Vì sao mí mắt bị sưng và cách chăm sóc an toàn tại nhà

Mí mắt bị sưng là gì?

Mí mắt sở hữu cấu trúc da mỏng nhất trên cơ thể cùng mạng lưới mạch máu phong phú và tổ chức liên kết lỏng lẻo. Đặc điểm giải phẫu này khiến vùng mí rất nhạy cảm và dễ ứ đọng dịch khi gặp phải các tác nhân kích thích, phản ứng dị ứng hoặc viêm nhiễm tại chỗ. Khi mí mắt bị sưng, người bệnh thường nhận thấy mi trên hoặc mi dưới phù to, căng tức, da mi có thể ửng đỏ, đi kèm cảm giác ngứa ngáy, xót rát, chảy nước mắt nhiều hoặc đóng vảy ở chân lông mi.

Mức độ phù nề mí mắt rất đa dạng, từ tình trạng bọng mắt nhẹ do thói quen sinh hoạt như thiếu ngủ, ăn mặn, khóc nhiều cho đến những đợt viêm nhiễm cấp tính do vi khuẩn gây tắc nghẽn tuyến mi. Việc theo dõi sát các biểu hiện đi kèm sẽ giúp người bệnh định hướng nguyên nhân và có cách xử trí an toàn.

Các nguyên nhân thường gặp khiến mí mắt bị sưng

Mí mắt sưng nề có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau trong sinh hoạt và bệnh lý. Dị ứng là một trong những nguyên nhân hàng đầu, xảy ra khi niêm mạc mắt tiếp xúc với phấn hoa, bụi bẩn, lông động vật, mỹ phẩm hoặc dung dịch ngâm kính áp tròng, gây ngứa nhiều và phù mi nhanh chóng.

Nhiễm khuẩn cục bộ bờ mi như lẹo mắt hoặc chắp mắt cũng rất phổ biến, hình thành do các tuyến tiết bã nhờn ở chân lông mi bị tắc nghẽn và viêm nhiễm, tạo nên cục sưng đau, đỏ rát rõ rệt. Ngoài ra, bệnh viêm bờ mi mạn tính do vi khuẩn hoặc rối loạn hoạt động tuyến Meibomius cũng làm mi mắt dày lên, đóng vảy và sưng nề dai dẳng. Những thói quen sinh hoạt như mất ngủ, căng thẳng kéo dài, khóc nhiều hoặc chế độ ăn dư thừa muối dẫn đến tích nước cũng là lý do khiến mí mắt sưng húp vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.

Hướng dẫn chăm sóc và làm dịu mí mắt sưng tại nhà

Đối với các trường hợp sưng mí nhẹ không đi kèm đau nhức dữ dội hay suy giảm thị lực, bạn có thể thực hiện một số bước chăm sóc cơ bản tại nhà để làm dịu cảm giác khó chịu. Chườm lạnh là biện pháp hữu ích giúp co mạch máu tại chỗ và giảm phù nề, đặc biệt phù hợp khi mí mắt sưng do dị ứng hoặc mệt mỏi; bạn nên bọc đá viên vào khăn sạch rồi chườm nhẹ lên mắt trong khoảng mười đến mười lăm phút.

Trong trường hợp mí mắt sưng do chắp hoặc lẹo mắt, chườm ấm bằng gạc sạch nhúng nước ấm vài lần mỗi ngày sẽ giúp giãn nở lỗ chân lông mi và tạo điều kiện giải phóng dịch tắc nghẽn. Bên cạnh đó, việc vệ sinh mắt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý đẳng trương chuyên dụng giúp loại bỏ bụi bẩn, dị nguyên và vảy bám quanh chân mi. Trong suốt thời gian mi mắt đang tổn thương, người bệnh cần tạm ngưng sử dụng các loại mỹ phẩm trang điểm mắt và không đeo kính áp tròng để tránh nhiễm khuẩn thứ phát.

Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám bác sĩ chuyên khoa Mắt

Mặc dù nhiều đợt sưng mí mắt lành tính có thể tự thuyên giảm sau vài ngày, người bệnh không nên chủ quan nếu nhận thấy các dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng hoặc ảnh hưởng chức năng thị giác. Bạn cần đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa Mắt nếu mí mắt sưng to lan rộng ra toàn bộ hốc mắt, vùng má, kèm theo sốt cao hoặc đau nhức sâu bên trong mắt.

Tình trạng nhìn mờ, nhìn đôi, khó cử động nhãn cầu, đau tăng khi liếc mắt hoặc mắt chảy nhiều mủ dịch đặc cũng là những tín hiệu báo động cần được bác sĩ chuyên khoa can thiệp y tế ngay. Đáng lưu ý, viêm mô tế bào quanh hốc mắt là một tình trạng nhiễm trùng cấp cứu đòi hỏi phải chẩn đoán và điều trị kịp thời để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến thị lực và cấu trúc thần kinh lân cận.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không dùng tay cạy, nặn hoặc tự ý chích rạch các nốt mụn, lẹo, chắp trên mí mắt vì có thể đẩy vi khuẩn vào sâu trong tổ chức hốc mắt gây nhiễm trùng lan tỏa. Không tự ý mua và dùng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Mắt, bởi việc dùng sai thuốc có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp hoặc tổn thương giác mạc. Khi mắt bị ngứa hoặc cộm, cần tránh thói quen dụi mắt để không làm trầy xước bề mặt nhãn cầu.

Tóm tắt

Mí mắt bị sưng có thể bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt tạm thời nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý viêm nhiễm tại mắt. Nhận biết sớm nguyên nhân, vệ sinh vùng mắt cẩn thận và áp dụng biện pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp đôi mắt nhanh hồi phục. Người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa Mắt khi các triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường để bảo vệ thị lực an toàn.