Viêm đại tràng xuất huyết có những triệu chứng gì thường gặp?

Triệu chứng viêm đại tràng xuất huyết là gì?

Viêm đại tràng xuất huyết, hay còn gọi là viêm loét đại trực tràng chảy máu, là tình trạng viêm mạn tính khu trú chủ yếu ở lớp niêm mạc và dưới niêm mạc của ruột già. Quá trình viêm thường bắt đầu từ trực tràng rồi lan rộng liên tục lên đại tràng sigma, đại tràng xuống và có thể bao trùm toàn bộ khung đại tràng. Niêm mạc bị viêm trở nên phù nề, xung huyết, dễ vỡ các vi mạch và hình thành các ổ loét nông tiết dịch nhầy lẫn máu. Bệnh tiến triển theo từng đợt bùng phát xen kẽ các giai đoạn thoái lui tạm thời, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hấp thu nước, cô đặc chất thải và bài tiết của đại tràng. Việc nhận diện đúng các biểu hiện lâm sàng đóng vai trò then chốt giúp bác sĩ phân biệt với các bệnh lý tiêu hóa khác như hội chứng ruột kích thích, bệnh trĩ hay nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính.

Các triệu chứng tại đường tiêu hóa thường gặp

Dấu hiệu điển hình nhất của viêm đại tràng xuất huyết là tình trạng tiêu chảy kéo dài với phân lẫn máu tươi hoặc máu sẫm màu kèm theo chất nhầy. Tình trạng này bắt nguồn từ việc lớp niêm mạc đại tràng và trực tràng bị viêm loét, sung huyết và dễ chảy máu khi chất thải di chuyển qua. Mức độ xuất huyết có thể dao động từ những vệt máu mỏng bám trên bề mặt phân cho đến những đợt đi ngoài toàn máu kèm dịch mủ.

Bên cạnh tiêu chảy ra máu, người bệnh thường xuyên đối mặt với những cơn đau quặn bụng, phổ biến nhất ở vùng hố chậu trái hoặc vùng bụng dưới. Cơn đau thường tăng lên trước mỗi lần đi tiêu và có xu hướng giảm bớt tạm thời sau khi tống xuất phân ra ngoài. Triệu chứng mót rặn liên tục cũng là một phiền toái lớn, khiến người bệnh luôn có cảm giác đại tiện không hết dù vừa rời khỏi nhà vệ sinh. Tần suất đi ngoài có thể tăng từ vài lần đến hàng chục lần mỗi ngày tùy thuộc vào mức độ lan rộng của tổn thương viêm loét.

Dấu hiệu toàn thân và ảnh hưởng đến thể trạng

Bên cạnh các rối loạn trực tiếp tại ruột già, viêm đại tràng xuất huyết còn gây ra nhiều triệu chứng toàn thân do phản ứng viêm mạn tính và sự thất thoát dưỡng chất kéo dài. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi uể oải, suy giảm sức sống rõ rệt ngay cả khi không lao động nặng. Tình trạng đi ngoài ra máu liên tục trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, biểu hiện qua tình trạng da dẻ xanh xao, niêm mạc mắt nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt khi thay đổi tư thế và tim đập nhanh.

Sốt nhẹ hoặc sốt vừa cũng có thể xuất hiện, phản ánh phản ứng miễn dịch đang hoạt động mạnh mẽ tại thành ruột. Tình trạng sốt cao kèm ớn lạnh thường báo hiệu một đợt bùng phát viêm loét nặng hoặc có biến chứng bội nhiễm. Đồng thời, việc niêm mạc ruột bị tổn thương làm giảm hấp thu dinh dưỡng kết hợp cùng tâm lý sợ ăn do đau bụng khiến người bệnh sụt cân nhanh chóng, suy nhược cơ thể và suy dinh dưỡng nếu không được can thiệp dinh dưỡng kịp thời.

Những biểu hiện ngoài đường tiêu hóa cần chú ý

Viêm đại tràng xuất huyết là bệnh lý tự miễn thuộc nhóm bệnh viêm ruột, do đó phản ứng viêm không chỉ giới hạn tại khung đại tràng mà còn có thể biểu hiện ở nhiều cơ quan khác trên cơ thể. Biểu hiện ngoài ruột phổ biến nhất liên quan đến hệ cơ xương khớp, bao gồm đau khớp, sưng đau các khớp lớn như khớp gối, cổ chân hoặc viêm các khớp cột sống và khớp cùng chậu.

Trên da và niêm mạc, người bệnh có thể gặp phải tình trạng hồng ban nút với các nốt đỏ đau dưới da, hoặc vết loét hoại thư sinh mủ gây tổn thương mô sâu. Nhiều trường hợp còn xuất hiện viêm loét miệng dạng áp-tơ tái diễn nhiều lần gây đau rát khi ăn uống. Ở mắt, bệnh có thể gây viêm màng bồ đào hoặc viêm thượng củng mạc với biểu hiện đỏ mắt, cộm xốn, sợ ánh sáng và giảm thị lực tạm thời. Ngoài ra, các vấn đề về gan mật như viêm đường mật xơ hóa nguyên phát cũng có thể liên quan mật thiết đến tiến trình diễn tiến của bệnh.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đến bệnh viện ngay

Người bệnh viêm đại tràng xuất huyết cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu cảnh báo đợt bùng phát ác tính hoặc biến chứng đe dọa tính mạng để nhanh chóng đến cơ sở y tế. Biểu hiện nguy hiểm hàng đầu là tình trạng đại tiện ra máu ồ ạt không cầm, lượng máu mất lớn khiến huyết áp tụt, mạch nhanh nhỏ, vã mồ hôi lạnh và ngất xỉu.

Một biến chứng cấp cứu ngoại khoa nghiêm trọng khác là giãn đại tràng nhiễm độc hoặc thủng ruột. Biểu hiện của tình trạng này gồm đau bụng dữ dội liên tục, bụng chướng to căng cứng như gỗ, sốt cao giao động, nôn mửa và dấu hiệu nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân nặng nề. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, gia đình cần đưa người bệnh đến khoa cấp cứu của bệnh viện đa khoa gần nhất để được theo dõi sát sao, truyền dịch hồi sức và xử trí y khoa kịp thời nhằm bảo toàn tính mạng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thể thay thế cho việc chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc chống viêm steroid để sử dụng khi chưa có chỉ định y tế. Việc điều trị sai cách có thể làm che lấp triệu chứng thực tế, gây trì hoãn chẩn đoán chính xác và làm tăng nguy cơ biến chứng thủng ruột hoặc giãn đại tràng nhiễm độc nguy hiểm. Khi phát hiện các dấu hiệu tiêu hóa bất thường kéo dài, người bệnh cần đến bệnh viện để được thăm khám cẩn thận.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các biểu hiện của viêm đại tràng xuất huyết giúp người bệnh chủ động đi khám chuyên khoa tiêu hóa và tiếp cận can thiệp y tế đúng lúc. Bệnh lý này cần được đánh giá bài bản qua thăm khám lâm sàng cùng nội soi đại trực tràng thay vì tự chẩn đoán tại nhà. Việc tuân thủ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ là nền tảng quan trọng để kiểm soát bệnh ổn định và duy trì chất lượng sống lâu dài.