Viêm lợi trùm răng khôn uống thuốc gì và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm lợi trùm răng khôn là vấn đề răng miệng rất phổ biến ở người trưởng thành, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 17 đến 25 khi các răng cối lớn thứ ba bắt đầu nhú lên. Tình trạng này xảy ra khi mô nướu bao phủ một phần thân răng bị ứ đọng thức ăn và vi khuẩn, dẫn đến phản ứng sưng phồng, tấy đỏ, chảy mủ và đau nhức dữ dội, thậm chí khiến người bệnh không thể há miệng to hay nhai nuốt bình thường.
Trước câu hỏi viêm lợi trùm răng khôn uống thuốc gì, câu trả lời là bác sĩ thường chỉ định phối hợp giữa thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc chống viêm và kháng sinh phù hợp nếu có dấu hiệu nhiễm trùng. Tuy vậy, thuốc uống chỉ là biện pháp hỗ trợ tạm thời để kiểm soát đợt viêm cấp tính, không thể loại bỏ được gốc rễ của nắp lợi trùm nếu chưa có sự can thiệp từ nha khoa.
Viêm lợi trùm răng khôn uống thuốc gì là gì?
Viêm lợi trùm răng khôn, tên khoa học là pericoronitis, là hiện tượng viêm nhiễm khu trú ở phần mô mềm xung quanh thân của một chiếc răng khôn đang mọc dở dang. Răng số 8 là răng mọc sau cùng trên cung hàm, thời điểm này xương hàm thường đã ngừng phát triển và không còn đủ khoảng trống, khiến răng dễ bị kẹt, mọc nghiêng hoặc chỉ nhú lên được một phần. Phần vạt nướu che phủ lên mặt nhai tạo thành một khoảng hở giống như chiếc túi nhỏ, rất dễ giữ lại các mẩu thức ăn vụn và dịch tiết khoang miệng. Do vị trí nằm sâu bên trong cùng nên việc dùng bàn chải đánh răng hay chỉ nha khoa để làm sạch triệt để khu vực này gặp rất nhiều khó khăn. Qua thời gian, vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh mẽ bên dưới nắp lợi sẽ kích hoạt phản ứng viêm nhiễm cấp tính hoặc mạn tính, gây đau đớn, sốt nhẹ, hôi miệng và hạn chế cử động của cung hàm.
Các nhóm thuốc thường được bác sĩ chỉ định trong đợt viêm cấp
Khi nắp lợi trùm bị viêm, bác sĩ nha khoa thường cân nhắc kê đơn một số nhóm thuốc nhằm kiểm soát triệu chứng cấp tính. Nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt thông dụng như paracetamol giúp làm dịu cảm giác đau nhức âm ỉ. Trong trường hợp sưng nề nhiều, các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen có thể được phối hợp nhằm giảm sưng tấy và giảm viêm quanh thân răng.
Nếu ổ viêm có biểu hiện nhiễm trùng tiến triển, chảy dịch mủ hoặc gây sốt, bác sĩ có thể chỉ định thêm kháng sinh đường uống như amoxicillin hoặc phối hợp cùng metronidazole để tiêu diệt vi khuẩn kỵ khí trong khoang miệng. Ngoài ra, các dung dịch súc miệng sát khuẩn chứa chlorhexidine thường được khuyên dùng kết hợp để làm sạch mảng bám vi khuẩn tại chỗ mà không gây kích ứng thêm cho mô nướu.
Lý do thuốc uống không thể giải quyết dứt điểm ổ viêm
Nhiều người có thói quen tự mua thuốc uống mỗi khi răng khôn sưng đau và ngưng thuốc khi thấy dễ chịu. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi của viêm lợi trùm là do răng khôn không thể trồi lên hoàn toàn, tạo thành một túi lợi che phủ thân răng. Túi lợi này trở thành nơi tích tụ thức ăn vụn, rất khó làm sạch bằng bàn chải thông thường, biến thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi.
Thuốc uống chỉ đi qua đường toàn thân để ức chế phản ứng viêm và giảm cảm giác đau trong thời gian ngắn, hoàn toàn không thể làm mất đi nắp lợi trùm hay làm thay đổi hướng mọc bất thường của răng khôn. Khi ngừng thuốc, vi khuẩn dưới nắp lợi sẽ nhanh chóng bùng phát trở lại, dẫn đến tình trạng tái phát nhiều lần và có nguy cơ tiến triển thành viêm mô tế bào lan tỏa rất nguy hiểm.
Cách chăm sóc tại nhà hỗ trợ giảm đau và hạn chế nhiễm khuẩn
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, chăm sóc răng miệng đúng cách giúp giảm áp lực lên vùng nướu bị sưng và hạn chế vi khuẩn lây lan. Người bệnh nên duy trì súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng sau mỗi bữa ăn để rửa trôi cặn thức ăn đọng lại quanh kẽ răng.
Trong thời gian nướu đang căng rát, hãy ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, nguội như cháo loãng, súp dinh dưỡng và sinh tố; tránh nhai trực tiếp vào bên hàm có răng khôn đang viêm. Tuyệt đối không dùng tăm nhọn, vật sắc chọc ngoáy vào nắp lợi vì rất dễ gây tổn thương rách nướu và đưa thêm vi khuẩn vào sâu bên trong. Chườm một túi đá bọc khăn mềm bên ngoài má cũng là cách hữu ích giúp làm co mạch và xoa dịu cơn đau tức thì.
Các can thiệp nha khoa giúp điều trị triệt để viêm lợi trùm
Để chấm dứt triệt để tình trạng viêm lợi trùm, can thiệp nha khoa tại phòng khám là bước bắt buộc. Sau khi thăm khám và chụp phim X-quang răng để đánh giá hướng mọc của răng khôn, bác sĩ sẽ đưa ra hướng xử trí phù hợp nhất cho từng trường hợp.
Nếu răng khôn mọc thẳng, đúng vị trí và xương hàm còn đủ khoảng trống để răng mọc lên hoàn thiện, thủ thuật cắt bỏ nắp lợi trùm có thể được tiến hành nhằm giải phóng thân răng và loại bỏ túi chứa vi khuẩn. Ngược lại, nếu kết quả phim chụp cho thấy răng khôn mọc lệch, mọc ngầm, đâm ngang vào răng số 7 bên cạnh hoặc cung hàm không còn chỗ trống, nhổ bỏ răng khôn là chỉ định tối ưu để bảo vệ các răng kế cận và ngăn ngừa biến chứng tái phát vĩnh viễn.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau liều cao hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp lá thuốc, rắc bột kháng sinh vào nắp lợi trùm. Việc dùng sai thuốc có thể gây dị ứng, loét dạ dày, che lấp triệu chứng nhiễm trùng nguy hiểm hoặc làm vi khuẩn kháng thuốc. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao liên tục, sưng to vùng góc hàm, khó thở, nuốt đau nghẹn hoặc há miệng dưới hai ngón tay, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa răng hàm mặt để cấp cứu kịp thời.
Tóm tắt
Thuốc uống chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát cơn đau nhức và tình trạng viêm nhiễm cấp tính khi bị viêm lợi trùm răng khôn. Để phòng tránh tái phát hoặc các biến chứng lan rộng ở vùng hàm mặt, người bệnh nên chủ động đến cơ sở nha khoa uy tín thăm khám sớm, từ đó có phương án can thiệp triệt để và an toàn.
Nguồn tham khảo
- SUCHASNA STOMATOLOHIYA: Complications associated with difficulty wisdom tooth eruption (pericoronitis)
- International Journal of Advanced Research in Science Communication and Technology: Patola–Nimba–Triphala Kwatha Dhavana in the Management of Adhimamsa (Pericoronitis of Wisdom Tooth)- A Case Study
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phụ nữ mang thai bị viêm lợi trùm răng khôn có uống thuốc được không?
Khi mang thai, mọi loại thuốc giảm đau hay kháng sinh đều có thể tác động đến thai nhi. Người bệnh tuyệt đối không tự mua thuốc uống mà cần đến gặp bác sĩ nha khoa và bác sĩ sản khoa để được vệ sinh tại chỗ và cân nhắc nhóm thuốc phù hợp nếu thật sự cần thiết.
Uống thuốc thấy hết đau thì có cần đi khám nha sĩ nữa không?
Sau khi hết đau, nắp lợi trùm và túi thức ăn vẫn còn tồn tại. Do đó, vi khuẩn rất dễ phát triển trở lại và gây các đợt sưng viêm tái phát, thậm chí đợt sau có thể nặng hơn đợt trước nếu không được xử lý tận gốc bằng thủ thuật.
Cắt lợi trùm hay nhổ răng khôn sẽ tốt hơn?
Việc cắt lợi trùm chỉ hiệu quả khi răng khôn mọc thẳng, đủ chỗ trên cung hàm và có răng đối diện khớp cắn tốt. Nếu răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc kẹt vào xương hàm thì nhổ bỏ răng là giải pháp tối ưu hơn.
Bị viêm lợi trùm răng khôn có bắt buộc phải uống kháng sinh không?
Kháng sinh chỉ được chỉ định khi ổ viêm có dấu hiệu nhiễm khuẩn lan rộng, chảy mủ, sốt hoặc nổi hạch dưới hàm. Việc dùng kháng sinh bắt buộc phải theo đơn của bác sĩ để tránh tình trạng kháng thuốc và tác dụng phụ không mong muốn.
Làm thế nào để giảm đau nhanh tại nhà trước khi đi khám?
Bạn có thể chườm lạnh bên ngoài má tại vị trí đau khoảng 15 phút mỗi lần, súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm và ăn đồ mềm lỏng để hạn chế va chạm vào vùng nướu đang tổn thương.
