Bệnh viêm tai giữa có bị đau đầu không và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bệnh viêm tai giữa có bị đau đầu không là băn khoăn của rất nhiều người khi gặp phải tình trạng nhức tai kèm theo cảm giác ê ẩm nửa đầu. Câu trả lời là có, đau đầu là một trong những triệu chứng phối hợp thường gặp ở cả người lớn lẫn trẻ nhỏ khi tai giữa bị ứ đọng dịch hoặc viêm nhiễm cấp tính.
Triệu chứng này xảy ra do áp lực bên trong hòm nhĩ tăng cao kích thích các nhánh thần kinh sọ não lân cận, khiến cơn đau từ tai lan dần lên thái dương hoặc nửa đầu. Mặc dù đa số các trường hợp đau đầu là phản ứng lành tính theo đợt viêm, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo biến chứng lan vào xương chũm hoặc nội sọ.
Viêm tai giữa có bị đau đầu không là gì?
Viêm tai giữa là tình trạng tổn thương và nhiễm trùng xảy ra tại khoảng trống nằm phía sau màng nhĩ, nơi chứa hệ thống xương con truyền âm thanh. Tình trạng này có thể xuất hiện dưới dạng cấp tính hoặc mạn tính, thường khởi phát sau một đợt viêm mũi họng, cảm cúm hoặc viêm amidan do vi khuẩn hay virus lan ngược lên vòi nhĩ. Không chỉ gây đau nhức trong tai, giảm thính lực hay chảy dịch tai, bệnh còn có thể tác động trực tiếp đến các cấu trúc lân cận trong xương thái dương. Do hệ thống thần kinh chi phối cảm giác của tai giữa có chung đường dẫn truyền với nhiều vùng trên đầu và mặt, người bệnh viêm tai giữa rất dễ gặp phải hiện tượng đau nhức nửa đầu hoặc đau lan toả vùng thái dương. Việc hiểu rõ bản chất triệu chứng giúp người bệnh chủ động theo dõi và đi khám kịp thời.
Cơ chế khiến bệnh viêm tai giữa dẫn đến triệu chứng đau đầu
Cấu trúc tai giữa nằm trong xương thái dương và tiếp giáp rất gần với màng não cùng hệ thống dây thần kinh cảm giác vùng sọ mặt. Khi xảy ra quá trình viêm nhiễm, niêm mạc hòm nhĩ bị phù nề, tắc vòi nhĩ dẫn tới sự ứ đọng dịch nhầy hoặc mủ. Sự gia tăng áp lực này tác động trực tiếp lên màng nhĩ và các đầu mút thần kinh, kích thích nhánh dây thần kinh sinh ba và dây thần kinh thiệt hầu truyền tín hiệu đau lên vỏ não. Do đó, cảm giác đau không chỉ khu trú tại tai mà còn lan tỏa lên vùng thái dương, vùng đỉnh đầu hoặc nửa đầu cùng bên. Ngoài ra, phản ứng viêm toàn thân trong các đợt nhiễm trùng cấp tính cũng giải phóng các chất trung gian hóa học gây mệt mỏi, sốt và đau nhức đầu âm ỉ.
Đặc điểm của các cơn đau đầu liên quan đến viêm tai giữa
Mức độ và vị trí đau đầu ở người mắc viêm tai giữa có thể biểu hiện rất đa dạng tùy thuộc vào giai đoạn bệnh. Phổ biến nhất là cảm giác đau nhức âm ỉ ở một bên đầu, tập trung tại khu vực quanh vành tai, thái dương hoặc vùng chẩm cùng bên tai bị tổn thương. Đôi khi cơn đau nhói lên từng cơn đồng nhịp với nhịp đập của mạch máu, gia tăng khi người bệnh xì mũi, ho hoặc thay đổi tư thế đầu. Bên cạnh đó, người bệnh thường cảm thấy căng tức, nặng đầu đi kèm với cảm giác ù tai, nghe kém hoặc cảm giác như có nước đọng trong tai. Với người mắc viêm tai giữa mạn tính ứ dịch, triệu chứng đau đầu có thể dai dẳng nhưng mức độ nhẹ hơn, gây cảm giác nặng nề khó chịu vùng trán và thái dương.
Nhận biết các dấu hiệu đau đầu cảnh báo biến chứng nguy hiểm
Đau đầu ở người viêm tai giữa phần lớn đáp ứng tốt khi tai được kiểm soát, nhưng đây cũng có thể là triệu chứng khởi đầu của những biến chứng nội sọ hoặc ngoại sọ nghiêm trọng. Khi vi khuẩn từ tai giữa lan vào các thông bào xương chũm gây viêm xương chũm cấp, cơn đau đầu sẽ lan tỏa ra vùng sau tai, vùng da sau tai sưng đỏ và đau chói khi ấn. Nguy hiểm hơn, nếu ổ nhiễm trùng phá hủy vách xương đi vào khoang sọ, người bệnh có thể đối mặt với viêm màng não, áp xe não hoặc viêm tắc xoang tĩnh mạch bên. Người bệnh cần cảnh giác cao độ nếu cơn đau đầu trở nên dữ dội, đau liên tục không giảm dù đã uống thuốc hạ sốt giảm đau thông thường, kèm theo triệu chứng cứng gáy, buồn nôn, sợ ánh sáng hoặc rối loạn tri giác.
Nguyên tắc xử trí và chăm sóc an toàn khi bị đau đầu do viêm tai
Khi gặp phải tình trạng đau đầu do viêm tai giữa, điều cốt lõi là người bệnh cần đến khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng để được nội soi tai và đánh giá mức độ thương tổn màng nhĩ. Người bệnh không nên tự ý dùng các loại thuốc giảm đau kéo dài vì có thể làm che lấp các dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại thuốc giọt, nước oxy già hay thổi các loại bột thuốc dân gian vào tai khi chưa biết rõ màng nhĩ có bị thủng hay không. Để hỗ trợ giảm khó chịu tạm thời, người bệnh có thể chườm ấm nhẹ nhàng bên ngoài vùng tai, nghỉ ngơi ở không gian yên tĩnh và giữ ấm cơ thể, tránh xì mũi mạnh làm tăng áp lực lên vòi nhĩ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau liều cao hoặc tự ý pha chế các dung dịch nhỏ vào tai. Nếu có các biểu hiện sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng cổ, chảy mủ tai có mùi hôi hoặc co giật, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.
Tóm tắt
Tóm lại, hiện tượng đau đầu trong bệnh viêm tai giữa khá phổ biến và thường thuyên giảm cùng với quá trình điều trị tai. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan trước các cơn đau đầu dữ dội, kèm theo sốt cao hoặc cứng gáy vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương lan rộng. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, việc đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng sớm sẽ giúp bảo vệ thính lực và phòng tránh biến chứng nguy hiểm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Viêm tai giữa có thực sự là nguyên nhân gây đau đầu không?
Người bị viêm tai giữa hoàn toàn có thể bị đau đầu. Cơn đau thường xuất hiện ở cùng bên tai bị viêm, bắt nguồn từ áp lực ứ đọng dịch mủ trong tai giữa hoặc kích thích dẫn truyền của các nhánh dây thần kinh cảm giác.
Đau đầu do viêm tai giữa có nguy hiểm đến tính mạng không?
Có thể, đau đầu dữ dội kèm sốt cao, nôn ói hoặc lơ mơ có thể cảnh báo viêm xương chũm, viêm màng não hoặc áp xe nội sọ. Đây là các cấp cứu y khoa đòi hỏi phải nhập viện chẩn đoán và can thiệp ngay lập tức.
Làm sao nhận biết trẻ nhỏ bị viêm tai giữa kèm đau đầu?
Trẻ bị viêm tai thường bứt rứt, quấy khóc nhiều về đêm, liên tục dùng tay giật tai hoặc ôm đầu, khó ngủ, bỏ bú và sốt. Khi nhận thấy các dấu hiệu này, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa kiểm tra.
Có nên tự ý mua thuốc nhỏ tai để giảm đau đầu và nhức tai không?
Thuốc nhỏ chỉ được dùng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Tuyệt đối không tự ý nhỏ thuốc khi chưa nội soi kiểm tra tình trạng màng nhĩ, vì nếu màng nhĩ đã thủng có thể dẫn đến nhiễm độc tai trong.
Cơn đau đầu do viêm tai giữa kéo dài trong bao lâu thì khỏi?
Thời gian giảm đau phụ thuộc vào mức độ viêm và việc đáp ứng phác đồ điều trị. Thông thường cơn đau đầu sẽ thuyên giảm sau vài ngày dùng thuốc phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ, song người bệnh cần tuân thủ hết liệu trình điều trị.
