Vành tai bị ngứa chảy nước vàng là do đâu và cách khắc phục

Vành tai bị ngứa chảy nước vàng là gì?

Vành tai được cấu tạo bởi khung sụn đàn hồi nâng đỡ bên trong và bao bọc bên ngoài bởi một lớp da mỏng, có ít mô liên kết dưới da. Do tiếp xúc trực tiếp với môi trường ngoài và các vật dụng thường nhật như khẩu trang, tai nghe, mũ bảo hiểm hay trang sức, vùng da này rất nhạy cảm với các tác nhân kích ứng và vi sinh vật gây hại.

Khi xuất hiện triệu chứng ngứa kèm theo chảy dịch vàng, điều đó chứng tỏ hàng rào bảo vệ da đã bị tổn thương, mao mạch tại chỗ giãn nở khiến huyết thanh thoát ra ngoài. Nếu chỉ là dịch trong hoặc vàng nhạt không mùi thì thường liên quan đến phản ứng dị ứng hoặc viêm da cơ địa. Ngược lại, nếu dịch vàng đục, sánh đặc kèm mùi khó chịu và sưng đau, nguy cơ cao đã có sự hiện diện của vi khuẩn hoặc vi nấm gây viêm nhiễm thứ phát.

Viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc kích ứng ở vùng vành tai

Viêm da tiếp xúc là một trong những căn nguyên hàng đầu khiến vành tai nổi mẩn ngứa, rát đỏ và rỉ dịch trong hoặc vàng nhạt. Tình trạng này khởi phát khi bề mặt da vành tai hoặc dái tai tiếp xúc trực tiếp với các chất gây dị ứng hoặc kích ứng mạnh.

Tác nhân thường gặp bao gồm trang sức mỹ ký chứa niken, hợp kim rẻ tiền, hóa chất trong thuốc nhuộm tóc, keo xịt tóc, xà phòng hoặc gọng kính kim loại tỳ đè lâu ngày. Vùng da bị tổn thương thường có cảm giác châm chích, ngứa ngáy dữ dội, sau đó xuất hiện các mụn nước nhỏ li ti dễ vỡ tạo thành bề mặt ướt dính. Để cải thiện, điều tiên quyết là phải xác định và loại bỏ hoàn toàn dị nguyên nghi ngờ ra khỏi sinh hoạt thường ngày.

Chàm thể tạng và viêm da tiết bã nhờn khu trú ở vành tai

Chàm thể tạng và viêm da tiết bã nhờn có thể khu trú tại nếp gấp sau tai, rãnh vành tai và bề mặt loa tai. Khi bùng phát đợt cấp, vùng da tai trở nên đỏ rực, ngứa ngáy liên tục và tiết dịch huyết thanh màu vàng nhạt, sau đó đóng thành từng mảng vảy tiết khô giòn.

Đối với viêm da tiết bã, tổn thương thường kèm theo hiện tượng nhờn dính, mảng vảy màu vàng xám lan từ chân tóc hoặc da đầu xuống sau tai. Người có cơ địa dị ứng, hen phế quản hoặc viêm mũi dị ứng có nguy cơ tái phát chàm tai cao hơn mỗi khi thời tiết hanh khô hoặc căng thẳng tâm lý kéo dài. Việc kiểm soát đòi hỏi phải dưỡng ẩm đúng cách và điều trị theo phác đồ chuyên khoa da liễu.

Nhiễm trùng da nông và bệnh chốc lở do vi khuẩn

Thói quen cào gãi khi bị ngứa tạo ra các vết xước nhỏ trên thượng bì, mở đường cho vi khuẩn như tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) hoặc liên cầu khuẩn xâm nhập. Nhiễm khuẩn thứ phát hoặc bệnh chốc lở khiến dịch tiết đổi sang màu vàng sẫm đặc, bề mặt đóng vảy màu mật ong đặc trưng.

Tổn thương da lúc này thường kèm theo sưng nề, cảm giác nóng rát, đau nhức tăng dần và có thể xuất hiện hạch viêm vùng sau tai hoặc góc hàm. Nếu không được kiểm soát kịp thời bằng dung dịch sát khuẩn phù hợp hoặc kháng sinh bôi theo đơn, vi khuẩn có thể ăn sâu vào mô dưới da gây viêm mô tế bào hoặc nhiễm trùng diện rộng rất khó điều trị.

Bệnh lý viêm tai ngoài và nhiễm nấm ống tai lan ra ngoài

Tình trạng viêm ống tai ngoài cấp tính hoặc mạn tính có thể xuất tiết dịch mủ nhầy chảy ra ngoài cửa tai và đọng lại ở nếp vành tai, tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi nấm phát triển. Người bệnh thường cảm thấy ngứa sâu bên trong tai kèm theo đau nhức khi kéo nhẹ vành tai hoặc ấn vào nắp tai.

Nhiễm nấm tai (thường do Aspergillus hoặc Candida) cũng gây ngứa râm ran khó chịu, bong vảy trắng xám hoặc tiết dịch vàng lỏng. Tình trạng này hay gặp ở người có thói quen lấy ráy tai ngoài tiệm cắt tóc bằng dụng cụ không khử trùng, hoặc người thường xuyên bơi lội ở nguồn nước không đảm bảo vệ sinh mà không làm khô tai sau đó.

Các bước chăm sóc và xử trí ban đầu an toàn tại nhà

Khi nhận thấy vành tai bị ướt dịch và ngứa ngáy, người bệnh cần giữ khu vực này luôn khô ráo và sạch sẽ. Có thể sử dụng gạc y tế vô trùng thấm nước muối sinh lý 0,9 phần trăm chấm nhẹ lên vùng rỉ dịch để làm sạch bụi bẩn và dịch thừa, tránh chà xát mạnh làm trợt da non.

Tuyệt đối không dùng móng tay, tăm bông hay que nhọn cào gãi vào tai vì sẽ làm rách da và đưa thêm vi khuẩn vào ổ tổn thương. Không tự ý đắp các loại lá cây, thuốc bột tự chế hoặc bôi dầu gió lên vành tai. Tạm thời ngừng sử dụng các sản phẩm hóa mỹ phẩm, xịt tóc, nước hoa vùng cổ tai và tháo bỏ khuyên tai kim loại cho đến khi bề mặt da hồi phục hoàn toàn.

Thời điểm cần đến cơ sở y tế thăm khám chuyên khoa

Người bệnh cần đến khám tại chuyên khoa tai mũi họng hoặc da liễu càng sớm càng tốt nếu tình trạng rỉ dịch vàng kéo dài quá ba ngày không đỡ hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng nặng. Bác sĩ sẽ soi tai, đánh giá bề mặt da và chỉ định phương pháp điều trị đặc hiệu phù hợp với từng nguyên nhân.

Những dấu hiệu nguy hiểm cần thăm khám khẩn cấp bao gồm vành tai sưng to đỏ mọng, biến dạng, đau nhức dữ dội, chảy mủ đặc có mùi hôi tanh, sốt cao hoặc cảm giác giảm thính lực, ù tai. Đây có thể là biểu hiện của viêm màng sụn tai hoặc viêm mô tế bào, nếu chậm trễ điều trị có thể dẫn đến hoại tử sụn gây teo tóp và biến dạng vành tai vĩnh viễn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa thường thức và không thể thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh uống, kháng sinh bôi hoặc kem chứa corticoid nồng độ cao để thoa lên vành tai khi chưa xác định rõ nguyên nhân. Việc tự điều trị sai cách có thể gây nấm tai bùng phát, teo da hoặc biến chứng viêm hoại tử sụn vành tai không thể phục hồi.

Tóm tắt

Hiện tượng vành tai bị ngứa chảy nước vàng là tín hiệu cảnh báo tổn thương bề mặt da hoặc bệnh lý viêm nhiễm cần được chú ý. Việc giữ vùng tai khô ráo, tránh cào gãi và không tự ý dùng thuốc bôi chứa corticoid hay kháng sinh khi chưa thăm khám là nguyên tắc then chốt để bảo vệ thính giác và cấu trúc sụn vành tai. Khi các dấu hiệu không thuyên giảm, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán và điều trị thích hợp.