Viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ có nguy hiểm không và cách chăm sóc đúng

Viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ là gì?

Viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ đặc trưng bởi tình trạng màng nhĩ bị thủng vĩnh viễn và niêm mạc trong khoang tai giữa liên tục bị kích ứng, rỉ dịch hoặc chảy mủ từng đợt. Bình thường, màng nhĩ vừa có chức năng khuếch đại sóng âm truyền vào tai trong, vừa là hàng rào bảo vệ vững chắc che chở cho hòm nhĩ. Khi lỗ thủng tồn tại kéo dài trên ba tháng mà không thể tự đóng kín, tai giữa sẽ thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng ngược dòng từ ống tai ngoài hoặc từ vùng mũi họng qua vòi nhĩ. Nếu không được theo dõi và xử trí đúng phác đồ y khoa, bệnh không chỉ làm suy giảm sức nghe rõ rệt mà còn có thể phá hủy dần chuỗi xương con dẫn truyền âm thanh.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng tiềm ẩn của bệnh

Viêm tai giữa mạn tính kèm theo thủng màng nhĩ là bệnh lý không thể chủ quan bởi tình trạng viêm kéo dài có thể phá hủy dần chuỗi xương con trong tai giữa, dẫn đến giảm thính lực dẫn truyền từ nhẹ đến nặng. Trong các trường hợp nặng hơn, phản ứng viêm mạn tính và sự hình thành khối cholesteatoma có thể ăn mòn thành xương, lan vào mê nhĩ gây chóng mặt dữ dội, ù tai hoặc gây viêm dây thần kinh mặt dẫn đến liệt mặt ngoại biên.

Đặc biệt nghiêm trọng, khi ổ nhiễm trùng xâm lấn lên phía trên hoặc ra phía sau xương chũm, vi khuẩn có nguy cơ lan vào nội sọ gây viêm màng não, áp xe ngoài màng cứng hoặc áp xe não. Đây là những biến chứng đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh, đòi hỏi phải được phát hiện và xử trí cấp cứu ngoại khoa khẩn trương tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh đang tiến triển nặng hơn

Người bệnh cần cảnh giác khi nhận thấy tai chảy dịch hoặc chảy mủ nhầy tái diễn nhiều lần, đặc biệt là dịch có mùi hôi khó chịu hoặc lẫn vệt máu nhạt. Triệu chứng ù tai âm ỉ, cảm giác nặng tức trong sâu tai và sức nghe suy giảm rõ rệt theo thời gian cũng là những dấu hiệu chứng tỏ tổn thương xương con hoặc niêm mạc hòm nhĩ đang tiến triển.

Nếu xuất hiện thêm triệu chứng sốt cao, đau đầu nhiều ở vùng sau tai, đau nhức sâu lan lên thái dương, cảm giác mất thăng bằng hoặc méo miệng khi cười nói, người bệnh phải lập tức đến bệnh viện. Đây thường là tín hiệu cảnh báo ổ viêm đã vượt khỏi phạm vi hòm nhĩ và đe dọa biến chứng vào xương chũm hoặc cấu trúc thần kinh lân cận.

Hướng can thiệp và theo dõi y khoa an toàn

Mục tiêu điều trị viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ là kiểm soát triệt để tình trạng nhiễm trùng, làm sạch hòm nhĩ và bảo tồn hoặc phục hồi tối đa sức nghe. Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ thực hiện nội soi tai để đánh giá bờ lỗ thủng, đo thính lực và chụp cắt lớp vi tính xương thái dương nếu nghi ngờ có tổn thương xương chũm hoặc khối cholesteatoma.

Quá trình điều trị nội khoa tập trung vào việc làm khô tai bằng cách vệ sinh, hút sạch mủ tại phòng khám chuyên khoa và chỉ định loại thuốc nhỏ tai hoặc thuốc kháng sinh toàn thân phù hợp. Khi tai đã khô sạch hoàn toàn trong nhiều tháng, bác sĩ có thể tư vấn phẫu thuật vá màng nhĩ hoặc chỉnh hình chuỗi xương con nhằm đóng kín hòm nhĩ, ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập từ bên ngoài và cải thiện thính lực cho bệnh nhân.

Cách chăm sóc và bảo vệ tai hằng ngày

Trong sinh hoạt thường ngày, nguyên tắc quan trọng nhất đối với người có màng nhĩ bị thủng là giữ cho ống tai luôn khô ráo tuyệt đối. Khi tắm gội, người bệnh nên dùng nút tai chống nước hoặc bông gòn sạch tẩm một lớp mỏng thuốc mỡ tra mắt đặt ở cửa tai để ngăn nước xâm nhập, sau đó tháo bỏ và lau nhẹ vành tai bằng khăn khô mềm.

Người bệnh tuyệt đối không đi bơi lặn khi màng nhĩ chưa liền, không dùng tăm bông thô cứng hay dụng cụ kim loại để ngoáy tai vì dễ gây trầy xước ống tai ngoài và đẩy chất bẩn sâu hơn vào hòm nhĩ. Bên cạnh đó, cần điều trị dứt điểm các đợt viêm mũi xoang hoặc viêm họng nhằm hạn chế nguy cơ vi khuẩn trào ngược qua vòi Eustache lên tai giữa, đồng thời tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi sát sao tiến triển lỗ thủng.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại thuốc có chứa kháng sinh độc cho tai, không đắp lá thuốc dân gian hay tự ý ngoáy sâu vào hòm nhĩ khi chưa có chỉ định y khoa.

Tóm tắt

Viêm tai giữa mạn tính có thủng màng nhĩ hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa biến chứng nếu người bệnh chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng. Việc tuân thủ hướng dẫn y khoa, giữ tai luôn khô ráo và tái khám định kỳ sẽ bảo vệ tốt sức nghe cũng như chất lượng cuộc sống lâu dài.