Áp lực nội nhãn là gì và khi nào cần đo

Áp lực nội nhãn là gì?

Áp lực nội nhãn được tạo ra nhờ sự cân bằng giữa quá trình tiết và thoát dịch thủy dịch bên trong tiền phòng của mắt. Thủy dịch là chất lỏng trong suốt có nhiệm vụ nuôi dưỡng giác mạc và thể thủy tinh. Ở người trưởng thành có sức khỏe mắt bình thường, chỉ số áp lực nội nhãn thường dao động trong khoảng từ 12 đến 21 mmHg.

Nếu sự lưu thông thủy dịch bị cản trở, lượng dịch tích tụ sẽ đẩy áp lực nội nhãn vượt ngưỡng bình thường. Sự gia tăng áp lực kéo dài làm chèn ép các mạch máu nuôi dưỡng và sợi thần kinh thị giác ở đáy mắt, dần dần gây suy giảm thị lực hoặc tổn thương thị trường không hồi phục. Do đó, kiểm tra chỉ số này là bước đánh giá quan trọng trong thăm khám mắt chuyên khoa.

Vai trò của chỉ số áp lực nội nhãn đối với sức khỏe mắt

Chỉ số áp lực nội nhãn phản ánh trực tiếp trạng thái cân bằng động của thủy dịch trong nhãn cầu. Việc duy trì chỉ số nhãn áp ở mức an toàn giúp hình dáng mắt luôn ổn định, hỗ trợ sự hội tụ ánh sáng chính xác lên võng mạc.

Nếu áp lực nội nhãn tăng cao quá mức, nguy cơ tổn thương dây thần kinh thị giác sẽ gia tăng rõ rệt, đây là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh cườm nước hay còn gọi là glôcôm. Ngược lại, chỉ số nhãn áp hạ quá thấp cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc võng mạc và chức năng thị giác. Việc theo dõi áp lực nội nhãn không chỉ hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý mà còn giúp đánh giá hiệu quả của các biện pháp kiểm soát mắt đang được áp dụng.

Các đối tượng và thời điểm cần thực hiện đo áp lực nội nhãn

Đo áp lực nội nhãn là quy trình cần thiết trong khám mắt định kỳ và kiểm tra chuyên khoa. Người từ 40 tuổi trở lên nên thực hiện đo nhãn áp ít nhất một lần mỗi năm để chủ động tầm soát các bệnh lý mắt liên quan đến tuổi tác.

Ngoài ra, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh glôcôm, người bị cận thị nặng, viễn thị hoặc người mắc các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, cao huyết áp cũng thuộc nhóm nguy cơ cao cần đo nhãn áp thường xuyên. Bạn cũng nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để đo áp lực nội nhãn ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau nhức mắt, nhức đầu kèm nhìn mờ, thấy quầng hào quang quanh bóng đèn hoặc giảm tầm nhìn ngoại vi.

Quy trình và các phương pháp đo áp lực nội nhãn phổ biến

Đo áp lực nội nhãn là kỹ thuật y khoa nhẹ nhàng, không gây đau và hoàn toàn an toàn cho người bệnh. Hiện nay trong thực hành lâm sàng có hai nhóm phương pháp đo nhãn áp chính là đo nhãn áp tiếp xúc và đo nhãn áp không tiếp xúc.

Phương pháp đo không tiếp xúc sử dụng tia khí nén nhẹ thổi vào bề mặt giác mạc để đo độ biến dạng của giác mạc, giúp ước tính nhãn áp nhanh chóng mà không cần gây tê. Trong khi đó, phương pháp đo tiếp xúc như sử dụng nhãn áp kế Goldmann được xem là tiêu chuẩn vàng, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc gây tê bề mặt mắt và dùng thiết bị chạm nhẹ vào giác mạc để thu được kết quả có độ chính xác cao nhất. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp tùy thuộc vào tình trạng mắt và mục đích thăm khám.

Lưu ý an toàn

Việc đo áp lực nội nhãn phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc nhân viên y tế được đào tạo bài bản với thiết bị đã được khử trùng đạt chuẩn. Kết quả đo nhãn áp có thể thay đổi tùy thuộc vào độ dày giác mạc và thời điểm đo trong ngày. Do đó, một chỉ số nhãn áp bất thường chưa đủ để đưa ra kết luận bệnh lý ngay lập tức mà cần phối hợp thêm các kiểm tra chuyên sâu khác như soi đáy mắt hay đo thị trường. Người bệnh không nên tự ý lo lắng hoặc tự sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có sự chỉ định từ bác sĩ.

Tóm tắt

Áp lực nội nhãn là chỉ số quan trọng phản ánh tình trạng sức khỏe của mắt và đóng vai trò hàng đầu trong việc phát hiện sớm bệnh glôcôm. Việc chủ động thăm khám thị lực và đo nhãn áp định kỳ giúp bảo vệ thần kinh thị giác, ngăn ngừa nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn. Khi phát hiện các biểu hiện bất thường ở mắt, bạn nên đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được bác sĩ khám và tư vấn kịp thời.