Vì sao bị ù tai trái khi đi máy bay và cách khắc phục

Ù tai trái khi đi máy bay là gì?

Cơ chế gây ù tai khi đi máy bay liên quan trực tiếp đến hoạt động của vòi nhĩ, hay còn gọi là vòi Eustache. Đây là một ống nhỏ nối liền khoang tai giữa với vùng vòm họng, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng áp suất không khí hai bên màng nhĩ và dẫn lưu dịch tiết. Khi máy bay thay đổi độ cao nhanh chóng, áp suất trong khoang hành khách biến động đột ngột. Nếu vòi nhĩ không kịp mở ra để điều hòa, sự chênh lệch áp suất sẽ làm màng nhĩ bị đẩy phồng hoặc lõm vào trong, gây ra cảm giác nghẽn đặc, đau tức và giảm khả năng tiếp nhận âm thanh, thường được gọi trong y học là chấn thương áp lực tai.

Vì sao tình trạng ù tai có thể chỉ xuất hiện ở tai trái

Hiện tượng chỉ bị ù một bên tai trái khi đi máy bay rất phổ biến và bắt nguồn từ nhiều yếu tố giải phẫu hoặc bệnh lý cục bộ. Vòi nhĩ ở bên tai trái có thể đang trong tình trạng kém thông khí hơn bên phải do cấu trúc giải phẫu không hoàn toàn đối xứng giữa hai bên đầu mặt. Ngoài ra, tình trạng vẹo vách ngăn mũi sang trái hoặc sự hiện diện của polyp mũi một bên cũng cản trở luồng không khí lưu thông bình thường đến cửa vòi nhĩ trái.

Một nguyên nhân thường gặp khác là tình trạng viêm mũi xoang cục bộ hoặc viêm đường hô hấp trên làm niêm mạc xung quanh lỗ vòi nhĩ bên trái bị sưng nề. Bên cạnh đó, việc có nút ráy tai tích tụ nhiều ở ống tai ngoài bên trái cũng làm cản trở quá trình truyền âm và khiến cảm giác chênh lệch áp suất trở nên rõ rệt hơn. Trong một số trường hợp, thói quen nghiêng đầu, ngủ tì một bên tai vào thành ghế khi máy bay thay đổi độ cao cũng khiến áp lực tác động lên hai tai không đồng đều.

Các biện pháp cơ học giúp cân bằng áp suất tai giữa hiệu quả

Để khắc phục tình trạng ù tai trái khi đi máy bay, hành khách có thể chủ động áp dụng các phương pháp cơ học nhằm kích thích mở vòi Eustache. Động tác nuốt nước bọt, uống từng ngụm nước nhỏ hoặc nhai kẹo cao su giúp kích hoạt nhóm cơ vân quanh họng miệng kéo mở cửa vòi nhĩ, tạo điều kiện cho không khí tràn vào buồng tai giữa.

Ngáp lớn liên tục cũng là một cách giải tỏa áp lực tự nhiên rất hiệu quả trong giai đoạn máy bay hạ cánh. Nếu cảm giác bít tắc chưa thuyên giảm, bạn có thể áp dụng nghiệm pháp Toynbee bằng cách bịt mũi và thực hiện động tác nuốt cùng lúc. Ngoài ra, việc sử dụng nút tai chuyên dụng giảm áp suất khi bay cũng làm chậm tốc độ thay đổi áp lực tác động lên màng nhĩ, giúp tai có thêm thời gian thích nghi êm dịu hơn.

Biện pháp phòng ngừa ù tai trước và trong suốt chuyến bay

Việc chủ động phòng ngừa trước và trong chuyến bay giúp hạn chế tối đa nguy cơ gặp phải tình trạng chấn thương áp lực tai. Hành khách không nên ngủ trong suốt quá trình máy bay cất cánh và hạ cánh, bởi khi ngủ nhịp nuốt sẽ giảm sút khiến vòi nhĩ không được mở ra thường xuyên để cân bằng áp lực. Hãy giữ cơ thể tỉnh táo để có thể chủ động nuốt hoặc vận động hàm kịp thời.

Nếu đang có triệu chứng viêm mũi dị ứng hoặc cảm lạnh trước ngày khởi hành, bạn nên đi khám bác sĩ Tai Mũi Họng để được tư vấn các biện pháp hỗ trợ phù hợp. Uống đủ nước lọc trong suốt hành trình giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp trên, hạn chế dùng đồ uống có cồn hay caffeine vì chúng dễ làm khô niêm mạc mũi họng. Trang bị sẵn kẹo ngậm hoặc nút tai giảm áp lực trong hành lý xách tay sẽ giúp bạn luôn chủ động xử lý cảm giác khó chịu.

Lưu ý an toàn

Hành khách không nên thực hiện nghiệm pháp Valsalva quá mạnh hoặc liên tục vì có thể gây tổn thương vi mạch, rách màng nhĩ hoặc làm tổn hại tai trong. Tránh tự ý mua và lạm dụng các loại thuốc co mạch đường mũi kéo dài mà không có hướng dẫn từ bác sĩ vì nguy cơ gây viêm mũi hồi ứng. Nếu sau chuyến bay tai xuất hiện triệu chứng đau nhói dữ dội, chảy dịch, chảy máu từ ống tai ngoài hoặc chóng mặt buồn nôn, cần đến ngay bệnh viện để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Tình trạng ù tai trái khi đi máy bay phần lớn là phản ứng sinh lý lành tính trước biến đổi áp suất khí quyển. Bằng việc chủ động thực hiện động tác nuốt, ngáp hoặc dùng dụng cụ hỗ trợ áp suất, hành khách có thể bảo vệ màng nhĩ hiệu quả. Khi các biểu hiện khó chịu kéo dài hoặc xuất hiện kèm đau nhức dữ dội, thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng là bước đi cần thiết để bảo vệ thính lực an toàn.