Nhỏ nhiều thuốc nhỏ mắt V.Rohto có gây tăng nhãn áp không và lưu ý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người có thói quen sử dụng thuốc nhỏ mắt không kê đơn mỗi khi mắt bị đỏ, khô hay mỏi do làm việc lâu trước màn hình điện tử. Cảm giác the mát và tác dụng làm trắng mắt nhanh chóng khiến không ít người lạm dụng sản phẩm này liên tục trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.
Tuy nhiên, việc nhỏ thuốc nhỏ mắt chứa chất co mạch thường xuyên có thể tiềm ẩn những hệ lụy khôn lường đối với sức khỏe thị giác. Tình trạng tăng nhãn áp, đỏ mắt dội ngược và tổn hại biểu mô giác mạc là những nguy cơ hoàn toàn có thể xảy ra nếu người dùng sử dụng thuốc sai cách và thiếu sự kiểm soát chuyên môn.
Thuốc nhỏ mắt v rohto là gì?
Dung dịch nhỏ mắt không kê đơn như V.Rohto thường được dùng để giảm nhanh các triệu chứng mỏi mắt, ngứa mắt, xót mắt do khói bụi hoặc căng thẳng thị giác kéo dài. Trong các sản phẩm này, thành phần chủ đạo thường là hoạt chất co mạch kết hợp với vitamin và chất kháng histamine nhẹ. Nhờ khả năng làm co các mao mạch nông ở màng kết mạc, thuốc mang lại hiệu quả giảm đỏ mắt gần như ngay tức thì sau khi sử dụng. Dù tiện lợi và dễ mua, các dung dịch nhỏ mắt này bản chất vẫn là dược phẩm điều trị triệu chứng tạm thời, không phải là sản phẩm dưỡng mắt có thể dùng tùy tiện mỗi ngày. Việc hiểu rõ tác dụng dược lý và giới hạn sử dụng là yếu tố cốt lõi giúp phòng tránh các tổn thương thị lực mạn tính.
Thành phần phổ biến và cơ chế giảm đỏ của thuốc nhỏ mắt không kê đơn
Các dòng dung dịch nhỏ mắt không kê đơn phổ biến thường chứa tetrahydrozoline hydrochloride hoặc naphazoline, kết hợp với các vitamin như vitamin B6, panthenol và chất kháng histamine như chlorpheniramine maleate. Nhóm chất co mạch này tác động trực tiếp lên thụ thể alpha-adrenergic trên thành mạch kết mạc, làm co các mao mạch nông và giảm đỏ mắt nhanh chóng. Bên cạnh đó, các thành phần làm mát như menthol hay camphor tạo cảm giác sảng khoái tức thì, khiến người dùng lầm tưởng mắt đã hoàn toàn hồi phục. Tuy nhiên, tác dụng giảm đỏ này chỉ mang tính triệu chứng tạm thời chứ không giải quyết căn nguyên gây khô mắt hay viêm kết mạc.
Nguy cơ tăng nhãn áp khi lạm dụng thuốc nhỏ mắt thường xuyên
Thuốc nhỏ mắt thông thường không chứa corticosteroid, do đó không trực tiếp làm xơ hóa vùng bè thoát lưu thủy dịch như nhóm thuốc kháng viêm mạnh. Dù vậy, hoạt chất co mạch như tetrahydrozoline kích thích giao cảm có thể gây giãn nhẹ đồng tử. Ở những người có cấu trúc giải phẫu đặc biệt như góc tiền phòng hẹp hoặc có tiền sử bệnh glôcôm góc đóng tiềm ẩn, sự giãn đồng tử này có thể đẩy chân mống mắt áp sát vào vùng bè, cản trở lưu thông thủy dịch và dẫn đến cơn tăng nhãn áp cấp tính. Ngoài ra, việc dùng thuốc kéo dài còn khiến áp lực nội nhãn dễ dao động bất thường ở những cá nhân có cơ địa nhạy cảm với các chất kích thích thần kinh thực vật.
Tác hại của hiện tượng đỏ mắt dội ngược và tổn thương màng phim nước mắt
Biến chứng phổ biến nhất khi dùng thuốc nhỏ mắt co mạch dài ngày là hội chứng đỏ mắt dội ngược hay viêm kết mạc do thuốc. Khi tác dụng co mạch của tetrahydrozoline hết hiệu lực, các mạch máu kết mạc sẽ giãn nở to hơn bình thường để bù trừ lại lượng oxy bị thiếu hụt trước đó, khiến mắt đỏ và cộm nhiều hơn. Tình trạng này tạo ra vòng luẩn quẩn khiến người bệnh tiếp tục nhỏ thuốc nhiều lần trong ngày. Hơn nữa, chất bảo quản benzalkonium chloride có trong lọ thuốc tích tụ dần sẽ phá vỡ màng phim nước mắt sinh lý, gây tổn thương biểu mô giác mạc, khô mắt mạn tính và tăng nguy cơ viêm kết mạc dị ứng tiếp xúc.
Nguyên tắc sử dụng thuốc nhỏ mắt an toàn đúng kỹ thuật y khoa
Để bảo vệ mắt, người dùng chỉ nên sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt giảm đỏ tạm thời khi mắt bị kích ứng nhẹ do khói bụi hoặc bơi lội, thời gian dùng tối đa không quá ba đến năm ngày liên tục. Mỗi ngày không nên nhỏ quá ba đến bốn lần và mỗi lần chỉ nhỏ đúng một giọt vào góc trong cùng đồ mi dưới. Tuyệt đối không để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi, mi mắt hay bề mặt nhãn cầu để tránh nhiễm khuẩn chéo. Trước khi nhỏ mắt cần rửa sạch tay bằng xà phòng, tháo kính áp tròng và chờ ít nhất mười lăm phút sau khi nhỏ mới đeo kính lại nhằm tránh tình trạng kính hấp thu chất bảo quản gây kích ứng giác mạc.
Biện pháp thay thế an toàn giúp chăm sóc và phục hồi mắt mỏi mệt
Khi làm việc với máy tính nhiều giờ dẫn đến tình trạng khô mỏi mắt, giải pháp an toàn hàng đầu là sử dụng nước mắt nhân tạo đơn liều không chứa chất bảo quản thay vì các dung dịch co mạch. Người dùng nên áp dụng quy tắc hai mươi hai mươi hai mươi, cứ sau hai mươi phút làm việc thì nhìn xa khoảng sáu mét trong vòng hai mươi giây để cơ thể mi được thư giãn. Việc chườm ấm mi mắt vào buổi tối giúp kích thích tuyến meibomius tiết dầu tự nhiên, duy trì lớp màng lipid bảo vệ nước mắt không bị bay hơi. Đồng thời, chế độ ăn bổ sung acid béo omega-3, vitamin A và lutein sẽ hỗ trợ nuôi dưỡng giác mạc và võng mạc khỏe mạnh từ bên trong.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Không tự ý sử dụng các thuốc nhỏ mắt có hoạt chất co mạch hoặc chứa chất bảo quản liên tục nhiều tuần mà không có ý kiến y tế. Người có tiền sử tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bệnh lý đáy mắt cần thăm khám định kỳ để được theo dõi áp lực nội nhãn chuẩn xác.
Tóm tắt
Thuốc nhỏ mắt giúp làm dịu cảm giác mỏi mắt tức thì nhưng không thể thay thế cho việc chăm sóc mắt khoa học. Việc lạm dụng các sản phẩm chứa chất co mạch kéo dài tiềm ẩn nhiều rủi ro cho thị lực, bao gồm nguy cơ kích ứng và ảnh hưởng áp lực nội nhãn ở nhóm người nhạy cảm. Khi xuất hiện dấu hiệu mắt mờ, đau nhức hoặc đỏ dai dẳng, người dùng cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám kịp thời.
Nguồn tham khảo
- Ophthalmic and Physiological Optics: Monitoring intraocular pressure changes after intravitreal R anibizumab injection using rebound tonometry
- Ophthalmic Research: Comparability of Icare Pro Rebound Tonometer with Goldmann Applanation and Noncontact Tonometer in a Wide Range of Intraocular Pressure and Central Corneal Thickness
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên nhỏ thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch hàng ngày không?
Người dùng chỉ nên nhỏ từ ba đến năm ngày liên tục cho mỗi đợt mỏi mắt cấp tính. Nếu các triệu chứng khó chịu không cải thiện, cần ngưng dùng và đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt thăm khám để xác định nguyên nhân.
Tại sao mắt càng đỏ nhiều hơn sau khi ngưng nhỏ thuốc?
Hiện tượng này gọi là đỏ mắt dội ngược do mạch máu bị co thắt liên tục trở nên giãn nở bù trừ. Để khắc phục, cần ngưng sản phẩm co mạch và chuyển sang nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản dưới sự hướng dẫn y tế.
Người bị bệnh glôcôm có được tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không?
Người có tiền sử tăng nhãn áp hoặc góc tiền phòng hẹp cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt trước khi dùng. Một số thành phần kích thích giao cảm có thể gây giãn đồng tử nhẹ, làm cản trở lưu thông thủy dịch.
Một lọ thuốc nhỏ mắt mở nắp dùng được trong bao lâu?
Đa số dung dịch nhỏ mắt đa liều chỉ nên dùng trong vòng mười lăm đến ba mươi ngày sau khi mở nắp. Sau thời gian này, chất bảo quản suy giảm có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng và gây kích ứng giác mạc.
Nên dùng nước mắt nhân tạo hay thuốc nhỏ mắt làm dịu nhanh khi mỏi mắt?
Nước mắt nhân tạo không chất bảo quản an toàn hơn khi dùng kéo dài cho mắt khô. Thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch chỉ nên dùng ngắn hạn để giảm đỏ tạm thời trong các tình huống kích ứng cấp.
