Viêm họng amidan uống thuốc gì để nhanh hồi phục?

Viêm họng amidan uống thuốc gì là gì?

Viêm họng amidan là tình trạng viêm nhiễm đồng thời xảy ra ở lớp niêm mạc họng và hai khối tổ chức lympho amidan ở hai bên thành họng. Đây là cửa ngõ đầu tiên tiếp xúc với các tác nhân từ môi trường bên ngoài, do đó khu vực này rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương khi thời tiết thay đổi hoặc khi sức đề kháng của cơ thể suy giảm. Khi bị viêm, tổ chức amidan thường sưng đỏ, xuất hiện các đốm mủ trắng hoặc mảng giả mạc, niêm mạc thành họng đỏ rực khiến người bệnh cảm thấy đau buốt mỗi lần nuốt nước bọt hay thức ăn.

Về nguyên nhân, có tới 70 đến 80 phần trăm các ca viêm họng amidan xuất phát từ sự tấn công của các chủng virus đường hô hấp thông thường. Phần còn lại là do vi khuẩn xâm nhập, điển hình là liên cầu khuẩn tan huyết beta nhóm A hoặc các vi khuẩn cơ hội khác trong khoang miệng. Do nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, việc xác định rõ viêm do virus hay vi khuẩn là bước mấu chốt để bác sĩ đưa ra hướng can thiệp bằng thuốc phù hợp, an toàn và đạt hiệu quả tối ưu.

Thuốc giảm đau và hạ sốt giúp cải thiện triệu chứng khó chịu

Khi bị viêm họng amidan, cảm giác đau rát khi nuốt, sốt và mệt mỏi là những triệu chứng khiến người bệnh khó chịu nhất. Nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt như paracetamol thường được ưu tiên chỉ định nhằm xoa dịu cơn đau ở họng và đưa thân nhiệt về mức bình thường. Trong một số trường hợp viêm sưng rõ rệt, bác sĩ có thể cân nhắc nhóm thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen nếu người bệnh không có chống chỉ định về tim mạch, huyết áp hay tiền sử loét dạ dày.

Việc dùng thuốc giảm đau hạ sốt cần tuyệt đối tuân thủ khoảng cách giữa các lần uống và liều lượng tối đa trong ngày theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc thông tin trên nhãn thuốc. Tuyệt đối không tự ý dùng đồng thời nhiều loại thuốc hạ sốt có cùng hoạt chất vì rất dễ dẫn đến nguy cơ quá liều, gây ngộ độc và suy giảm chức năng gan thận nghiêm trọng. Thuốc chỉ đóng vai trò cải thiện triệu chứng giúp cơ thể dễ chịu hơn, không có tác dụng loại bỏ căn nguyên gây bệnh.

Sản phẩm xịt họng và viên ngậm hỗ trợ sát khuẩn tại chỗ

Bên cạnh các thuốc đường uống tác dụng toàn thân, các sản phẩm tác dụng tại chỗ đóng vai trò quan trọng trong việc xoa dịu niêm mạc họng sưng tấy. Viên ngậm và dung dịch xịt họng thường chứa các hoạt chất sát khuẩn nhẹ, chất kháng viêm hoặc chất gây tê bề mặt niêm mạc. Khi ngậm hoặc xịt trực tiếp, các hoạt chất này giúp giảm cảm giác đau buốt khi nuốt thức ăn và hỗ trợ sát trùng vùng khoang miệng, họng.

Tuy nhiên, người bệnh không nên lạm dụng viên ngậm liên tục trong ngày vì có thể gây kích ứng niêm mạc miệng hoặc rối loạn hệ vi sinh tự nhiên. Khi lựa chọn các chế phẩm xịt họng, cần tham khảo tư vấn của dược sĩ để chọn loại phù hợp với độ tuổi và thể trạng, đặc biệt cẩn trọng với các thành phần tinh dầu mạnh nếu sử dụng cho trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai. Cần lưu ý các sản phẩm tại chỗ này chỉ mang tính hỗ trợ giảm nhẹ khó chịu, không thể thay thế việc điều trị y khoa khi họng có dấu hiệu nhiễm trùng nặng.

Kháng sinh chỉ sử dụng khi có chỉ định xác định nhiễm khuẩn

Nhiều người có thói quen hễ đau rát họng là tự ý tìm mua kháng sinh uống để nhanh khỏi, nhưng đây là một sai lầm phổ biến và nguy hiểm. Theo y văn, đa số các đợt viêm họng và viêm amidan cấp tính là do các loại virus đường hô hấp gây ra, điển hình như adenovirus, rhinovirus hay virus cúm. Kháng sinh hoàn toàn không có hoạt tính chống lại virus, do đó việc tự ý dùng kháng sinh không giúp rút ngắn thời gian bệnh mà còn gây lãng phí, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa và góp phần hình thành vi khuẩn kháng thuốc.

Kháng sinh chỉ được chỉ định khi bác sĩ xác định viêm họng amidan do vi khuẩn, phổ biến nhất là liên cầu khuẩn nhóm A thông qua thăm khám lâm sàng hoặc xét nghiệm dịch họng. Khi đã được bác sĩ kê đơn kháng sinh, người bệnh phải uống đủ liều, đúng thời gian quy định, tuyệt đối không được tự ý dừng thuốc khi thấy triệu chứng vừa thuyên giảm vì có thể khiến vi khuẩn bùng phát trở lại và gia tăng nguy cơ biến chứng như thấp tim, viêm cầu thận cấp hoặc áp xe quanh amidan.

Các biện pháp chăm sóc tại nhà giúp niêm mạc họng mau hồi phục

Bên cạnh việc sử dụng thuốc đúng chỉ dẫn, chế độ chăm sóc và nghỉ ngơi tại nhà đóng vai trò quyết định đến tốc độ phục hồi của niêm mạc họng. Người bệnh nên duy trì thói quen súc họng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày để làm sạch dịch nhầy, rửa trôi mảnh vụn thức ăn và làm dịu niêm mạc amidan đang sung huyết.

Cung cấp đủ nước cho cơ thể là nguyên tắc thiết yếu giúp giữ ẩm cổ họng và hỗ trợ đào thải độc tố. Nên ưu tiên uống nước ấm, nước canh luộc, nước ép hoa quả giàu vitamin C để tăng cường sức đề kháng. Về dinh dưỡng, nên chọn các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp ấm; tránh thức ăn cay nóng, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ uống có gas hoặc nước đá lạnh vì dễ gây kích ứng họng thêm. Đồng thời, giữ ấm vùng cổ ngực, sử dụng máy tạo ẩm trong phòng điều hòa và nghỉ ngơi đầy đủ sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất để hệ miễn dịch tự nhiên đẩy lùi bệnh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chứa corticoid liều cao hoặc dùng lại đơn thuốc cũ của người khác. Khi có các dấu hiệu bất thường như khó thở, khó há miệng, nổi ban toàn thân hoặc sốt cao kéo dài, cần đến bệnh viện khám ngay để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Viêm họng amidan là tình trạng phổ biến nhưng không có một công thức dùng thuốc chung cho tất cả mọi người. Người bệnh không nên tự ý tìm mua thuốc kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa rõ nguyên nhân. Việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng là cách an toàn nhất để hồi phục nhanh chóng và ngăn ngừa biến chứng.