Vì sao không nên chủ quan khi bị viêm túi mật mạn tính

Viêm túi mật mạn tính là gì?

Túi mật là một tạng nhỏ hình quả lê nằm ngay dưới gan, có nhiệm vụ cô đặc và lưu trữ dịch mật do gan tiết ra trước khi bơm vào ruột non để tiêu hóa chất béo. Viêm túi mật mạn tính là hậu quả của quá trình viêm sưng, kích ứng niêm mạc lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sỏi mật gây tắc nghẽn từng đợt ống dẫn túi mật hoặc cản trở dòng chảy sinh lý của dịch mật.

Khi tình trạng ứ trệ và cọ xát kéo dài, thành túi mật sẽ dần xơ hóa, mất độ đàn hồi tự nhiên và teo nhỏ hoặc dày lên bất thường. Khác với viêm túi mật cấp tính biểu hiện bằng cơn đau quặn dữ dội, thể mạn tính thường diễn biến âm ỉ. Người bệnh có thể chung sống nhiều năm với các triệu chứng mơ hồ, dẫn đến việc phát hiện muộn khi cấu trúc túi mật đã tổn thương nghiêm trọng.

Biểu hiện âm thầm khiến người bệnh dễ bỏ qua

Viêm túi mật mạn tính thường không bộc lộ rầm rộ mà xuất hiện dưới dạng các cơn khó chịu ngắt quãng. Dấu hiệu phổ biến nhất là cảm giác đau tức âm ỉ hoặc nặng vùng hạ sườn phải, đôi khi lan ra sau lưng hoặc bả vai phải. Cơn đau thường tăng lên sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm chiên rán béo ngậy, thời điểm túi mật phải co bóp mạnh để tống dịch mật.

Bên cạnh cảm giác đau, người bệnh còn gặp phải các rối loạn tiêu hóa kéo dài như đầy bụng, khó tiêu, ợ hơi, buồn nôn hoặc chán ăn. Những triệu chứng này rất giống với viêm loét dạ dày tá tràng hay trào ngược dạ dày thực quản, khiến nhiều người tự ý mua thuốc tiêu hóa uống tại nhà. Việc điều trị triệu chứng sai lệch làm trì hoãn quá trình khám chuyên khoa tiêu hóa, tạo điều kiện cho các tổn thương tại thành túi mật ngày một nặng hơn.

Những nguy cơ và biến chứng nếu không điều trị đúng cách

Sự chủ quan đối với viêm túi mật mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng ngoại khoa phức tạp. Tình trạng viêm tái diễn nhiều lần làm thành túi mật xơ chai, vôi hóa hoặc biến đổi thành dạng túi mật sứ, một yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở người cao tuổi. Khi chức năng tống xuất dịch mật suy giảm, dịch mật ứ đọng dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn đường ruột phát triển, gây đợt viêm cấp bùng phát hoặc viêm mủ túi mật.

Ngoài ra, sỏi mật từ túi mật có thể di chuyển ra ngoài làm tắc nghẽn ống mật chủ, dẫn tới hội chứng vàng da tắc mật, nhiễm trùng huyết đường mật hoặc viêm tụy cấp nguy hiểm tính mạng. Trong một số trường hợp, túi mật viêm dính vào các cơ quan lân cận như tá tràng hay đại tràng có thể tạo đường rò mật ruột, gây tắc ruột do sỏi mật. Những biến chứng này đòi hỏi can thiệp phẫu thuật cấp cứu phức tạp với tỷ lệ rủi ro cao hơn nhiều so với phẫu thuật chương trình.

Phương pháp chẩn đoán và theo dõi tại cơ sở y tế

Để phát hiện chính xác viêm túi mật mạn tính, người bệnh cần đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại gan mật để được thăm khám toàn diện. Siêu âm ổ bụng là phương tiện đầu tay, không xâm lấn và có độ chính xác cao giúp đánh giá độ dày thành túi mật, kích thước túi mật và phát hiện sự hiện diện của sỏi mật hay bùn mật. Hình ảnh thành túi mật dày trên 3 milimet, bờ không đều hoặc túi mật teo nhỏ là những dấu hiệu chỉ điểm quan trọng.

Bên cạnh siêu âm, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ mật tụy trong trường hợp nghi ngờ có tổn thương thứ phát hoặc cần phân biệt với u túi mật. Xét nghiệm máu bao gồm chức năng gan, men mật và bilan đông máu giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng toàn thân. Việc tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ giúp kiểm soát tiến triển bệnh, phát hiện sớm nguy cơ biến chứng để can thiệp kịp thời.

Hướng xử trí y khoa và chế độ sinh hoạt hỗ trợ

Tùy thuộc vào mức độ xơ hóa, kích thước sỏi và tần suất xuất hiện triệu chứng, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ tư vấn phác đồ phù hợp. Phẫu thuật cắt túi mật nội soi hiện là phương pháp tiêu chuẩn để giải quyết triệt để nguồn gốc bệnh đối với những trường hợp có triệu chứng tái diễn hoặc có nguy cơ biến chứng cao. Cơ thể con người vẫn có thể tiêu hóa thức ăn bình thường sau khi cắt bỏ túi mật nhờ dịch mật từ gan chảy trực tiếp xuống ruột non.

Song song với can thiệp y khoa, người bệnh cần thiết lập chế độ dinh dưỡng lành mạnh để giảm bớt gánh nặng cho hệ thống đường mật. Nên hạn chế thực phẩm nhiều cholesterol, mỡ động vật, đồ chiên xào và các chất kích thích như rượu bia. Thay vào đó, tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu chất xơ và uống đủ nước mỗi ngày. Chia nhỏ các bữa ăn trong ngày giúp dòng chảy của dịch mật được lưu thông đều đặn, tránh tình trạng ứ trệ dịch mật kéo dài.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc nam truyền miệng, thảo dược tẩy sỏi không rõ nguồn gốc hoặc tự dùng kháng sinh khi bị đau bụng. Những phương pháp này có thể kích thích túi mật co bóp mạnh làm kẹt sỏi ở cổ túi mật, dẫn đến viêm hoại tử cấp tính. Mọi thông tin sức khỏe chỉ mang tính tham khảo tổng quan; kế hoạch theo dõi hay chỉ định phẫu thuật phải do bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa quyết định dựa trên kết quả thăm khám cụ thể.

Tóm tắt

Viêm túi mật mạn tính là bệnh lý đường tiêu hóa không nên xem nhẹ dù triệu chứng ban đầu có thể mờ nhạt. Việc thăm khám định kỳ, tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe hệ gan mật, ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm về sau.