Vắc xin Moderna của nước nào sản xuất và chi phí tiêm chủng bao nhiêu?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vắc xin Moderna là một trong những loại vắc xin công nghệ sinh học được biết đến rộng rãi trên toàn cầu nhờ ứng dụng nền tảng mRNA trong phòng ngừa bệnh truyền nhiễm. Nhiều người khi tìm hiểu về loại vắc xin này thường băn khoăn về quốc gia nghiên cứu sản xuất cũng như mức chi phí cần chi trả khi thực hiện tiêm chủng.
Về nguồn gốc, vắc xin Moderna được nghiên cứu và phát triển hoàn toàn bởi công ty công nghệ sinh học Moderna tại Hoa Kỳ cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ các viện nghiên cứu y tế liên bang. Về mặt chi phí, vắc xin từng được phân phối miễn phí trong các chiến dịch tiêm chủng quốc gia, và khi chuyển sang dạng dịch vụ thương mại thì giá thành sẽ do các cơ sở y tế niêm yết theo quy định phân phối thực tế.
Vắc xin Moderna là gì?
Vắc xin Moderna là chế phẩm sinh học thế hệ mới, đánh dấu bước ngoặt lớn của ngành sản xuất sinh phẩm y tế nhờ công nghệ chuỗi phân tử RNA thông tin. Chế phẩm này được thiết kế nhằm kích thích cơ thể sinh ra đáp ứng miễn dịch dịch thể và miễn dịch qua trung gian tế bào mà không cần sử dụng mầm bệnh sống.
Tại nhiều quốc gia, vắc xin đã được cấp phép sử dụng khẩn cấp và sau đó là phê duyệt chính thức cho các nhóm dân số khác nhau dựa trên các dữ liệu thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt về tính an toàn và khả năng bảo vệ. Việc tìm hiểu đầy đủ nguồn gốc xuất xứ, cơ chế hoạt động và quy định tiêm chủng giúp mỗi cá nhân có cái nhìn đúng đắn, chủ động lựa chọn phương án tiêm phòng phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.
Nguồn gốc xuất xứ và đơn vị phát triển vắc xin Moderna
Vắc xin Moderna, tên thương mại phổ biến là Spikevax, được nghiên cứu và phát triển bởi công ty công nghệ sinh học Moderna, có trụ sở chính tại Cambridge, bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Công trình phát triển loại vắc xin này có sự hợp tác mật thiết với Trung tâm Nghiên cứu Vắc xin thuộc Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ (NIAID) và Cơ quan Nghiên cứu và Phát triển Y sinh Tiên tiến (BARDA).
Để đáp ứng nhu cầu cung ứng trên toàn cầu, Moderna đã thiết lập chuỗi cung ứng sản xuất quy mô lớn. Các khâu tổng hợp hoạt chất sinh học và đóng gói thành phẩm được thực hiện tại các cơ sở đạt chuẩn thực hành sản xuất tốt ở Hoa Kỳ và các đối tác gia công dược phẩm hàng đầu tại châu Âu, bao gồm Thụy Sĩ và Tây Ban Nha. Do đó, xét về mặt sở hữu trí tuệ, phát minh công nghệ và kiểm định chất lượng ban đầu, Moderna là sản phẩm y sinh chính thức của Hoa Kỳ.
Cơ chế hoạt động của công nghệ mRNA trong vắc xin Moderna
Khác với các dòng vắc xin truyền thống sử dụng virus bất hoạt hoặc giảm độc lực, vắc xin Moderna ứng dụng nền tảng công nghệ phân tử RNA thông tin (mRNA). Cụ thể, vắc xin mang chuỗi hướng dẫn di truyền nhân tạo chỉ đạo các tế bào của cơ thể tạo ra một đoạn gai protein bề mặt vô hại tương tự gai protein của virus SARS-CoV-2.
Khi gai protein này xuất hiện, hệ thống miễn dịch sẽ nhận diện đây là tác nhân lạ và nhanh chóng kích hoạt quá trình sản xuất kháng thể trung hòa cùng các tế bào lympho T đặc hiệu. Sau khi hoàn thành việc truyền đạt thông tin cho ribosome tế bào, chuỗi mRNA trong vắc xin sẽ bị các enzyme nội sinh phân hủy hoàn toàn trong thời gian ngắn mà không đi vào nhân tế bào hay làm thay đổi hệ gen của con người. Điều này giúp cơ thể hình thành trí nhớ miễn dịch vững chắc để đối phó nếu gặp virus thật trong tương lai.
Chi phí tiêm chủng và khả năng tiếp cận vắc xin Moderna
Vấn đề chi phí của vắc xin Moderna phụ thuộc trực tiếp vào chính sách điều hành y tế công cộng và hình thức cung cấp dịch vụ tại từng thời điểm. Trong các đợt bùng phát dịch bệnh lớn, vắc xin được cung cấp thông qua nguồn ngân sách quốc gia hoặc tài trợ quốc tế từ cơ chế COVAX, do đó người dân được tiêm chủng hoàn toàn miễn phí tại các trạm y tế và điểm tiêm lưu động công lập.
Khi chuyển giao sang giai đoạn tiêm chủng tự nguyện hoặc tiêm dịch vụ theo yêu cầu, mức giá có thể dao động tùy theo chi phí nhập khẩu, điều kiện bảo quản âm sâu chuyên biệt và biểu phí dịch vụ của từng trung tâm tiêm chủng tư nhân được cấp phép. Người dân có nhu cầu tiêm chủng dịch vụ nên liên hệ trực tiếp với các trung tâm tiêm chủng uy tín hoặc cơ quan y tế địa phương để cập nhật giá niêm yết chính thức và kiểm tra nguồn cung vắc xin thực tế trước khi đến tiêm.
Những phản ứng thường gặp sau khi tiêm vắc xin Moderna
Sau khi tiêm vắc xin Moderna, hệ thống miễn dịch được kích hoạt mạnh mẽ nên người được tiêm có thể gặp phải một số phản ứng phụ thông thường. Các biểu hiện tại chỗ bao gồm đau, sưng, đỏ hoặc cảm giác căng cứng quanh vết tiêm bắp tay. Một số người có thể gặp hiện tượng xuất hiện quầng đỏ ngứa nhẹ tại vị trí tiêm sau một vài ngày, thường được gọi là phản ứng cánh tay Moderna, phản ứng này lành tính và tự biến mất.
Các biểu hiện toàn thân thường gặp bao gồm mệt mỏi, ớn lạnh, sốt nhẹ, đau cơ khớp và đau đầu âm ỉ. Đây là những phản ứng phản ánh hệ miễn dịch đang tiếp nhận và tạo kháng thể bảo vệ, thường chỉ kéo dài từ 24 đến 72 giờ. Người tiêm nên uống nhiều nước, nghỉ ngơi hợp lý, chườm mát vùng tiêm và có thể dùng thuốc giảm đau hạ sốt thông thường theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế nếu cảm thấy khó chịu nhiều.
Lưu ý an toàn
Trước khi tiêm vắc xin, người tiêm cần khai báo trung thực tiền sử dị ứng, đặc biệt là phản ứng phản vệ với các thành phần của vắc xin như polyethylene glycol (PEG), cũng như tiền sử bệnh tim mạch hoặc tình trạng sức khỏe cấp tính. Sau khi tiêm, bắt buộc phải ở lại điểm tiêm chủng tối thiểu 30 phút để nhân viên y tế theo dõi phản ứng sớm. Khi về nhà, tiếp tục tự theo dõi sức khỏe trong vòng 7 ngày đầu. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, tức ngực, hồi hộp đánh trống ngực, phát ban toàn thân hoặc chóng mặt dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Tóm tắt
Vắc xin Moderna là thành tựu y học nổi bật đến từ Hoa Kỳ, ứng dụng công nghệ mRNA tiên tiến nhằm nâng cao khả năng phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả. Về mặt chi phí, người dân nên theo dõi các thông báo chính thức từ ngành y tế hoặc liên hệ trực tiếp với cơ sở tiêm chủng được cấp phép để cập nhật biểu giá cũng như tình trạng cung ứng chính xác tại từng thời điểm.
Nguồn tham khảo
- Postgraduate Medical Journal: Safe re-immunization of mRNA-1273 COVID-19 vaccine after BNT162b2 mRNA COVID-19 vaccine–induced nonepisodic angioedema with eosinophilia
- Public Health Scotland: Patient Group Direction Template: Administration of Spikevax® (COVID-19 Vaccine Moderna dispersion for injection) – version 2.9
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vắc xin Moderna có nguồn gốc từ quốc gia nào?
Vắc xin Moderna do công ty công nghệ sinh học Moderna có trụ sở tại Hoa Kỳ nghiên cứu và phát triển, phối hợp cùng Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ. Quy trình đóng ống và phân phối toàn cầu có sự hợp tác với các nhà máy sản xuất đạt chuẩn quốc tế tại châu Âu và Bắc Mỹ.
Tiêm vắc xin Moderna có mất phí không?
Chi phí tiêm vắc xin phụ thuộc vào thời điểm và chính sách y tế công cộng. Trong các chiến dịch tiêm chủng mở rộng của chính phủ, vắc xin được cung cấp miễn phí cho người dân. Trường hợp tiêm dịch vụ tại các trung tâm tiêm chủng ngoài công lập, mức phí sẽ được niêm yết công khai theo quy định hiện hành.
Lịch tiêm cơ bản của vắc xin Moderna gồm mấy mũi?
Phác đồ cơ bản thông thường gồm hai mũi tiêm bắp cách nhau khoảng bốn tuần. Tùy theo độ tuổi, tình trạng suy giảm miễn dịch và hướng dẫn tiêm nhắc lại của cơ quan y tế theo từng giai đoạn, bác sĩ khám sàng lọc sẽ chỉ định lịch tiêm bổ sung phù hợp.
Các tác dụng phụ nhẹ sau tiêm Moderna thường kéo dài bao lâu?
Phần lớn các phản ứng thông thường như đau tại vị trí tiêm, mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc đau đầu xuất hiện trong vòng 24 đến 48 giờ sau tiêm và tự giảm dần sau 2 đến 3 ngày mà không để lại di chứng.
Vắc xin Moderna có thể dùng tiêm trộn với loại vắc xin khác không?
Theo hướng dẫn chuyên môn của Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế, phương pháp tiêm trộn kết hợp vắc xin Moderna với một số loại vắc xin khác có thể được áp dụng trong các phác đồ tiêm nhắc lại, dựa trên đánh giá an toàn và chỉ định của bác sĩ tại điểm tiêm.
