Vô sinh có kinh nguyệt không và những nguyên nhân hiếm muộn tiềm ẩn
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Phụ nữ bị vô sinh hoàn toàn vẫn có thể có kinh nguyệt bình thường. Nhiều người lầm tưởng rằng chu kỳ kinh nguyệt đều đặn đồng nghĩa với khả năng sinh sản tốt, nhưng thực tế chảy máu kinh nguyệt chỉ phản ánh sự bong tróc của niêm mạc tử cung dưới tác động của hormone.
Quá trình thụ thai đòi hỏi sự kết hợp phức tạp giữa việc phóng noãn, vòi tử cung thông suốt, tinh trùng khỏe mạnh và buồng tử cung sẵn sàng tiếp nhận phôi. Do đó, dù kinh nguyệt vẫn xuất hiện đều đặn mỗi tháng, các trở ngại tại ống dẫn trứng, tử cung, chất lượng trứng hoặc từ phía người chồng vẫn có thể dẫn đến tình trạng hiếm muộn.
Vô sinh có kinh nguyệt không là gì?
Vô sinh là tình trạng cặp đôi không thể mang thai tự nhiên sau 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai, hoặc sau 6 tháng với phụ nữ từ 35 tuổi trở lên. Tình trạng này có thể xuất phát từ người vợ, người chồng hoặc từ cả hai phía.
Kinh nguyệt là hiện tượng sinh lý xuất hiện khi nồng độ estrogen và progesterone sụt giảm, khiến niêm mạc tử cung bong tróc và chảy máu ra ngoài theo chu kỳ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của kinh nguyệt không khẳng định chắc chắn chu kỳ đó có phóng noãn. Ngay cả khi trứng rụng bình thường, việc thụ thai vẫn có thể thất bại nếu vòi tử cung bị tắc nghẽn hoặc phôi thai không thể làm tổ trong lòng tử cung. Vì vậy, có kinh nguyệt đều đặn không đồng nghĩa với việc chức năng sinh sản hoàn toàn khỏe mạnh.
Mối liên hệ giữa chu kỳ kinh nguyệt và sự phóng noãn
Kinh nguyệt được điều hòa bởi hệ trục hạ đồi, tuyến yên, buồng trứng và cơ quan đích là tử cung. Hàng tháng, hormone sinh dục kích thích các nang noãn phát triển và thúc đẩy niêm mạc tử cung tăng sinh. Khi không có sự thụ tinh, nồng độ hormone suy giảm khiến lớp niêm mạc này thoái hóa và bong ra ngoài.
Tuy nhiên, phụ nữ hoàn toàn có thể gặp các chu kỳ kinh nguyệt không phóng noãn. Trong trường hợp này, niêm mạc tử cung vẫn phát triển dưới tác động đơn thuần của estrogen và tự bong ra khi nội tiết tố dao động, tạo ra hiện tượng chảy máu tương tự một kỳ kinh thực sự. Do đó, người phụ nữ vẫn thấy máu kinh đều đặn mỗi tháng nhưng thực tế trứng không hề rụng, khiến quá trình thụ thai tự nhiên không thể xảy ra.
Những nguyên nhân gây vô sinh dù kinh nguyệt vẫn đều đặn
Rất nhiều yếu tố bệnh lý có thể cản trở việc mang thai dù người phụ nữ vẫn có chu kỳ kinh nguyệt đều. Nguyên nhân cơ học thường gặp là tắc hoặc dính vòi tử cung do di chứng viêm nhiễm vùng chậu hoặc phẫu thuật trước đó, khiến trứng và tinh trùng không thể gặp nhau.
Bên cạnh đó, các tổn thương thực thể tại buồng tử cung như polyp nội mạc tử cung, u xơ dưới niêm mạc, dính buồng tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung sẽ làm giảm khả năng làm tổ của phôi. Một số trường hợp có chất lượng trứng suy giảm hoặc dự trữ buồng trứng cạn kiệt theo tuổi tác. Đặc biệt, có đến một nửa nguyên nhân hiếm muộn xuất phát từ người chồng do tinh trùng yếu, ít hoặc dị dạng, những yếu tố hoàn toàn độc lập với chu kỳ kinh nguyệt của người vợ.
Dấu hiệu kinh nguyệt bất thường cảnh báo nguy cơ sinh sản
Bên cạnh các trường hợp kinh nguyệt đều, những bất thường trong chu kỳ kinh là dấu hiệu trực tiếp cảnh báo chức năng sinh sản đang gặp trục trặc. Chu kỳ kinh quá ngắn dưới 21 ngày hoặc thưa trên 35 ngày thường phản ánh tình trạng rối loạn phóng noãn, hay gặp trong hội chứng buồng trứng đa nang hoặc suy buồng trứng sớm.
Số ngày hành kinh kéo dài trên 7 ngày với lượng máu ra nhiều, xuất hiện máu cục lớn có thể liên quan đến các tổn thương tại tử cung. Ngược lại, lượng máu kinh quá ít chỉ ra trong 1 đến 2 ngày cảnh báo niêm mạc tử cung mỏng hoặc dính lòng tử cung. Ngoài ra, triệu chứng đau bụng kinh dữ dội, đau tăng dần theo thời gian và kèm theo đau khi giao hợp là biểu hiện gợi ý của lạc nội mạc tử cung, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hiếm muộn.
Các bước thăm khám cần thiết để xác định nguyên nhân hiếm muộn
Khi nghi ngờ hiếm muộn, cả hai vợ chồng nên đến các cơ sở chuyên khoa hỗ trợ sinh sản để được kiểm tra toàn diện. Với người vợ, bác sĩ sẽ thực hiện siêu âm đầu dò âm đạo nhằm khảo sát tử cung, buồng trứng và đếm số lượng nang noãn đầu chu kỳ.
Các xét nghiệm nội tiết tố sinh dục như AMH, FSH, LH giúp đánh giá dự trữ buồng trứng và chức năng tuyến yên. Chụp X-quang tử cung vòi trứng hoặc siêu âm bơm nước buồng tử cung là kỹ thuật cần thiết để kiểm tra độ thông suốt của hai vòi trứng và lòng tử cung. Đồng thời, người chồng cần làm xét nghiệm tinh dịch đồ để đánh giá số lượng, khả năng di động và hình thái của tinh trùng, giúp bác sĩ đưa ra kết luận chính xác nhất.
Lưu ý an toàn
Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Khả năng sinh sản phụ thuộc vào sự phối hợp của nhiều cơ quan ở cả nam và nữ, không thể khẳng định an toàn chỉ qua việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc điều hòa kinh nguyệt, thuốc kích trứng hoặc các bài thuốc dân gian truyền miệng khi chưa có chỉ định y khoa, nhằm tránh nguy cơ biến chứng và làm lỡ thời điểm can thiệp thích hợp.
Tóm tắt
Kinh nguyệt đều đặn là một dấu hiệu tốt của sức khỏe sinh sản nữ giới nhưng không đảm bảo hoàn toàn khả năng có thai tự nhiên. Khi đã quan hệ tình dục đều đặn trong một năm mà chưa có thai, hoặc sau 6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi, cả hai vợ chồng nên chủ động đi khám chuyên khoa hiếm muộn để được chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng hỗ trợ kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Kinh nguyệt đều có chắc chắn là có rụng trứng hàng tháng không?
Không hoàn toàn chắc chắn. Phụ nữ vẫn có thể gặp chu kỳ không phóng noãn dù máu kinh vẫn ra đều. Hiện tượng này xảy ra khi niêm mạc tử cung dày lên dưới tác động của estrogen rồi thoái hóa và bong ra, tạo chu kỳ giả giống như kinh nguyệt bình thường.
Tắc vòi trứng có làm kinh nguyệt bị rối loạn hoặc mất kinh không?
Đa số trường hợp tắc vòi trứng không gây rối loạn kinh nguyệt. Vòi tử cung chỉ đóng vai trò cơ học dẫn trứng và tinh trùng. Kinh nguyệt được điều hòa bởi nội tiết tố từ buồng trứng và tử cung, nên khi vòi trứng bị tắc thì kinh nguyệt vẫn có thể diễn ra bình thường.
Vì sao người chồng vẫn cần đi khám khi vợ có kinh nguyệt rất đều?
Yếu tố từ người chồng chiếm khoảng một nửa các trường hợp vô sinh hiếm muộn. Nam giới có thể gặp bất thường về số lượng, khả năng di động hoặc hình thái tinh trùng. Chu kỳ kinh nguyệt của người vợ hoàn toàn không phản ánh sức khỏe sinh sản của người chồng.
Vợ chồng nên đi khám hiếm muộn sau thời gian quan hệ bao lâu?
Cặp đôi nên đi khám sau 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn không dùng biện pháp bảo vệ mà chưa thụ thai. Đối với phụ nữ từ 35 tuổi trở lên hoặc có tiền sử viêm nhiễm phụ khoa, thời gian khuyến nghị đi khám là sau 6 tháng để kịp thời can thiệp.
Xét nghiệm nào giúp đánh giá dự trữ buồng trứng chính xác?
Xét nghiệm nồng độ hormone AMH trong máu kết hợp với siêu âm đếm số nang noãn thứ cấp đầu chu kỳ là phương pháp phổ biến nhất. Các kiểm tra này giúp bác sĩ đánh giá số lượng tế bào trứng còn lại mà không phụ thuộc vào việc chu kỳ kinh có đều hay không.
