đặt, người phụ nữ cần nghỉ ngơi tại chỗ khoảng mười lăm đến ba mươi phút để theo dõi phản ứng của cơ thể. Trong tuần đầu tiên, nên hạn chế làm việc nặng, tránh thụt rửa sâu âm đạo và kiêng quan hệ tình dục theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Việc tái khám định kỳ sau một tháng và mỗi sáu tháng giúp bác sĩ xác định vị trí dây vòng có nằm đúng vị trí trong buồng tử cung hay không, từ đó phát hiện sớm nguy cơ tụt vòng hoặc biến chứng tiềm ẩn.
So sánh đặc điểm chính giữa vòng chứa đồng và vòng nội tiết
| Tiêu chí so sánh | Vòng tránh thai chứa đồng | Vòng tránh thai nội tiết |
|---|---|---|
| Thành phần hoạt tính | Kim loại đồng nguyên chất | Hormone levonorgestrel |
| Thời gian duy trì hiệu quả | Thường từ 5 đến 10 năm | Thường từ 3 đến 8 năm |
| Tác động lên chu kỳ kinh nguyệt | Có thể làm kinh nhiều hơn hoặc đau bụng kinh nhẹ | Làm giảm lượng máu kinh hoặc hết kinh tạm thời |
| Chi phí tham khảo | Tiết kiệm, phù hợp số đông | Cao hơn vòng đồng |
Lưu ý an toàn
Đặt vòng tránh thai là một thủ thuật y tế xâm lấn nhẹ, bắt buộc phải được thực hiện bởi bác sĩ hoặc nhân viên y tế có chuyên môn tại các cơ sở chuyên khoa sản phụ khoa. Người đang nghi ngờ mang thai, bị viêm nhiễm vùng chậu cấp tính, có dị tật bất thường ở tử cung hoặc xuất huyết âm đạo chưa rõ nguyên nhân không được tự ý thực hiện thủ thuật này. Ngoài ra, vòng tránh thai hoàn toàn không phòng ngừa được các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tóm tắt
Đặt vòng tránh thai là phương pháp ngừa thai dài hạn, hiệu quả cao và có thể phục hồi khả năng sinh sản sau khi tháo vòng. Để đảm bảo an toàn, chị em nên đến các cơ sở sản phụ khoa uy tín để được bác sĩ thăm khám cẩn thận, loại trừ chống chỉ định và tư vấn lựa chọn loại vòng tương thích với cơ địa.
Nguồn tham khảo
- Contraception: Subendometrial microvascularization and uterine artery blood flow in IUD-induced side effects (levonorgestrel intrauterine system and copper intrauterine device)
- The Handbook of Contraception: Intrauterine Contraception: Comparison of the Copper T Intrauterine Device with the Levonorgestrel Intrauterine Systems
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Hiệu quả ngừa thai của vòng tránh thai có cao không?
Hiệu quả ngừa thai của dụng cụ tử cung đạt trên 99 phần trăm. Đây là một trong những biện pháp kiểm soát sinh sản dài hạn đáng tin cậy nhất hiện nay, không phụ thuộc vào việc người dùng phải nhớ uống thuốc mỗi ngày.
Thời điểm nào thích hợp nhất để tiến hành đặt vòng tránh thai?
Bác sĩ thường chỉ định đặt vòng vào những ngày cuối của chu kỳ kinh nguyệt khi máu kinh đã vơi bớt. Lúc này cổ tử cung hé mở nhẹ giúp thao tác thực hiện thuận tiện hơn, đồng thời đảm bảo chắc chắn người phụ nữ không mang thai.
Sau khi tháo vòng tránh thai thì bao lâu có thể mang thai trở lại?
Cả hai loại vòng tránh thai đều cho phép phục hồi khả năng thụ thai nhanh chóng sau khi tháo. Quá trình rụng trứng và niêm mạc tử cung sẽ dần trở lại trạng thái bình thường mà không gây ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến khả năng sinh nở.
Đặt vòng tránh thai có gây đau đớn hay khó chịu kéo dài không?
Trong vài tuần đầu, chị em có thể cảm thấy đau lâm râm vùng bụng dưới hoặc xuất hiện đốm máu nhẹ. Nếu triệu chứng đau kéo dài dữ dội, sốt, khí hư có mùi hôi hoặc nghi ngờ vòng bị lệch, cần đi tái khám chuyên khoa ngay.
Đặt vòng tránh thai có ngăn ngừa được các bệnh lây truyền qua đường tình dục không?
Dụng cụ tử cung chỉ có tác dụng ngăn ngừa thụ thai, hoàn toàn không có khả năng bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Biện pháp duy nhất giúp giảm nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh này là sử dụng bao cao su đúng cách.
