Viêm họng mãn tính có nguy hiểm không và cách kiểm soát biến chứng

Viêm họng mãn tính có nguy hiểm không là gì?

Viêm họng mãn tính là tình trạng viêm lan tỏa hoặc khu trú ở niêm mạc hầu họng kéo dài trên ba tuần hoặc tái phát nhiều lần trong năm. Khác với đợt viêm họng cấp tính thường bùng phát rầm rộ rồi thoái lui sau vài ngày, viêm họng mãn tính diễn tiến âm ỉ với các biểu hiện như cảm giác vướng víu như có dị vật ở cổ họng, khô rát họng đặc biệt vào buổi sáng sau khi thức dậy, ho khan từng cơn và thường xuyên phải húng hắng tằng hắng để tống đờm. Bệnh thường gặp ở người trưởng thành, đặc biệt là những người làm việc trong môi trường nhiều khói bụi, người phải nói nhiều hoặc người mắc các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp trên và tiêu hóa.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng tiềm ẩn của viêm họng mãn tính

Trên thực tế, viêm họng mãn tính không phải là bệnh lý đe dọa ngay lập tức đến tính mạng, nhưng tình trạng viêm kéo dài dai dẳng sẽ bào mòn sức khỏe và ảnh hưởng nặng nề đến giao tiếp hàng ngày. Nếu không được chẩn đoán đúng và chăm sóc phù hợp, phản ứng viêm liên tục có thể dẫn tới những biến chứng tại chỗ như áp xe quanh amidan, viêm tấy quanh họng hoặc quá phát các tổ chức lympho thành hạt xơ gồ ghề.

Ở mức độ lan rộng, ổ nhiễm trùng mạn tính tại đường thở trên có thể lan xuống thanh quản, khí phế quản gây viêm phế quản mạn tính hoặc kích hoạt cơn hen suyễn. Tình trạng khó chịu vùng họng dai dẳng còn làm người bệnh mất ngủ, sụt cân và suy nhược thần kinh. Ngoài ra, việc chủ quan trước các dấu hiệu viêm họng kéo dài dễ khiến người bệnh bỏ sót những tổn thương ác tính vùng tai mũi họng có biểu hiện ban đầu tương tự.

Những nguyên nhân phổ biến khiến họng bị kích ứng kéo dài

Khác với viêm họng cấp tính chủ yếu do vi khuẩn hoặc virus tấn công ngắn hạn, viêm họng mãn tính thường là hậu quả của nhiều yếu tố kích ứng kéo dài phối hợp lại. Một trong những thủ phạm thường gặp nhất là bệnh trào ngược dạ dày thực quản, khi axit dịch vị liên tục trào ngược lên họng gây bỏng rát và phù nề niêm mạc.

Tình trạng chảy dịch mũi sau do viêm mũi xoang mạn tính hoặc viêm mũi dị ứng cũng khiến dịch nhầy liên tục chảy xuống thành sau họng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn tích tụ. Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc lá, tiếp xúc thường xuyên với bụi mịn, hóa chất công nghiệp, làm việc trong phòng điều hòa khô lạnh hoặc nói nhiều to tiếng cũng là những yếu tố kích hoạt tình trạng viêm niêm mạc họng không dứt.

Biện pháp chăm sóc và làm dịu niêm mạc họng tại nhà

Để hỗ trợ xoa dịu niêm mạc họng bị tổn thương, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà nhẹ nhàng và an toàn. Uống đủ nước ấm mỗi ngày là cách đơn giản nhất giúp giữ ẩm vùng hầu họng, làm loãng dịch đờm đặc quánh và giảm bớt cảm giác khô rát, vướng víu.

Súc họng bằng nước muối sinh lý ấm từ hai đến ba lần mỗi ngày giúp làm sạch khoang miệng và hỗ trợ kháng khuẩn tự nhiên. Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ hoặc xông hơi mũi họng bằng hơi nước ấm cũng đem lại cảm giác dễ chịu. Người bệnh nên ưu tiên các loại thức ăn mềm, lỏng, hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm quá lạnh để không làm trầy xước thêm niêm mạc họng đang nhạy cảm.

Cách phòng ngừa viêm họng mãn tính tái phát hiệu quả

Xây dựng lối sống lành mạnh đóng vai trò cốt lõi trong việc phòng ngừa viêm họng mãn tính tái phát hoặc chuyển biến xấu. Cần tuyệt đối từ bỏ thuốc lá và hạn chế tối đa việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động, đồng thời đeo khẩu trang đạt chuẩn khi ra ngoài đường hoặc khi làm việc trong môi trường khói bụi.

Nếu công việc đòi hỏi phải nói nhiều như giáo viên hay tư vấn viên, nên học cách điều tiết âm lượng, không gào thét và tranh thủ uống từng ngụm nước ấm giữa các giờ làm việc. Đối với người có cơ địa trào ngược, cần tránh ăn quá no vào bữa tối, không nằm ngay sau khi ăn ít nhất hai đến ba giờ và kê cao đầu giường khi ngủ để giảm dòng trào ngược. Đồng thời, cần giữ ấm vùng cổ ngực khi thời tiết chuyển mùa.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc thuốc xịt chứa corticoid để sử dụng kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khàn tiếng kéo dài trên ba tuần, nuốt đau chói lan lên tai, khạc đờm lẫn máu, nổi hạch cổ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, cần đến bệnh viện thăm khám ngay để loại trừ các bệnh lý ác tính vùng vòm họng.

Tóm tắt

Viêm họng mãn tính nhìn chung không đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu được kiểm soát tốt, nhưng bệnh làm giảm rõ rệt chất lượng sống và tiềm ẩn rủi ro biến chứng khi bỏ mặc kéo dài. Việc tìm ra đúng nguyên nhân gốc rễ cùng lối sống lành mạnh là chìa khóa then chốt để bảo vệ vùng họng. Người bệnh nên chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng để có phác đồ can thiệp phù hợp, không tự ý dùng thuốc kéo dài gây hại cho sức khỏe.