Vì sao đeo kính cận bị nhức mắt và cách xử lý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đeo kính cận bị nhức mắt là vấn đề rất thường gặp ở cả người mới dùng kính lần đầu lẫn người vừa thay đổi số độ kính mới. Tình trạng này khiến người đeo cảm thấy căng thẳng thị giác, khó tập trung làm việc và suy giảm chất lượng cuộc sống.
Hiện tượng nhức mắt xuất hiện chủ yếu khi tròng kính bị cắt sai độ khúc xạ, lệch tâm quang học hoặc do gọng kính chèn ép lên các điểm nhạy cảm trên khuôn mặt. Việc nhận biết đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn sớm có hướng điều chỉnh mắt kính phù hợp, tránh để mắt phải điều tiết quá mức gây tổn hại thị lực lâu dài.
Đeo kính cận bị nhức mắt là gì?
Kính cận thị là thấu kính phân kỳ có nhiệm vụ điều chỉnh đường đi của tia sáng, giúp hình ảnh của các vật ở xa hội tụ chính xác trên võng mạc, từ đó phục hồi thị lực rõ ràng cho người mắc tật khúc xạ. Tuy nhiên, một cặp kính cận chỉ mang lại sự thoải mái khi các thông số quang học được đo đạc và gia công chính xác theo đặc điểm giải phẫu mắt của từng cá nhân. Khi đeo kính cận mà xuất hiện cảm giác nhức mỏi, căng tức hốc mắt hoặc nặng mi, đó là dấu hiệu cho thấy hệ thống thị giác đang phải chịu áp lực điều tiết bất thường. Hiện tượng này không chỉ tạo ra sự bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày mà còn cảnh báo những sai sót về mặt kỹ thuật kính hoặc thói quen sử dụng mắt chưa đúng cách, cần được kiểm tra và xử lý kịp thời.
Kính cận không đúng số độ khúc xạ thực tế
Nguyên nhân phổ biến hàng đầu khiến mắt bị nhức là do thông số khúc xạ của tròng kính không chính xác. Khi tròng kính có số độ cận cao hơn độ thực tế, cơ thể mi trong mắt phải liên tục co bóp quá mức để điều tiết hình ảnh hiển thị rõ nét trên võng mạc, dẫn đến tình trạng co thắt điều tiết và mỏi mắt nghiêm trọng. Ngược lại, nếu đeo kính non độ, hình ảnh thu được luôn mờ nhòe, buộc người nhìn phải nheo mắt liên tục để cố gắng nhìn rõ vật thể. Tình trạng này kéo dài gây căng cơ vòng mi và nhức mỏi toàn bộ vùng hốc mắt. Ngoài ra, việc bỏ sót độ loạn thị hoặc đo sai trục loạn thị cũng khiến mắt luôn trong trạng thái căng thẳng thị giác, gây nhức mắt kèm cảm giác choáng váng.
Khoảng cách đồng tử bị lệch và sai tâm quang học
Một cặp kính cận đạt chuẩn y khoa đòi hỏi tâm quang học của tròng kính phải trùng khớp hoàn toàn với tâm đồng tử của người sử dụng. Nếu kỹ thuật viên đo sai khoảng cách đồng tử hoặc lắp ráp tròng kính bị lệch tâm, ánh sáng khúc xạ qua kính sẽ tạo ra hiệu ứng lăng kính ngoài ý muốn. Hiện tượng này làm hình ảnh bị biến dạng nhẹ hoặc lệch hướng, buộc hai mắt phải nỗ lực quy tụ và điều tiết liên tục để hợp nhất hình ảnh. Hậu quả là người đeo nhanh chóng cảm thấy nhức mắt, mỏi mắt, nhìn hình ảnh có bóng mờ, thậm chí buồn nôn khi liếc mắt sang các hướng khác nhau.
Gọng kính không vừa vặn chèn ép sống mũi và thái dương
Kích thước và cấu trúc của gọng kính ảnh hưởng trực tiếp đến sự thoải mái của đôi mắt. Gọng kính quá chật sẽ chèn ép vào hai bên thái dương, cản trở tuần hoàn máu cục bộ và kích thích các nhánh thần kinh nông, gây đau đầu và nhức mắt lan tỏa. Đệm mũi gọng kính chỉnh quá lỏng hoặc không cân đối khiến kính thường xuyên trượt xuống mũi, làm thay đổi khoảng cách từ đỉnh giác mạc đến mặt sau tròng kính. Khoảng cách này thay đổi sẽ làm sai lệch công suất khúc xạ thực tế mà mắt nhận được, dẫn đến việc điều tiết mắt không ổn định và sinh ra cảm giác căng tức khó chịu quanh mắt.
Giai đoạn thích nghi sinh lý với số độ kính mới
Khi bắt đầu sử dụng kính cận lần đầu hoặc chuyển sang số độ mới cao hơn đáng kể, hệ thống thị giác và não bộ cần một khoảng thời gian nhất định để thích ứng với kích thước hình ảnh mới. Trong những ngày đầu tiên, các cơ ngoại nhãn và cơ thể mi chưa quen với mức độ phối hợp quang học mới, dễ dẫn đến hiện tượng nhức mắt nhẹ và cảm giác chao đảo khi di chuyển. Tình trạng này là phản ứng sinh lý bình thường nếu ở mức độ nhẹ và sẽ thuyên giảm dần sau vài ngày khi mắt đã làm quen hoàn toàn với thấu kính mới.
Thói quen sử dụng mắt và làm việc với thiết bị điện tử kéo dài
Nhiều người có thói quen làm việc liên tục trước màn hình máy tính, điện thoại mà không nghỉ ngơi, khiến tần số chớp mắt giảm xuống chỉ còn một phần ba so với bình thường. Điều này dẫn đến tình trạng khô mắt và căng thẳng thị giác kỹ thuật số, làm cho cảm giác nhức mắt khi đeo kính trở nên nghiêm trọng hơn. Thêm vào đó, việc ngồi sai tư thế, để nguồn sáng phản chiếu trực tiếp vào tròng kính hoặc làm việc trong môi trường thiếu sáng đều tạo thêm áp lực điều tiết lên đôi mắt, gây mỏi mệt dù độ kính có thể đã được cắt chuẩn xác.
Giải pháp khắc phục và chăm sóc mắt khi đeo kính cận
Để khắc phục và phòng ngừa nhức mắt khi dùng kính cận, người bệnh nên đến bệnh viện mắt hoặc phòng khám chuyên khoa mắt để được bác sĩ nhãn khoa và khúc xạ nhãn khoa đo khám cẩn thận. Cần kiểm tra lại toàn diện cả độ cầu, độ trụ, trục loạn thị và khoảng cách đồng tử trên máy đo chuyên dụng kết hợp thử thị lực thực tế. Khi chọn gọng kính, hãy ưu tiên chất liệu nhẹ, vừa vặn với khuôn mặt, đệm mũi êm ái. Trong sinh hoạt hằng ngày, cần giữ khoảng cách nhìn an toàn từ 40 đến 50 cm đối với màn hình, áp dụng thời gian nghỉ ngơi hợp lý cho mắt và vệ sinh tròng kính sạch sẽ để đảm bảo độ trong suốt tối ưu.
Lưu ý an toàn
Người dùng tuyệt đối không nên tự ý mua kính có sẵn độ tại các cửa hàng không đảm bảo chuyên môn hoặc tiếp tục chịu đựng cảm giác nhức mắt kéo dài. Việc cố gắng đeo kính sai độ có thể làm suy giảm thị lực nhanh chóng. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho quy trình khám và chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa mắt.
Tóm tắt
Hiện tượng nhức mắt khi đeo kính cận phần lớn xuất phát từ việc sai lệch độ khúc xạ, kính lắp lệch tâm quang học hoặc thói quen điều tiết mắt quá mức. Khi gặp tình trạng nhức mỏi kéo dài kèm theo đau đầu, người đeo kính nên đến cơ sở nhãn khoa uy tín để được kiểm tra lại thị lực, hiệu chỉnh thông số kính và nhận tư vấn chăm sóc mắt phù hợp từ bác sĩ.
Nguồn tham khảo
- OA Medical Hypothesis: Eyestrain and progressive myopia: A minus lens induces asthenopia at the near range by interfering with the development of the eye
- International Journal of Ophthalmology: Role of short-wavelength filtering lenses in delaying myopia progression and amelioration of asthenopia in juveniles
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời gian thích nghi với kính cận mới kéo dài bao lâu?
Mắt thường cần khoảng từ 3 đến 7 ngày để làm quen với cặp kính cận mới. Nếu sau một tuần mà cảm giác nhức mắt, chóng mặt hoặc căng tức cơ mắt vẫn tiếp diễn, bạn cần đi khám lại để kiểm tra thông số tròng kính.
Đeo kính cận sai độ trong thời gian dài có làm tăng độ nhanh không?
Đeo kính cận sai số độ khiến cơ thể mi phải co thắt liên tục để điều tiết, lâu dần làm thị lực giảm sút, mắt tăng độ nhanh hơn và dễ gây ra tình trạng nhược thị hoặc rối loạn thị giác hai mắt.
Có cách nào làm dịu cơn mỏi mắt tạm thời khi làm việc không?
Bạn có thể áp dụng quy tắc 20-20-20, chớp mắt thường xuyên để tránh khô mắt, massage nhẹ nhàng vùng quanh hốc mắt và sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản theo hướng dẫn của chuyên gia y tế.
Nhức mắt do kính cận có gây đau đầu kèm theo không?
Đeo kính cận không đúng độ hoặc lệch tâm sẽ kích thích dây thần kinh thị giác và gây căng thẳng các cơ vùng đầu và cổ, dẫn tới những cơn đau đầu âm ỉ, mệt mỏi và chóng mặt.
Khi nào người đeo kính cận cần đi khám bác sĩ mắt ngay lập tức?
Bạn cần tái khám ngay khi mắt đau nhức dữ dội, nhìn đôi, thị lực suy giảm đột ngột, nhìn mờ không rõ hoặc xuất hiện hiện tượng lóa sáng, thấy đốm đen bất thường trước mắt.
