Vì sao viêm họng uống thuốc mãi không khỏi và cách xử trí đúng

Viêm họng uống thuốc không khỏi là gì?

Viêm họng là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc vùng hầu và họng, biểu hiện qua các cảm giác khó chịu như ngứa rát, vướng víu, sưng đỏ và đau nhiều hơn mỗi khi nuốt thức ăn hoặc nước bọt. Thông thường, một đợt viêm họng cấp tính thông thường có thể cải thiện rõ rệt sau 3 đến 7 ngày nếu được chăm sóc đúng cách và nghỉ ngơi hợp lý.

Tuy nhiên, khi các triệu chứng kéo dài dai dẳng trên một tuần mà việc dùng thuốc không mang lại kết quả, tình trạng này cho thấy quá trình điều trị đang gặp trở ngại. Căn nguyên có thể do tác nhân gây viêm không đáp ứng với loại thuốc đang dùng, niêm mạc bị tổn thương cơ học bởi các yếu tố dịch tễ bên ngoài, hoặc phản ánh một bệnh lý toàn thân khác đang kích thích vùng hầu họng mà người bệnh chưa được tầm soát kỹ lưỡng.

Viêm họng do virus nhưng dùng kháng sinh không đúng mục đích

Phần lớn các trường hợp viêm họng cấp tính ở người lớn và trẻ nhỏ xuất phát từ các loại virus đường hô hấp như Rhinovirus, Adenovirus hoặc virus cúm. Kháng sinh là nhóm thuốc chỉ phát huy tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu lực chống lại virus.

Khi người bệnh tự ý mua thuốc kháng sinh để uống mà không qua chẩn đoán, thuốc không thể làm giảm tải lượng virus ở niêm mạc hầu họng. Kết quả là cảm giác đau rát, sưng tấy vẫn tiếp diễn theo chu trình tự nhiên của nhiễm virus. Không những vậy, việc dùng kháng sinh sai mục đích còn làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột và gây mệt mỏi cho cơ thể.

Ảnh hưởng kéo dài từ bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Axit dịch vị từ dạ dày trào ngược lên thực quản và vùng thanh quản hầu họng là nguyên nhân hàng đầu khiến cổ họng bị kích ứng liên tục. Lớp niêm mạc tại vùng họng rất mỏng manh, khi tiếp xúc với axit và men tiêu hóa sẽ nhanh chóng bị viêm sưng, gây cảm giác vướng víu, nóng rát và ho khan kéo dài.

Nếu người bệnh chỉ dùng các loại thuốc ngậm, thuốc giảm đau hay kháng sinh thông thường mà bỏ qua việc kiểm soát trào ngược dạ dày thực quản, tổn thương niêm mạc sẽ không thể tự lành. Tình trạng này khiến nhiều người lầm tưởng mình bị viêm họng mạn tính kháng thuốc dù bản chất bệnh bắt nguồn từ đường tiêu hóa.

Tác động gián tiếp từ viêm mũi xoang và hội chứng chảy dịch mũi sau

Các bệnh lý tai mũi họng lân cận như viêm xoang mạn tính hay viêm mũi dị ứng tạo ra lượng lớn dịch nhầy viêm chảy ngược xuống thành sau họng. Hiện tượng chảy dịch mũi sau này khiến niêm mạc họng liên tục bị ứ đọng mủ dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn khu trú và kích hoạt phản ứng viêm thứ phát.

Bên cạnh đó, nghẹt mũi buộc người bệnh phải thở bằng miệng thường xuyên, làm luồng không khí hít vào không được sưởi ấm và lọc sạch qua hốc mũi. Niêm mạc họng bị khô rát nghiêm trọng và liên tục tiếp xúc với dị nguyên, khiến việc dùng các thuốc điều trị tại chỗ trở nên kém hiệu quả nếu ổ viêm xoang chưa được xử trí dứt điểm.

Thói quen dùng thuốc không đúng cách và hiện tượng kháng kháng sinh

Thói quen tự kê đơn, mua thuốc theo cảm tính hoặc ngừng thuốc ngay khi triệu chứng vừa hơi giảm là nguyên nhân phổ biến khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn. Các chủng vi khuẩn còn sót lại sẽ nhanh chóng thích ứng và phát triển thành vi khuẩn kháng thuốc, làm cho đợt điều trị sau trở nên kém đáp ứng hơn rất nhiều.

Ngoài ra, việc dùng sai liều lượng, uống ngắt quãng hoặc tự ý đổi sang các loại thuốc khác nhau khi thấy bệnh chưa thuyên giảm sau 1 đến 2 ngày cũng làm xáo trộn phác đồ. Khi gặp phải chủng vi khuẩn đã kháng thuốc, các loại kháng sinh phổ thông sẽ không còn mang lại tác dụng điều trị như mong muốn.

Môi trường ô nhiễm và thói quen sinh hoạt cản trở quá trình hồi phục

Khói thuốc lá, bụi mịn công nghiệp, hóa chất tẩy rửa hoặc thời tiết quá hanh khô là những tác nhân kích ứng niêm mạc đường hô hấp trên rất mạnh mẽ. Nếu người bệnh vẫn tiếp tục hút thuốc lá hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm mà không có đồ bảo hộ, lớp biểu mô họng sẽ liên tục bị bào mòn và tổn thương.

Chế độ ăn uống nhiều đồ cay nóng, sử dụng rượu bia thường xuyên và thói quen uống nước đá lạnh cũng làm cản trở quá trình phục hồi của niêm mạc họng. Thuốc điều trị dù phù hợp cũng khó có thể phát huy tác dụng bảo vệ khi niêm mạc họng vẫn liên tục phải chịu các tác động bất lợi từ lối sống hằng ngày.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua kháng sinh, thuốc giảm đau chống viêm để tự điều trị hoặc chia sẻ đơn thuốc của người khác. Khi có các dấu hiệu bất thường như đau họng kéo dài, sốt cao khó hạ, nuốt khó hoặc khàn tiếng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Tình trạng viêm họng uống thuốc không khỏi là lời cảnh báo cho thấy việc xác định căn nguyên ban đầu chưa thật sự chính xác. Người bệnh không nên tự ý đổi thuốc hoặc tăng liều tại nhà. Việc chủ động đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp sẽ giúp giải quyết triệt để vấn đề và bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp an toàn, lâu dài.