Viêm họng ho ra máu cảnh báo điều gì và khi nào cần đi khám

Viêm họng ho ra máu là gì?

Hiện tượng viêm họng ho ra máu mô tả tình trạng người bệnh có cảm giác đau rát, vướng víu cổ họng đồng thời xuất hiện máu lẫn trong dịch đờm tống ra ngoài khi ho. Máu có thể ở dạng sợi mảnh màu đỏ tươi bám quanh đờm đặc, hoặc dịch nhầy có màu hồng nhạt, đôi khi là những cục máu đông nhỏ sẫm màu. Về mặt giải phẫu, niêm mạc hầu họng chứa mạng lưới mao mạch phong phú rất mỏng manh. Khi phản ứng viêm nhiễm xảy ra do virus hay vi khuẩn, bề mặt niêm mạc trở nên sung huyết, phù nề và rất dễ tổn thương. Dưới áp lực từ các cơn ho liên tục, mao mạch bề mặt có thể nứt rách gây rỉ máu. Tuy nhiên, nếu lượng máu tống ra nhiều hoặc triệu chứng ho dai dẳng, nguồn gốc xuất huyết có thể bắt đầu từ khí phế quản hoặc nhu mô phổi.

Nguyên nhân thường gặp dẫn tới tình trạng ho ra máu khi viêm họng

Tình trạng ho ra máu khi đang bị viêm họng xuất phát từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau trong hệ hô hấp. Nguyên nhân lành tính phổ biến nhất là do niêm mạc hầu họng và amidan bị viêm nhiễm, trở nên sung huyết và bở xốp, khiến việc rặn ho liên tục làm vỡ các mao mạch nhỏ li ti. Bên cạnh đó, thói quen ho khạc mạnh hoặc hắng giọng quá mức cũng tạo áp lực ma sát lớn gây trầy xước bề mặt họng.

Ngoài tổn thương tại chỗ, triệu chứng này còn có thể cảnh báo các bệnh lý đường hô hấp dưới. Viêm phế quản cấp hoặc mạn tính, giãn phế quản, viêm phổi thường đi kèm đờm mủ đục có lẫn máu. Đáng chú ý hơn, nhiễm khuẩn lao phổi hoặc các khối u tại vòm họng, thanh quản hay phổi cũng có thể biểu hiện ban đầu qua những vệt máu trong đờm. Việc thăm khám chuyên khoa là cách duy nhất để xác định chính xác cơ chế gây chảy máu.

Dấu hiệu nguy hiểm cảnh báo người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay

Người bệnh tuyệt đối không được chủ quan trước các dấu hiệu bất thường khi ho ra máu. Cần đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất nếu lượng máu ho ra tăng dần, máu trào ra thành tia hoặc ộc ra từng ngụm lớn, lẫn các cục máu đông sẫm màu. Đây là tình trạng cấp cứu hô hấp có thể đe dọa trực tiếp tính mạng do nguy cơ bít tắc đường thở.

Ngoài số lượng máu, người bệnh cần đặc biệt lưu tâm đến các biểu hiện toàn thân đi kèm. Sốt cao liên tục không hạ, khó thở, thở rít, đau tức ngực dữ dội, tụt huyết áp, chóng mặt hoặc suy nhược, sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân đều là những tín hiệu báo động. Người có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, mắc bệnh phổi mạn tính hoặc rối loạn đông máu khi xuất hiện đờm lẫn máu càng cần được bác sĩ đánh giá khẩn cấp.

Quy trình thăm khám và các phương pháp chẩn đoán y khoa thường áp dụng

Khi tiếp nhận bệnh nhân ho ra máu, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Hô hấp sẽ tiến hành thăm khám cẩn thận nhằm xác định nguồn gốc chảy máu bắt nguồn từ vùng hầu họng, đường hô hấp dưới hay đường tiêu hóa. Phương pháp nội soi tai mũi họng bằng ống mềm thường được chỉ định trước tiên để quan sát trực tiếp vùng vòm, họng và thanh quản nhằm tìm ổ trợt loét, polyp hay mao mạch rỉ máu.

Nếu nghi ngờ tổn thương sâu hơn, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang ngực thẳng hoặc chụp cắt lớp vi tính lồng ngực để phát hiện bất thường tại phế quản và nhu mô phổi. Ngoài ra, các xét nghiệm bổ sung như tổng phân tích tế bào máu, xét nghiệm đông máu, soi tươi và nuôi cấy đờm tìm vi khuẩn cũng giúp củng cố chẩn đoán. Trong các trường hợp phức tạp, nội soi phế quản sẽ được cân nhắc để can thiệp cầm máu.

Hướng dẫn chăm sóc và hỗ trợ làm dịu niêm mạc họng an toàn tại nhà

Trong thời gian chờ thăm khám hoặc khi bác sĩ đã loại trừ bệnh lý nguy hiểm và chỉ định theo dõi tại nhà, người bệnh cần áp dụng chế độ chăm sóc hợp lý để bảo vệ niêm mạc họng. Uống đủ nước ấm mỗi ngày giúp làm loãng dịch nhầy và giữ ẩm cổ họng, giảm phản xạ ho kích ứng. Có thể súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm, tránh khạc nhổ thô bạo làm rách thêm các mao mạch đang tổn thương.

Chế độ dinh dưỡng nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt như súp, cháo ấm, bổ sung vitamin từ rau củ để tăng sức đề kháng. Tránh tuyệt đối các món cay nóng, đồ ăn cứng giòn, nước đá lạnh, đồ uống có cồn và thuốc lá. Đồng thời, giữ môi trường sống sạch sẽ, sử dụng máy tạo độ ẩm khi dùng điều hòa để đường thở sớm phục hồi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y tế đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên môn từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc cầm máu, thuốc kháng sinh, chống viêm hay thuốc giảm ho liều cao khi chưa có chỉ định. Việc tự ý dùng thuốc có thể che lấp triệu chứng nguy hiểm hoặc gây ứ đọng dịch máu trong đường thở. Khi xuất hiện triệu chứng ho ra máu, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám chuẩn xác.

Tóm tắt

Viêm họng ho ra máu là tín hiệu cảnh báo quan trọng từ cơ thể mà người bệnh không nên xem nhẹ. Dù triệu chứng xuất phát từ tổn thương mao mạch tại chỗ hay bệnh lý tiềm ẩn đường hô hấp dưới, việc thăm khám y tế sớm luôn là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe. Hãy chủ động lắng nghe cơ thể và trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để có hướng xử trí thích hợp.