Vì sao bị thủy đậu gây đau đầu và cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Vì sao bị thủy đậu gây đau đầu và cảnh báo biến chứng nguy hiểm?

Bệnh thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với giọt bắn, dịch mụn nước. Triệu chứng đặc trưng nhất của bệnh là sự xuất hiện của các nốt ban đỏ phát triển thành mụn nước gây ngứa ngáy trên da, kèm theo sốt và mệt mỏi toàn thân.

Bên cạnh tổn thương da, hiện tượng thủy đậu gây đau đầu xảy ra khá thường xuyên ở cả trẻ em và người lớn. Đau đầu có thể chỉ là phản ứng toàn thân do sốt và độc tố virus, nhưng cũng có thể báo hiệu tổn thương xâm nhập sâu hơn vào dây thần kinh hoặc mô não. Do đó, việc theo dõi tính chất cơn đau đầu đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm biến chứng.

Cơ chế gây đau đầu ở người mắc bệnh thủy đậu

Hiện tượng thủy đậu gây đau đầu xuất phát từ nhiều cơ chế sinh lý khác nhau trong quá trình nhiễm trùng. Đầu tiên, khi virus Varicella Zoster xâm nhập và nhân lên trong cơ thể, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, giải phóng các chất trung gian hóa học làm tăng nhiệt độ cơ thể dẫn đến sốt. Sốt cao làm giãn mạch máu não, gây ra cảm giác đau nhức âm ỉ hoặc căng tức vùng đầu.

Thứ hai, tình trạng mất nước và điện giải do sốt, chán ăn, vã mồ hôi cũng khiến lưu lượng máu nuôi brain giảm nhẹ, làm trầm trọng thêm cơn đau đầu. Ngoài ra, virus Varicella Zoster có đặc tính ưa thần kinh, có thể gây kích thích trực tiếp các rễ thần kinh ngoại biên hoặc màng nào trong giai đoạn siêu vi xâm nhập dòng máu, tạo ra sự khó chịu kéo dài cho người bệnh.

Các biểu hiện đau đầu kèm theo khi nhiễm virus Varicella Zoster

Tùy thuộc vào thể trạng và giai đoạn bệnh, mức độ đau đầu ở người mắc thủy đậu có sự khác biệt rõ rệt. Trong giai đoạn tiền phát, đau đầu thường xuất hiện nhẹ nhàng, kèm theo cảm giác ớn lạnh, đau mỏi cơ khớp, chán ăn và sốt nhẹ. Đây là lúc mụn nước chưa mọc rõ nên dễ bị nhầm lẫn với các bệnh cảm cúm thông thường.

Khi mụn nước bắt đầu bùng phát toàn thân, cơn đau đầu có thể trở nên rõ rệt hơn do nhiệt độ cơ thể tăng cao. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ khắp vòm đầu, đau tăng lên khi di chuyển mắt hoặc khi ánh sáng mạnh chiếu vào. Nếu triệu chứng chỉ dừng ở mức độ vừa phải và giảm dần khi hạ sốt thì đây thường là diễn biến lành tính của bệnh.

Biến chứng thần kinh nguy hiểm cảnh báo từ triệu chứng đau đầu

Mặc dù đa số trường hợp thủy đậu tự khỏi sau 7 đến 10 ngày, một số bệnh nhân có thể gặp biến chứng thần kinh nặng nề mà đau đầu là dấu hiệu báo trước đầu tiên. Biến chứng đáng lo ngại nhất là viêm não và viêm màng nào do virus Varicella Zoster tấn công trực tiếp vào cấu trúc mô nào hoặc màng bao bọc não bộ.

Khi gặp biến chứng viêm não, cơn đau đầu không còn ở mức âm ỉ mà trở nên dữ dội, không đáp ứng với các biện pháp giảm đau thông thường. Bệnh nhân có thể xuất hiện các dấu hiệu kèm theo như cứng cổ, nhạy cảm quá mức với ánh sáng, nôn mửa vọt, thất hống, co giật, thay đổi tính cách hoặc rơi vào trạng thái lơ mơ, hôn mê. Ngoài ra, virus còn có thể gây viêm dây thần kinh thị giác hoặc hội chứng Guillain-Barré, đòi hỏi phải được điều trị cấp cứu chuyên khoa thần kinh kịp thời.

Biện pháp chăm sóc và hỗ trợ giảm đau đầu an toàn tại nhà

Đối với các trường hợp đau đầu nhẹ do sốt trong bệnh thủy đậu, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại nhà để nâng cao sự thoải mái. Việc quan trọng nhất là dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối trong phòng thoáng mát, yên tĩnh và hạn chế ánh sáng chói. Người chăm sóc nên lau mát cho bệnh nhân bằng nước ấm và chườm khăn ấm lên vùng trán để giúp hạ nhiệt tự nhiên.

Bổ sung đủ nước là yếu tố then chốt giúp làm giảm đau đầu do mất nước. Bệnh nhân nên uống nhiều nước lọc, nước oresol, nước trái cây tươi hoặc canh súp dinh dưỡng. Việc sử dụng các loại thuốc hạ sốt giảm đau như paracetamol cần tuân thủ đúng liều lượng chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn y tế, tránh tự ý tăng liều khi chưa có ý kiến chuyên môn.

Dấu hiệu đau đầu bất thường cần đưa người bệnh đi khám ngay

Người nhà và bệnh nhân không được chủ quan khi triệu chứng đau đầu chuyển biến xấu. Cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau đây: đau đầu bùng phát dữ dội không giảm sau khi dùng thuốc hạ sốt, đau đầu kèm nôn mửa liên tục hoặc nôn vọt.

Ngoài ra, các dấu hiệu thần kinh khu trú như cổ cứng không thể cúi gập, đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng, nói ngọng, nhìn đôi, co giật hoặc tinh thần lơ mơ, khó đánh thức cũng là tình trạng cấp cứu y khoa khẩn cấp. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán như chụp cộng hưởng từ não hoặc chọc dò tủy sống để can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa di chứng lâu dài.

Lưu ý an toàn

Người bệnh thủy đậu tuyệt đối không được tự ý sử dụng aspirin hoặc các sản phẩm chứa aspirin để giảm đau hạ sốt, đặc biệt là ở trẻ em và thanh thiếu niên, do nguy cơ gây ra hội chứng Reye cực kỳ nguy hiểm dẫn đến tổn thương gan và não nghiêm trọng. Không tự ý mua thuốc chống viêm steroid hay thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Mọi thông tin chăm sóc tại nhà chỉ mang tính tham khảo và không thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị y khoa trực tiếp.

Tóm tắt

Hiện tượng thủy đậu gây đau đầu phần lớn là phản ứng lành tính do sốt và nhiễm trùng toàn thân, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của biến chứng viêm não nguy hiểm. Người bệnh cần nghỉ ngơi, uống đủ nước, theo dõi sát sao các biểu hiện toàn thân và chủ động đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu đau đầu dữ dội hoặc bất thường về thần kinh.