Viêm lộ tuyến cổ tử cung có mấy cấp độ và nguyên nhân do đâu?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là một trong những bệnh lý phụ khoa phổ biến hàng đầu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này xảy ra khi các tế bào tuyến nằm bên trong ống cổ tử cung phát triển xâm lấn ra mặt ngoài, liên tục tiết dịch nhầy và dễ bị các tác nhân gây bệnh tấn công.
Người bệnh thường băn khoăn về các cấp độ tổn thương cũng như nguồn gốc khởi phát của viêm lộ tuyến để có hướng xử trí phù hợp. Việc nắm rõ các giai đoạn tiến triển và căn nguyên gây bệnh giúp chị em chủ động thăm khám phụ khoa sớm, bảo vệ sức khỏe sinh sản và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?
Lộ tuyến cổ tử cung về bản chất là một hiện tượng biến đổi sinh lý lành tính, trong đó biểu mô trụ chế tiết chất nhầy ở ống cổ tử cung lan rộng ra mặt ngoài nơi vốn được bao phủ bởi biểu mô lát tầng. Khi các tế bào tuyến này tiếp xúc với môi trường âm đạo vốn có độ ẩm cao và nhiều vi sinh vật, chúng rất dễ bị tổn thương, trợt loét và bội nhiễm vi khuẩn, nấm men hoặc ký sinh trùng. Quá trình viêm lộ tuyến kéo dài không chỉ gây tăng tiết dịch âm đạo, ngứa ngáy vùng kín mà còn làm thay đổi nồng độ pH sinh lý, cản trở sự di chuyển của tinh trùng vào tử cung để thụ tinh và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tiểu khung nếu không được theo dõi y tế chặt chẽ.
Ba cấp độ phát triển của viêm lộ tuyến cổ tử cung
Dựa vào mức độ lan rộng của vùng tế bào tuyến bò ra ngoài bề mặt cổ tử cung khi quan sát qua mỏ vịt hoặc máy soi cổ tử cung, y khoa thường chia tình trạng này thành ba cấp độ cụ thể. Ở cấp độ một, diện tích tế bào lộ tuyến chiếm dưới một phần ba bề mặt cổ tử cung, các triệu chứng lâm sàng thường rất mờ nhạt hoặc chỉ có hiện tượng khí hư tăng nhẹ. Sang cấp độ hai, vùng tổn thương lan rộng từ một phần ba đến hai phần ba diện tích bề mặt, khí hư bắt đầu tiết ra nhiều kèm theo màu sắc ngả vàng hoặc xanh, vùng kín có mùi khó chịu và có thể xuất hiện cảm giác đau rát khi quan hệ tình dục. Đến cấp độ ba, tế bào tuyến đã bao phủ trên hai phần ba bề mặt cổ tử cung, tình trạng viêm nhiễm thường nặng nề, dễ dẫn đến xuất huyết âm đạo bất thường sau khi giao hợp và làm tăng nguy cơ viêm tắc vòi trứng nếu không kiểm soát tốt.
Nguyên nhân do biến động nội tiết tố nữ
Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm lộ tuyến là sự mất cân bằng hoặc tăng tiết hormone sinh dục nữ estrogen. Khi lượng nội tiết tố tăng đột biến, điển hình trong giai đoạn mang thai, sử dụng thuốc tránh thai chứa nội tiết trong thời gian dài hoặc rối loạn nội tiết tiền mãn kinh, các tuyến chế tiết chất nhầy ở ống cổ tử cung có xu hướng phát triển mạnh mẽ và tràn ra mặt ngoài. Tình trạng này khiến bề mặt ngoài cổ tử cung luôn ẩm ướt và tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật cơ hội phát triển. Khi hệ vi sinh bảo vệ tại âm đạo bị suy giảm, môi trường acid tự nhiên mất đi tính ổn định, các tế bào tuyến vốn mỏng manh sẽ nhanh chóng bị vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng tấn công và gây ra phản ứng viêm kéo dài.
Viêm nhiễm phụ khoa và thói quen tình dục không an toàn
Các bệnh lý nhiễm trùng đường sinh dục như viêm âm đạo do nấm men Candida albicans, trùng roi Trichomonas vaginalis hoặc tạp khuẩn sinh dục nếu không được xử lý dứt điểm sẽ lây lan ngược dòng lên cổ tử cung. Sự hiện diện liên tục của các tác nhân gây bệnh khiến lớp niêm mạc lộ tuyến luôn trong tình trạng sưng phù, dễ trợt loét và tiết dịch mủ. Bên cạnh đó, quan hệ tình dục không an toàn, giao hợp thô bạo hoặc quan hệ với nhiều bạn tình làm gia tăng nguy cơ lây truyền các bệnh xã hội nguy hiểm như lậu, Chlamydia hoặc virus HPV. Những vi sinh vật này trực tiếp phá vỡ hàng rào miễn dịch tại chỗ, gây tổn thương biểu mô cổ tử cung và khiến quá trình viêm diễn tiến phức tạp, khó phục hồi hơn.
Tác động từ thủ thuật sản phụ khoa và vệ sinh sai cách
Những can thiệp ngoại khoa tác động trực tiếp vào vùng tử cung như nạo hút thai, phá thai không an toàn, đặt vòng tránh thai hoặc các thủ thuật sinh nở có rách cổ tử cung đều có thể để lại sẹo hoặc làm tổn thương cấu trúc niêm mạc. Nếu quá trình chăm sóc hậu phẫu không đảm bảo vô khuẩn, vết thương rất dễ bị nhiễm trùng và kích thích biểu mô tuyến lộ ra ngoài. Ngoài ra, thói quen vệ sinh vùng kín sai cách như thụt rửa sâu vào trong âm đạo, sử dụng dung dịch vệ sinh có chất tẩy rửa mạnh hoặc nguồn nước sinh hoạt ô nhiễm cũng là yếu tố thúc đẩy tổn thương biểu mô. Hành động thụt rửa làm xáo trộn hệ khuẩn chí có lợi Lactobacillus, đẩy vi khuẩn từ ngoài vào sâu bên trong và tạo điều kiện khởi phát viêm lộ tuyến.
Lưu ý an toàn
Các thông tin y khoa về viêm lộ tuyến cổ tử cung chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc đặt phụ khoa hoặc áp dụng các bài thuốc xông ngâm dân gian chưa được kiểm chứng. Khi có dấu hiệu khí hư bất thường hoặc đau rát vùng kín, chị em cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ khám bằng mỏ vịt, soi cổ tử cung và làm xét nghiệm dịch âm đạo chính xác.
Tóm tắt
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là tình trạng phụ khoa lành tính thường gặp nhưng cần được phát hiện và can thiệp kịp thời để tránh viêm nhiễm lan rộng. Việc chủ động khám phụ khoa định kỳ, duy trì vệ sinh đúng cách và tuân thủ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ chuyên khoa là biện pháp tốt nhất để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Viêm lộ tuyến cổ tử cung có nguy hiểm đến khả năng sinh sản không?
Viêm lộ tuyến cổ tử cung bản chất là tổn thương lành tính. Tuy nhiên tình trạng tiết dịch kéo dài làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa mạn tính và cản trở tinh trùng di chuyển, do đó chị em cần theo dõi y tế cẩn thận.
Bị viêm lộ tuyến cổ tử cung có quan hệ vợ chồng được không?
Quan hệ tình dục có thể gây cọ xát, trầy xước bề mặt lộ tuyến đang tổn thương và dễ dẫn đến chảy máu hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh nên kiêng hoặc hạn chế quan hệ theo lời khuyên của bác sĩ trong giai đoạn điều trị.
Viêm lộ tuyến có bắt buộc phải đốt hoặc can thiệp diệt tuyến không?
Ở cấp độ nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên dùng thuốc đặt hoặc thuốc uống chống viêm. Các biện pháp can thiệp ngoại khoa như áp lạnh, đốt điện hoặc dao leep chỉ được cân nhắc khi tổn thương rộng, viêm tái phát nhiều lần và đã kiểm soát tốt nhiễm khuẩn.
Bệnh viêm lộ tuyến cổ tử cung sau khi chữa trị có tái phát không?
Sau can thiệp diệt tuyến hoặc dùng thuốc, nếu môi trường âm đạo bị mất cân bằng, vệ sinh chưa đúng cách hoặc tái nhiễm mầm bệnh qua đường tình dục thì tổn thương lộ tuyến hoàn toàn có thể xuất hiện trở lại.
Phụ nữ mang thai mắc viêm lộ tuyến cổ tử cung cần chú ý điều gì?
Khi mang thai, nồng độ nội tiết tố estrogen tăng cao kích thích tế bào tuyến phát triển ra ngoài nhiều hơn. Thai phụ cần đi khám sản phụ khoa để được bác sĩ chỉ định các biện pháp chăm sóc an toàn, tránh ảnh hưởng đến thai nhi.
