Vết khâu tầng sinh môn lòi chỉ: Nguyên nhân và cách xử trí

Vết khâu tầng sinh môn lòi chỉ là gì?

Khâu tầng sinh môn là thủ thuật ngoại khoa được thực hiện nhằm phục hồi lại các lớp cơ, mô liên kết và niêm mạc âm đạo sau khi bác sĩ rạch mở rộng hoặc khi có vết rách tự nhiên trong quá trình chuyển dạ sinh thường.

Để khâu vết thương này, các bác sĩ sản phụ khoa thường sử dụng các loại chỉ tự tiêu. Loại chỉ này có đặc tính tự phân hủy và hấp thu dần vào cơ thể qua các phản ứng sinh học mà không cần phải thực hiện thủ thuật cắt chỉ như các vết mổ thông thường. Thời gian tiêu hoàn toàn của chỉ dao động từ hai đến sáu tuần tùy thuộc vào loại vật liệu chỉ và cơ địa của từng sản phụ.

Hiện tượng lòi chỉ xảy ra khi một đoạn thân chỉ hoặc nút thắt ở bề mặt vết khâu bị trồi ra ngoài niêm mạc. Tình trạng này có thể chỉ là sự đào thải mảnh chỉ vụn sau khi mô đã liền sẹo, nhưng cũng có thể liên quan đến việc nút khâu bị tuột sớm hoặc phản ứng đào thải dị vật của cơ thể.

Nguyên nhân khiến vết khâu tầng sinh môn bị lòi sợi chỉ sau sinh

Trong các ca sinh ngả âm đạo, thủ thuật rạch và khâu tầng sinh môn thường sử dụng các loại chỉ tự tiêu chuyên dụng như polyglactin hoặc catgut nhằm hỗ trợ phục hồi tổ chức cơ và niêm mạc. Cơ chế tự tiêu diễn ra thông qua quá trình thủy phân hoặc phản ứng của enzyme trong mô cơ thể.

Thông thường, phần thân sợi chỉ nằm sâu dưới lớp mô sẽ tiêu biến trước. Các nút thắt hoặc mối chỉ ở bề mặt niêm mạc tiếp xúc nhiều với không khí và dịch tiết âm đạo nên tốc độ tiêu hủy có thể chậm hơn. Khi các lớp mô mềm bên dưới dần liền sẹo và co lại, cơ thể sẽ tự nhiên đào thải và đẩy những mẩu chỉ thừa hoặc nút thắt còn sót ra ngoài. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường sau sinh từ hai đến bốn tuần và không gây tổn hại nếu vết thương đang lành tốt.

Cách xử trí an toàn khi phát hiện vết khâu tầng sinh môn lòi chỉ

Khi phát hiện có sợi chỉ thừa hoặc nút thắt lộ ra ở cửa mình, điều quan trọng nhất là sản phụ cần giữ bình tĩnh và thực hiện đúng các bước chăm sóc cơ bản.

Đầu tiên, tuyệt đối không dùng tay kéo, giật hoặc tự ý lấy kéo sinh hoạt để cắt sợi chỉ. Vùng đáy chậu sau sinh rất nhạy cảm, việc can thiệp bằng dụng cụ gia đình không vô khuẩn rất dễ đưa vi khuẩn vào sâu bên trong rãnh khâu, gây nhiễm trùng hoặc làm đứt mối chỉ giữ mô khi vết thương chưa liền hoàn toàn.

Thứ hai, sản phụ cần quan sát kỹ tình trạng xung quanh vết khâu. Nếu mép vết rạch đã khép miệng hoàn toàn, không có cảm giác đau nhức, không sưng đỏ và không có dịch bất thường, bạn chỉ cần tiếp tục duy trì vệ sinh sạch sẽ. Sợi chỉ tự tiêu thường sẽ tự rụng đi trong lúc rửa hoặc khi thấm khô bằng khăn bông mềm.

Thứ ba, nếu sợi chỉ lòi ra dài gây cọ xát vào băng vệ sinh hoặc quần lót tạo cảm giác vướng víu, cộm ngứa, sản phụ nên đến phòng khám sản phụ khoa. Bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ dùng kéo phẫu thuật vô khuẩn cắt sát gốc mối chỉ một cách an toàn và nhanh chóng.

Dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám bác sĩ sản phụ khoa ngay lập tức

Bên cạnh trường hợp chỉ tự tiêu đào thải bình thường, hiện tượng lòi chỉ đôi khi là dấu hiệu cảnh báo của tình trạng bục vết khâu, hở mép sẹo hoặc nhiễm trùng cục bộ. Sản phụ cần đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường sau:

Vùng tầng sinh môn sưng to, đỏ ửng và cảm giác đau nhức ngày càng tăng tiến, khiến sản phụ không thể ngồi hoặc đi lại bình thường.

Vết thương rỉ máu tươi liên tục hoặc tiết dịch mủ vàng đục, có mùi hôi tanh nồng nặc khó chịu.

Mép vết khâu bị toác rộng, nhìn thấy rõ khoảng hở giữa hai bờ niêm mạc kèm theo mối chỉ bị đứt rời lơ lửng.

Sản phụ xuất hiện triệu chứng toàn thân như sốt cao trên 38 độ C, ớn lạnh, mệt mỏi rũ rượi, đau vùng bụng dưới hoặc sản dịch có mùi lạ.

Những triệu chứng này cho thấy vết thương đang có phản ứng viêm nhiễm hoặc không liền sẹo đúng cách, đòi hỏi can thiệp y tế kịp thời để làm sạch, đặt dẫn lưu hoặc khâu phục hồi lại nếu cần thiết, tránh để lại di chứng sa giãn sàn chậu hoặc viêm nhiễm phụ khoa mạn tính.

Biện pháp chăm sóc giúp vết khâu tầng sinh môn nhanh lành và phòng ngừa biến chứng

Để hỗ trợ vết thương mau lành và hạn chế tối đa các trục trặc liên quan đến chỉ khâu, sản phụ cần duy trì lối sống và cách vệ sinh khoa học mỗi ngày.

Về vệ sinh cá nhân, sau mỗi lần tiểu tiện hoặc đại tiện, hãy rửa nhẹ nhàng vùng kín bằng nước ấm sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp. Sau đó, dùng khăn xô mềm hoặc giấy vệ sinh thấm khô nhẹ nhàng từ trước ra sau, tránh cọ xát mạnh và không lau ngược từ hậu môn lên âm đạo. Thay băng vệ sinh đều đặn mỗi ba đến bốn giờ một lần để giữ đáy chậu luôn khô thoáng.

Về chế độ vận động và sinh hoạt, sản phụ nên đi lại nhẹ nhàng để tăng cường lưu thông tuần hoàn máu nuôi dưỡng mô tổn thương. Tránh ngồi xổm, dạng chân quá rộng, mang vác vật nặng hoặc gập bụng đột ngột vì có thể làm tăng áp lực lên vùng đáy chậu gây căng toác vết rạch. Khi ngồi, có thể sử dụng gối đệm hình chữ U hoặc đệm khoét lỗ tròn để giảm áp lực tì đè trực tiếp lên vết khâu.

Về dinh dưỡng, tăng cường uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh và trái cây giàu chất xơ để phòng tránh táo bón. Tình trạng rặn mạnh khi đi tiêu là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến các nút chỉ bị căng đứt và vết khâu tầng sinh môn bị bục sớm.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức chăm sóc sau sinh, không thể thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ sản phụ khoa. Mỗi sản phụ có tốc độ liền thương và phản ứng mô khác nhau. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc bôi, thuốc ngâm rửa thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc tự cắt chỉ khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế chuyên môn.

Tóm tắt

Hiện tượng vết khâu tầng sinh môn bị lòi mối chỉ sau sinh có thể là tiến trình đào thải bình thường của chỉ tự tiêu, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng hoặc hở vết rách. Sản phụ tuyệt đối không tự ý dùng kéo cắt hay giật sợi chỉ tại nhà. Khi phát hiện bất thường, việc đến cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa để được bác sĩ kiểm tra và xử trí vô trùng là giải pháp an toàn nhất nhằm bảo vệ sức khỏe vùng kín và phòng ngừa biến chứng lâu dài.