Viêm gan B mạn tính có nguy hiểm không và có thể chữa khỏi không?

Viêm gan B mạn tính là gì?

Viêm gan B mạn tính là tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV) kéo dài trên 6 tháng mà hệ miễn dịch của cơ thể không tự đào thải được. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể tích hợp vật chất di truyền vào nhân tế bào gan, tạo thành các thể cccDNA bền vững khiến việc loại bỏ triệt để virus gặp rất nhiều khó khăn.

Phần lớn người mang virus viêm gan B mạn tính ở giai đoạn đầu không có bất kỳ biểu hiện lâm sàng nào điển hình, dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc phát hiện bệnh một cách tình cờ qua kiểm tra sức khỏe. Việc hiểu rõ bản chất mạn tính giúp người bệnh xác định tâm lý theo dõi sức khỏe chủ động, định kỳ làm các xét nghiệm men gan, tải lượng virus và đánh giá mức độ tổn thương gan để có hướng xử trí thích hợp nhất.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng của viêm gan B mạn tính

Viêm gan B mạn tính là một bệnh lý nguy hiểm nếu người bệnh không kiểm soát tình trạng nhiễm trùng. Sự nhân lên liên tục của virus kích hoạt các phản ứng viêm kéo dài tại nhu mô gan, dần dần phá hủy tế bào gan và kích thích quá trình hình thành các mô sẹo xơ hóa.

Nếu quá trình viêm và hoại tử tế bào gan không được khống chế, tổn thương gan sẽ tích tụ dần qua nhiều năm, dẫn đến biến chứng xơ gan. Khi xơ gan chuyển sang giai đoạn mất bù, người bệnh có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng như cổ trướng, giãn tĩnh mạch thực quản gây xuất huyết tiêu hóa, suy giảm chức năng tổng hợp của gan và bệnh não gan.

Đặc biệt, người nhiễm viêm gan B mạn tính có nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào gan cao hơn nhiều lần so với người bình thường. Điểm đáng lưu ý là khối u ác tính có thể xuất hiện ngay cả khi gan chưa chuyển sang giai đoạn xơ gan rõ rệt. Do đó, sự nguy hiểm của bệnh nằm ở tính chất âm thầm nhưng để lại hậu quả nặng nề nếu không được giám sát y tế chặt chẽ.

Khả năng chữa khỏi của viêm gan B mạn tính theo y học hiện đại

Hiện nay, việc chữa khỏi hoàn toàn viêm gan B mạn tính theo nghĩa quét sạch mọi dấu vết của virus ra khỏi cơ thể vẫn là thách thức lớn đối với y học toàn cầu. Nguyên nhân là do virus tồn tại dưới dạng cccDNA bên trong nhân tế bào gan, hoạt động như một kho lưu trữ bền vững rất khó bị phá hủy bởi các loại thuốc hiện có.

Mặc dù việc điều trị khỏi tiệt căn chưa phổ biến, y học hướng tới mục tiêu điều trị khỏi về mặt chức năng. Trạng thái này được định nghĩa là khi kháng nguyên bề mặt HBsAg biến mất khỏi huyết thanh, có hoặc không có sự xuất hiện của kháng thể Anti-HBs, đồng thời tải lượng HBV-DNA giảm xuống dưới ngưỡng phát hiện và men gan trở về mức bình thường.

Tỷ lệ đạt được thoái lui HBsAg tự nhiên hoặc nhờ điều trị bằng thuốc kháng virus vẫn còn tương đối thấp. Vì vậy, người bệnh không nên tin vào các lời quảng cáo cam kết chữa dứt điểm virus viêm gan B trong thời gian ngắn bằng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng, vì điều này có thể làm lỡ mất thời cơ điều trị chuẩn mực.

Mục tiêu và biện pháp kiểm soát virus viêm gan B mạn tính

Mục tiêu điều trị thực tế và quan trọng nhất trong quản lý viêm gan B mạn tính là ức chế tối đa sự nhân lên của virus, cải thiện tình trạng viêm hoại tử ở gan, ngăn ngừa hoặc đảo ngược quá trình xơ hóa, từ đó giảm thiểu nguy cơ xơ gan và ung thư gan.

Các thuốc kháng virus đường uống thế hệ mới như entecavir hoặc tenofovir thường được bác sĩ chuyên khoa chỉ định cho những trường hợp có chỉ định điều trị rõ ràng, chẳng hạn như men gan tăng cao kết hợp với tải lượng virus cao hoặc đã có bằng chứng tổn thương mô học gan. Những loại thuốc này giúp kìm hãm sự sao chép của virus rất hiệu quả, đưa nồng độ virus trong máu về dưới ngưỡng phát hiện.

Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh bằng cách tuyệt đối kiêng rượu bia, hạn chế ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, không tự ý dùng các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc nhằm giảm tải gánh nặng chuyển hóa cho lá gan.

Tầm quan trọng của việc khám và theo dõi định kỳ

Không phải tất cả những người nhiễm viêm gan B mạn tính đều cần dùng thuốc ức chế virus ngay từ đầu. Nhiều người ở trạng thái mang virus không hoạt động, lúc này men gan bình thường và cấu trúc gan chưa bị tổn thương đáng kể. Tuy nhiên, virus có thể tái hoạt động bất cứ lúc nào dưới tác động của sự suy giảm miễn dịch hoặc các yếu tố căng thẳng.

Chính vì vậy, việc khám chuyên khoa định kỳ từ 3 đến 6 tháng một lần có ý nghĩa sống còn đối với người bệnh. Trong các buổi tái khám, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các xét nghiệm sinh hóa máu để đánh giá men gan ALT, AST, định lượng tải lượng HBV-DNA, siêu âm ổ bụng và xét nghiệm các chỉ dấu tầm soát ung thư gan sớm như AFP.

Việc theo dõi liên tục giúp bác sĩ kịp thời phát hiện thời điểm virus bùng phát để bắt đầu can thiệp thuốc, đồng thời phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc nốt sẹo xơ hóa ở giai đoạn còn có thể phục hồi tốt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng virus, không tự ngừng thuốc hay thay đổi liều lượng vì nguy cơ bùng phát virus và kháng thuốc rất cao. Cần thận trọng trước các loại thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc quảng cáo hạ men gan nhanh hay chữa khỏi hẳn viêm gan B, bởi chúng có thể gây độc trực tiếp cho gan và dẫn đến suy gan cấp tính.

Tóm tắt

Tóm lại, viêm gan B mạn tính là bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn nhiều biến chứng nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại. Dù chưa thể loại bỏ hoàn toàn virus ở đa số trường hợp, người bệnh hoàn toàn có thể bảo vệ lá gan và sống thọ nếu tuân thủ theo dõi định kỳ, điều trị đúng hướng dẫn chuyên môn và duy trì lối sống lành mạnh.