Vì sao không nên mặc quần áo quá dày khi ngủ vào mùa đông

Mặc quần áo dày khi ngủ là gì?

Giấc ngủ và cơ chế điều hòa thân nhiệt có mối liên hệ mật thiết với nhịp sinh học tự nhiên. Trong điều kiện bình thường, khi cơ thể chuẩn bị bước vào giấc ngủ sâu, thân nhiệt trung tâm sẽ tự động giảm nhẹ khoảng từ nửa độ đến một độ C. Quá trình tản nhiệt nhẹ qua da là tín hiệu sinh học quan trọng giúp não bộ tiết ra melatonin, tạo cảm giác thư giãn và duy trì chu kỳ ngủ ổn định suốt đêm.

Khi bạn mặc những bộ đồ ngủ quá dày, bằng chất liệu giữ nhiệt quá mức như len, dạ hoặc nỉ bông pha sợi tổng hợp, nhiệt lượng cơ thể không thể giải phóng ra bên ngoài. Sự tích tụ nhiệt quá mức khiến thân nhiệt trung tâm tăng cao bất thường, kích hoạt các phản ứng cảnh báo của hệ thần kinh giao cảm. Hậu quả là chu kỳ giấc ngủ nông bị kéo dài, cơ thể khó đi vào giai đoạn ngủ sâu phục hồi, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, uể oải sau khi thức dậy vào sáng hôm sau.

Cản trở quá trình hạ thân nhiệt tự nhiên và làm gián đoạn giấc ngủ sâu

Nhịp sinh học của con người đòi hỏi môi trường xung quanh và nhiệt độ bề mặt da phải tương đối mát mẻ để các chu kỳ giấc ngủ diễn ra trọn vẹn. Khi bị giữ nhiệt quá mức bởi lớp vải dày, trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi phải làm việc liên tục để tìm cách làm mát. Điều này dẫn tới hiện tượng trằn trọc, khó vào giấc hoặc dễ thức giấc giữa đêm khi cơ thể cảm thấy quá bức bối.

Nhiều người thức dậy nhiều lần trong đêm để đạp chăn hoặc thay áo do cảm giác ngột ngạt. Sự đứt quãng liên tục này làm giảm đáng kể thời lượng của giấc ngủ sóng chậm và giấc ngủ REM, hai giai đoạn thiết yếu cho việc phục hồi năng lượng thể chất, củng cố trí nhớ và tái tạo hệ miễn dịch.

Tăng tiết mồ hôi ban đêm và nguy cơ nhiễm lạnh ngược

Mặc đồ quá dày khiến cơ thể phải kích hoạt tuyến mồ hôi để tự làm mát. Lượng mồ hôi tiết ra nhiều vào ban đêm nhưng bị giữ lại bởi các loại vải dày, kém thoáng khí sẽ ngấm ngược vào da hoặc làm ẩm chính bộ trang phục đang mặc. Khi gặp không khí lạnh bên ngoài lớp chăn, lớp vải ẩm này sẽ bốc hơi và hạ nhiệt đột ngột, làm giảm nhiệt độ bề mặt da nhanh chóng.

Hiện tượng nhiễm lạnh cục bộ do mồ hôi ẩm ướt ứ đọng có thể gây co thắt các mạch máu ngoại vi, làm tăng nguy cơ cảm lạnh, đau mỏi cơ bắp vùng vai gáy và kích thích đường thở gây ho hoặc viêm phế quản. Đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi có khả năng điều nhiệt kém, nguy cơ nhiễm lạnh ngược do mồ hôi ứ đọng lại càng dễ xảy ra.

Gây bí tắc lỗ chân lông và làm tăng nguy cơ kích ứng da

Môi trường ẩm ướt và ấm nóng do đồ ngủ dày tạo ra là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm men phát triển trên bề mặt biểu bì. Vải dày và thô ráp còn làm tăng ma sát liên tục với da khi xoay trở mình trong đêm, gây tổn thương nhẹ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

Sự tích tụ bã nhờn kết hợp cùng mồ hôi không thoát được dễ dẫn đến tình trạng bít tắc lỗ chân lông, gây viêm nang lông, rôm sảy mùa đông hoặc bùng phát các đợt mụn trứng cá ở lưng và ngực. Những người có cơ địa viêm da cơ địa hoặc da nhạy cảm sẽ dễ gặp tình trạng ngứa ngáy dữ dội, châm chích, làm giấc ngủ càng thêm trằn trọc và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Cản trở lưu thông tuần hoàn máu và gây cảm giác gò bó cơ bắp

Các bộ đồ ngủ mùa đông dày dặn thường đi kèm với đường may cộm, cạp chun dày hoặc cổ tay, gấu quần bó sát để cản gió. Khi nằm ngủ ở một tư thế trong nhiều giờ, những chi tiết bó chặt này có thể chèn ép các mao mạch ngoại vi và tĩnh mạch nông, làm cản trở lưu thông dòng máu đến tứ chi.

Tuần hoàn kém dẫn tới cảm giác tê bì, nặng nề ở tay chân, thậm chí làm tăng cảm giác chuột rút về đêm ở những người lớn tuổi. Trang phục quá nặng và dày cũng hạn chế các chuyển động xoay trở tự nhiên của cơ thể khi ngủ, khiến các nhóm cơ bắp không được thả lỏng hoàn toàn, dẫn đến cảm giác ê ẩm toàn thân sau một đêm dài.

Lưu ý an toàn

Những thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe tổng quát và không thay thế cho lời khuyên y tế cá nhân. Mỗi nhóm đối tượng như trẻ sơ sinh, người già yếu hoặc người có bệnh nền mạn tính có cơ chế đáp ứng nhiệt khác nhau. Cha mẹ tuyệt đối không ủ quá nhiều lớp đồ ấm cho trẻ sơ sinh vì có thể làm tăng nguy cơ hội chứng đột tử ở trẻ nhỏ. Nếu bạn thường xuyên bị đổ mồ hôi đêm dữ dội kèm theo sút cân hoặc sốt nhẹ kéo dài dù đã mặc đồ ngủ thoáng mát, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám.

Tóm tắt

Giữ ấm khi ngủ vào mùa đông là cần thiết, nhưng việc lựa chọn trang phục ngủ mỏng nhẹ, thoáng khí và có khả năng thấm hút tốt mới là giải pháp khoa học giúp duy trì thân nhiệt cân bằng. Thay vì mặc nhiều lớp áo dày cộm, bạn nên phối hợp giữa đồ ngủ mềm mại từ sợi tự nhiên và việc điều chỉnh chăn đắp phù hợp để có một giấc ngủ ngon, sâu giấc và an toàn cho sức khỏe.