Viêm họng uống thuốc gì và cách giảm đau họng an toàn tại nhà

Viêm họng uống thuốc gì là gì?

Viêm họng là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở niêm mạc của vùng hầu họng, dẫn đến các triệu chứng điển hình như đau rát họng, khô họng, nuốt đau và đôi khi kèm theo ho khan hoặc sốt nhẹ. Nguyên nhân hàng đầu gây viêm họng là các loại virus đường hô hấp như virus cúm, adenovirus hay rhinovirus. Một số ít trường hợp xuất phát từ vi khuẩn, phổ biến nhất là liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A, hoặc do các yếu tố không nhiễm trùng như dị ứng, không khí khô và trào ngược dạ dày thực quản.

Do niêm mạc họng rất nhạy cảm, việc xử trí cần tập trung vào việc giảm nhẹ cảm giác khó chịu, bảo vệ lớp biểu mô hô hấp và điều trị đúng nguyên nhân gốc rễ. Người bệnh cần nhận biết tính chất cơn đau để có hướng can thiệp đúng đắn, tránh tự ý sử dụng các thuốc điều trị đặc hiệu khi chưa có chẩn đoán từ nhân viên y tế.

Các nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt thường dùng khi bị viêm họng

Khi bị viêm họng, phản ứng viêm tại niêm mạc hầu họng kích hoạt các thụ thể cảm giác gây đau rát, khó nuốt và có thể đi kèm sốt. Nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt không kê đơn như paracetamol thường được ưu tiên để làm dịu cảm giác khó chịu toàn thân. Một số trường hợp có thể được bác sĩ cân nhắc thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen nếu không có chống chỉ định về dạ dày hay tim mạch.

Bên cạnh thuốc đường uống toàn thân, các chế phẩm tác dụng tại chỗ như viên ngậm giảm đau họng chứa hoạt chất gây tê nhẹ hoặc sát khuẩn niêm mạc cũng giúp giảm đau tức thì. Người bệnh cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, không dùng quá liều khuyến cáo và không kết hợp nhiều loại thuốc có cùng hoạt chất để tránh tổn thương gan thận.

Khi nào viêm họng cần dùng kháng sinh theo chỉ định y tế

Sai lầm phổ biến nhất trong điều trị viêm họng là tự ý mua thuốc kháng sinh khi vừa xuất hiện triệu chứng đau rát họng. Trên thực tế, phần lớn các đợt viêm họng cấp là do virus gây ra, trong khi thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Dùng kháng sinh trong trường hợp nhiễm virus không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn gây loạn khuẩn đường ruột và làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh trong cộng đồng.

Thuốc kháng sinh chỉ được bác sĩ chỉ định khi có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ ràng, chẳng hạn như viêm họng do liên cầu khuẩn nhóm A được xác định qua thăm khám lâm sàng hoặc xét nghiệm vi sinh. Khi được kê đơn kháng sinh, người bệnh phải tuân thủ đúng liều lượng và đủ số ngày điều trị, tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc ngay khi thấy đỡ đau.

Biện pháp làm dịu cổ họng bằng nước muối ấm và thảo mộc tự nhiên

Súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% ấm từ 2 đến 3 lần mỗi ngày là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả. Nước muối giúp làm sạch dịch nhầy, rửa trôi dị nguyên và sát khuẩn nhẹ nhàng, từ đó làm giảm cảm giác sưng rát ở vùng hầu họng.

Bên cạnh đó, việc uống nhiều nước ấm giúp giữ ẩm liên tục cho niêm mạc, làm loãng đờm và ngăn ngừa tình trạng khô rát cổ họng khi thở. Có thể dùng các loại trà thảo mộc ấm như trà gừng, trà hoa cúc hoặc nước ấm pha một lượng nhỏ mật ong nguyên chất để làm dịu kích ứng niêm mạc họng tự nhiên. Cần lưu ý mật ong chỉ dùng cho người lớn và trẻ nhỏ trên 1 tuổi.

Tạo độ ẩm không khí và chế độ sinh hoạt hỗ trợ phục hồi niêm mạc họng

Không khí quá khô, đặc biệt là khi bật điều hòa nhiệt độ thấp liên tục hoặc thời tiết hanh khô, sẽ khiến niêm mạc họng mất nước và đau rát nặng hơn. Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ hoặc đặt chậu nước mát giúp duy trì độ ẩm không khí ở mức lý tưởng từ 40% đến 60%, bảo vệ hàng rào niêm mạc đường hô hấp trên.

Đồng thời, người bệnh cần nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế nói nhiều hoặc nói to để thanh quản và vùng hầu họng được thư giãn. Tránh tuyệt đối khói thuốc lá, khói bụi môi trường, mùi hóa chất nồng và các món ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng vì chúng gây kích ứng trực tiếp lên niêm mạc đang tổn thương. Giữ ấm vùng cổ và ngực khi ra ngoài trời lạnh cũng góp phần đẩy nhanh tốc độ phục hồi.

Lưu ý an toàn

Các thông tin hướng dẫn chỉ mang tính chất tham khảo y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc corticoid hoặc điều chỉnh liều lượng thuốc hạ sốt giảm đau khi chưa có chỉ định. Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và trẻ nhỏ cần được bác sĩ thăm khám trực tiếp trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào. Không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học để tránh làm niêm mạc họng tổn thương nặng thêm.

Tóm tắt

Viêm họng phần lớn là tình trạng cấp tính lành tính có thể thuyên giảm khi kết hợp chăm sóc tại nhà và dùng thuốc phù hợp theo chỉ dẫn. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kháng sinh hoặc lạm dụng thuốc giảm đau mà cần đi khám khi triệu chứng kéo dài hoặc trở nặng. Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ xác định chính xác nguyên nhân để có hướng điều trị an toàn, hiệu quả.