Viêm tai giữa có sốt không và cách nhận biết các dấu hiệu đi kèm

Viêm tai giữa có sốt không là gì?

Viêm tai giữa là bệnh lý tai mũi họng phổ biến, có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do cấu trúc vòi Eustache ngắn, hẹp và nằm ngang hơn so với người lớn. Về mặt phân loại lâm sàng, bệnh thường được chia làm hai dạng chính gồm viêm tai giữa cấp tính và viêm tai giữa thanh dịch hay còn gọi là viêm tai giữa ứ dịch.

Triệu chứng sốt xuất hiện như một phản ứng tự nhiên của hệ thống miễn dịch khi cơ thể đang chống lại các tác nhân gây viêm. Ở thể cấp tính, mủ và dịch tích tụ nhanh trong hòm nhĩ tạo áp lực lớn lên màng nhĩ, gây ra phản ứng sốt từ nhẹ đến rất cao kèm theo cảm giác đau nhức tai dữ dội. Ngược lại, nếu tình trạng viêm chỉ ở mức độ mạn tính, ứ dịch nhầy không nhiễm khuẩn rầm rộ, người bệnh thường không sốt, khiến việc phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn hơn.

Viêm tai giữa cấp tính thường gây sốt ở mức độ nào

Trong giai đoạn viêm tai giữa cấp tính, sốt là một trong những dấu hiệu lâm sàng rất điển hình, đặc biệt rõ rệt ở trẻ nhỏ. Thân nhiệt của người bệnh có thể dao động từ sốt nhẹ khoảng 37,5 đến 38 độ C cho đến các đợt sốt cao trên 39 độ C, đôi khi kèm theo cảm giác rét run hoặc co giật do sốt cao ở trẻ có cơ địa nhạy cảm.

Cơn sốt thường khởi phát đột ngột sau vài ngày người bệnh bị ngạt mũi, chảy nước mũi hoặc đau họng do viêm nhiễm đường hô hấp trên. Cùng với sốt, người bệnh sẽ cảm thấy đau tai sâu bên trong, tai có cảm giác tức nặng như bị nút kín. Ở trẻ sơ sinh chưa biết nói, sốt do viêm tai giữa thường đi kèm phản ứng quấy khóc liên tục không rõ nguyên nhân, khó ngủ, bỏ bú và hành động đưa tay giật hoặc dụi liên tục vào vành tai bị tổn thương.

Vì sao có trường hợp viêm tai giữa nhưng không sốt

Không ít người bệnh hoặc phụ huynh lầm tưởng rằng viêm tai giữa bắt buộc phải có triệu chứng sốt. Trên thực tế, thể viêm tai giữa ứ dịch hoặc viêm tai giữa thanh dịch thường diễn tiến âm thầm mà không hề gây sốt. Ở dạng bệnh này, dịch vô khuẩn hoặc dịch tiết nhầy tích tụ phía sau màng nhĩ nhưng không xảy ra phản ứng nhiễm trùng cấp tính rầm rộ.

Bên cạnh đó, các đợt viêm tai giữa mạn tính hoặc trường hợp đã sử dụng thuốc hạ sốt, kháng viêm từ trước cũng có thể làm che lấp phản ứng nhiệt độ của cơ thể. Thay vì sốt, người bệnh ở nhóm này chủ yếu phàn nàn về tình trạng ù tai, nghe kém, cảm giác lạo xạo như có nước lọt vào tai hoặc trẻ nhỏ trở nên lơ đãng, chậm phản ứng với âm thanh xung quanh. Việc không sốt đôi khi khiến bệnh nhân chủ quan, dẫn đến tình trạng chậm trễ trong thăm khám và điều trị.

Các triệu chứng cảnh báo đi kèm cần chú ý cùng với sốt

Để đánh giá chính xác mức độ của viêm tai giữa, người bệnh không nên chỉ dựa vào mỗi yếu tố thân nhiệt mà cần theo dõi toàn diện các biểu hiện lâm sàng tại chỗ và toàn thân. Cảm giác đau nhói trong tai tăng lên khi nằm nghiêng, ho hoặc xì mũi là dấu hiệu gợi ý tình trạng tăng áp lực hòm nhĩ do dịch ứ đọng.

Nếu áp lực dịch ứ quá lớn dẫn đến rách hoặc thủng màng nhĩ, tai người bệnh có thể đột ngột chảy dịch nhầy hoặc mủ vàng xanh ra ngoài ống tai. Đáng chú ý, ngay sau khi mủ thoát ra, cơn sốt và cảm giác đau nhức tai có thể giảm bớt tức thì, nhưng đây không phải là dấu hiệu bệnh đã tự khỏi mà là màng nhĩ đã bị tổn thương cơ học. Ngoài ra, các biểu hiện như chóng mặt, mất thăng bằng, buồn nôn hoặc sưng đau vùng xương chũm phía sau vành tai là những dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng có nguy cơ lan rộng.

Thời điểm cần đưa người bệnh đến khám bác sĩ chuyên khoa

Viêm tai giữa dù có sốt hay không sốt đều cần được kiểm tra bằng các dụng cụ nội soi tai mũi họng chuyên dụng để quan sát trực tiếp bề mặt màng nhĩ. Người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa khi xuất hiện sốt cao liên tục không hạ, co giật, hoặc sốt kéo dài trên 48 giờ sau khi khởi phát đau tai.

Đặc biệt, trường hợp có dịch mủ hoặc máu chảy ra từ lỗ tai, người bệnh bị suy giảm thính lực đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng gáy hoặc sưng đỏ đau nhức vùng xương chũm sau tai cần được can thiệp y tế khẩn cấp. Đối với trẻ sơ sinh dưới sáu tháng tuổi, bất kỳ biểu hiện sốt nào nghi ngờ xuất phát từ tai cũng cần được bác sĩ thăm khám trực tiếp để xác định hướng xử trí phù hợp, phòng tránh các biến chứng ảnh hưởng đến khả năng nghe và ngôn ngữ lâu dài.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại dung dịch, thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh, nước cốt thảo mộc hoặc thổi bột thuốc vào tai khi chưa được bác sĩ soi kiểm tra tình trạng màng nhĩ. Nếu màng nhĩ đã bị thủng, việc nhỏ thuốc sai cách có thể gây ngộ độc ốc tai và tổn thương thính lực vĩnh viễn.

Tóm tắt

Viêm tai giữa có thể gây sốt cao trong đợt cấp tính nhưng cũng có thể hoàn toàn không sốt ở các thể ứ dịch mạn tính. Việc chủ động quan sát các dấu hiệu đau nhức tai, chảy dịch và thính lực sẽ giúp người bệnh phát hiện sớm, từ đó kịp thời đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí đúng cách.