Viêm não mô cầu tiêm mấy mũi và lịch tiêm vắc xin phòng bệnh
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có khả năng diễn tiến nhanh chóng và gây ra nhiều di chứng nghiêm trọng như tổn thương thần kinh, điếc hoặc tử vong. Chủ động tiêm vắc xin viêm não mô cầu là giải pháp hiệu quả giúp tạo miễn dịch bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của các chủng vi khuẩn này.
Nhiều phụ huynh và người bệnh thắc mắc viêm não mô cầu tiêm mấy mũi để đạt hiệu quả tối ưu. Thực tế, không có một số lượng mũi tiêm cố định chung cho tất cả mọi người, bởi phác đồ cụ thể phụ thuộc trực tiếp vào chủng huyết thanh vắc xin phòng ngừa, độ tuổi bắt đầu chủng ngừa cũng như yếu tố nguy cơ sức khỏe của từng cá nhân.
Viêm não mô cầu tiêm mấy mũi
Bệnh viêm não mô cầu có thể dẫn đến hai thể bệnh nguy hiểm nhất là viêm màng não do mô cầu và nhiễm khuẩn huyết do mô cầu. Vi khuẩn lây truyền qua đường hô hấp thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn. Bệnh có thể bùng phát ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và những người sống trong môi trường tập thể hoặc bị suy giảm miễn dịch có nguy cơ mắc cao hơn. Vi khuẩn Neisseria meningitidis gồm nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến như A, B, C, Y và W-135. Do mỗi loại vắc xin được nghiên cứu để phòng chống các nhóm huyết thanh nhất định, việc nắm rõ lịch tiêm và hoàn thành đủ số mũi vắc xin viêm não mô cầu đóng vai trò then chốt trong việc tạo hàng rào miễn dịch chủ động cho cơ thể.
Số mũi tiêm vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm B và C
Vắc xin phòng vi khuẩn mô cầu nhóm B và C được chỉ định sử dụng cho người từ 6 tháng đến 45 tuổi. Phác đồ cơ bản đối với dòng vắc xin này gồm 2 mũi tiêm, trong đó khoảng cách tối thiểu giữa mũi thứ nhất và mũi thứ hai là từ 6 đến 8 tuần.
Đối với người khỏe mạnh đã hoàn thành đủ 2 mũi tiêm cơ bản, các hướng dẫn y tế hiện hành chưa đưa ra khuyến cáo bắt buộc về việc tiêm nhắc lại định kỳ. Vắc xin này thường được ưu tiên chỉ định cho trẻ em và người lớn sống trong vùng có nguy cơ dịch tễ lưu hành nhóm huyết thanh B và C.
Số mũi tiêm vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm A, C, Y và W-135
Nhóm vắc xin đa giá phòng 4 chủng vi khuẩn mô cầu A, C, Y và W-135 giúp mở rộng diện bảo vệ trước nhiều chủng vi khuẩn phổ biến. Độ tuổi bắt đầu tiêm và số lượng mũi tiêm phụ thuộc vào từng loại vắc xin cụ thể, có thể chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi, 9 tháng tuổi hoặc từ 12 tháng tuổi trở lên.
Thông thường, trẻ nhỏ bắt đầu tiêm sớm có thể cần phác đồ từ 1 đến 2 mũi cơ bản tùy loại vắc xin và độ tuổi khởi đầu. Đối với những đối tượng có nguy cơ cao như người bị suy giảm miễn dịch, người đã cắt lách, nhân viên làm việc trong phòng xét nghiệm vi sinh hoặc người dự định di chuyển đến các khu vực đang bùng phát dịch, bác sĩ chuyên khoa có thể xem xét chỉ định tiêm nhắc lại sau mỗi 5 năm nếu nguy cơ phơi nhiễm vẫn còn duy trì.
Số mũi tiêm vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm B thế hệ mới
Vắc xin chuyên biệt phòng vi khuẩn mô cầu nhóm B thế hệ mới được áp dụng lịch tiêm chi tiết dựa trên độ tuổi bắt đầu chủng ngừa của trẻ.
Trẻ từ 2 tháng đến 5 tháng tuổi tiêm 3 mũi cơ bản, mỗi mũi cách nhau ít nhất 1 tháng, sau đó tiêm thêm 1 mũi nhắc lại vào lúc 12 đến 15 tháng tuổi. Trẻ từ 6 tháng đến 11 tháng tuổi tiêm 2 mũi cơ bản cách nhau ít nhất 2 tháng và 1 mũi nhắc trong năm tuổi thứ hai. Trẻ từ 12 tháng đến 23 tháng tuổi tiêm 2 mũi cơ bản cách nhau ít nhất 2 tháng và 1 mũi nhắc sau đó. Đối với trẻ từ 2 tuổi trở lên và người lớn, lịch tiêm cơ bản gồm 2 mũi tiêm cách nhau tối thiểu 1 tháng.
Tầm quan trọng của việc tiêm vắc xin viêm não mô cầu đủ liều
Viêm não mô cầu có đặc tính tiến triển cực kỳ nhanh chóng, có thể gây sốc nhiễm khuẩn và tử vong chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Việc tiêm chủng đầy đủ giúp kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể đáp ứng kịp thời, ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn vào máu và hệ thần kinh trung ương.
Bên cạnh đó, các nhóm vắc xin viêm não mô cầu khác nhau không thay thế cho nhau mà mang tính chất bổ sung. Để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu trước tất cả năm chủng huyết thanh nguy hiểm (A, B, C, Y, W-135), bác sĩ tiêm chủng có thể tư vấn phối hợp các loại vắc xin phù hợp với độ tuổi và lịch sử tiêm phòng của người bệnh.
Lưu ý an toàn
Thông tin về số mũi tiêm vắc xin viêm não mô cầu mang tính chất tham khảo chung. Phác đồ tiêm chủng chính xác cho từng cá nhân phải do bác sĩ khám lọc và chuyên viên y tế tại cơ sở tiêm chủng quyết định dựa trên độ tuổi, tình trạng sức khỏe thực tế và tiền sử tiêm phòng. Không tự ý bỏ mũi, kéo dài khoảng cách giữa các mũi tiêm hoặc tự điều chỉnh phác đồ khi chưa có sự tư vấn chuyên môn.
Tóm tắt
Việc chủ động tìm hiểu viêm não mô cầu tiêm mấy mũi và tuân thủ đúng phác đồ tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này. Hãy liên hệ với các trung tâm tiêm chủng hoặc cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ kiểm tra tiền sử chủng ngừa và xây dựng lịch tiêm phòng phù hợp, an toàn.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị trễ lịch tiêm vắc xin viêm não mô cầu có phải tiêm lại từ đầu không?
Khi bị trễ lịch tiêm vắc xin viêm não mô cầu, trẻ thông thường không cần phải tiêm lại từ đầu. Bác sĩ tiêm chủng sẽ đánh giá khoảng cách và cho trẻ tiêm tiếp tục mũi còn thiếu để hoàn thành phác đồ theo hướng dẫn y tế.
Có thể tiêm vắc xin viêm não mô cầu cùng lúc với các vắc xin khác không?
Nhiều loại vắc xin viêm não mô cầu có thể tiêm cùng thời điểm với các vắc xin phòng bệnh khác ở các vị trí tiêm khác nhau. Người tiêm cần được bác sĩ khám phân loại và tư vấn cụ thể để đảm bảo an toàn.
Người đã từng mắc viêm não mô cầu có cần tiêm vắc xin nữa không?
Người đã từng mắc bệnh vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tiêm chủng, vì vi khuẩn mô cầu có nhiều chủng huyết thanh khác nhau. Miễn dịch sau khi mắc một chủng không bảo vệ hoàn toàn trước các chủng còn lại.
Vắc xin phòng viêm não mô cầu nhóm BC và nhóm ACYW-135 có tiêm cùng nhau được không?
Hai loại vắc xin này phòng ngừa các nhóm vi khuẩn mô cầu khác nhau nên bổ sung cho nhau. Bác sĩ sẽ hướng dẫn khoảng cách tiêm phù hợp giữa các loại vắc xin để đạt hiệu quả miễn dịch tốt nhất.
Sau khi tiêm vắc xin viêm não mô cầu cần theo dõi những phản ứng gì?
Sau tiêm, cần ở lại cơ sở tiêm chủng 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà trong 24 đến 48 giờ về các dấu hiệu như sốt, sưng đau tại chỗ tiêm, quấy khóc hoặc mệt mỏi để kịp thời xử trí khi cần.
