Đau mắt đỏ uống thuốc gì và những lưu ý an toàn khi dùng thuốc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mi mắt. Khi gặp phải triệu chứng đỏ mắt, cộm xốn và nhiều ghèn, câu hỏi thường trực của nhiều người là bị đau mắt đỏ uống thuốc gì để nhanh hồi phục và ngăn ngừa biến chứng.
Trên thực tế, hầu hết các trường hợp đau mắt đỏ cấp tính bắt nguồn từ virus, thường tự thoái lui sau một đến hai tuần mà không cần dùng đến các loại thuốc uống toàn thân liều cao. Thuốc uống chỉ được bác sĩ chỉ định trong một số bối cảnh lâm sàng nhất định, trong khi việc chăm sóc tại chỗ đúng cách mới là chìa khóa then chốt giúp đôi mắt hồi phục an toàn.
Uống thuốc gì khi bị đau mắt đỏ là gì?
Đau mắt đỏ là thuật ngữ phổ biến chỉ bệnh viêm kết mạc, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và dễ lây lan thành dịch trong cộng đồng. Nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, bao gồm virus, vi khuẩn, phấn hoa, bụi bẩn hoặc các chất kích ứng từ môi trường sống. Khi kết mạc bị viêm, các mạch máu nhỏ giãn nở khiến mắt có màu đỏ hồng đặc trưng, kèm theo tiết dịch nhầy, dử mắt dính chặt vào buổi sáng, cảm giác cay rát và chảy nước mắt liên tục. Nhiều người có thói quen hễ mắt đỏ là vội tìm mua các loại thuốc uống mạnh để tiêu viêm nhanh chóng. Tuy nhiên, thuốc dùng toàn thân qua đường uống chỉ hấp thu một phần đến các cấu trúc tại mắt và không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả mong muốn nếu không dùng đúng căn nguyên gây bệnh. Do đó, việc hiểu rõ bản chất của bệnh và giới hạn của từng nhóm thuốc là điều vô cùng cần thiết trước khi sử dụng bất kỳ can thiệp y khoa nào.
Các nhóm thuốc uống có thể được bác sĩ cân nhắc
Khi bị đau mắt đỏ, người bệnh không nên tự ý tìm mua các loại thuốc uống đặc trị vì mắt là cơ quan nhạy cảm và phần lớn trường hợp chỉ cần can thiệp tại chỗ. Thuốc uống toàn thân thường chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong một số trường hợp cụ thể. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, hạ sốt thông thường như paracetamol nếu người bệnh có triệu chứng sốt nhẹ, đau nhức đầu hoặc mệt mỏi toàn thân đi kèm. Đối với đau mắt đỏ do phản ứng dị ứng, các thuốc kháng histamin dạng uống có thể được cân nhắc để giảm bớt cảm giác ngứa mắt, phù nề mi mắt và giảm tiết dịch mũi. Thuốc kháng sinh đường uống hoàn toàn không được khuyến khích dùng đại trà, bác sĩ chỉ kê đơn khi có bằng chứng nhiễm khuẩn nặng, bội nhiễm mô lân cận hoặc nhiễm khuẩn đặc hiệu có nguy cơ biến chứng toàn thân. Việc tự ý mua kháng sinh uống không những không giúp khỏi bệnh nhanh hơn mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhờn thuốc, rối loạn tiêu hóa và che lấp các diễn tiến bất thường tại nhãn cầu.
Vai trò then chốt của thuốc nhỏ mắt và chăm sóc tại chỗ
Trong điều trị viêm kết mạc, các biện pháp chăm sóc và thuốc dùng tại chỗ giữ vai trò then chốt hơn nhiều so với việc dùng thuốc uống. Rửa mắt thường xuyên bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% là bước cơ bản giúp loại bỏ dịch tiết gỉ mắt, mầm bệnh và làm sạch mắt nhẹ nhàng. Sau khi vệ sinh, người bệnh có thể sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để cấp ẩm, bôi trơn bề mặt giác mạc và giảm cảm giác cộm xốn, rát buốt như có hạt cát trong mắt. Nếu nghi ngờ hoặc xác định có bội nhiễm vi khuẩn, bác sĩ nhãn khoa sẽ kê đơn các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh phù hợp. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt phối hợp kháng viêm chứa corticoid khi chưa có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ, bởi việc lạm dụng corticoid có thể gây ức chế miễn dịch tại chỗ, loét trợt giác mạc, đục thủy tinh thể hoặc làm tăng nhãn áp dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng.
Những sai lầm cần tránh khi điều trị đau mắt đỏ
Thói quen tự điều trị đau mắt đỏ tại nhà khi chưa nắm rõ căn nguyên rất dễ dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cho đôi mắt. Sai lầm phổ biến nhất là tự dùng lại đơn thuốc cũ của đợt đau mắt trước đó hoặc mượn đơn thuốc của người khác, trong khi mỗi đợt bệnh có thể do các tác nhân khác nhau như adenovirus, vi khuẩn hoặc dị ứng thời tiết. Một sai lầm nghiêm trọng khác là dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt giữa các thành viên trong gia đình, vô tình biến đầu lọ thuốc thành nguồn lây lan mầm bệnh nhanh chóng. Bên cạnh đó, việc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như xông mắt bằng lá trầu không, đắp lá dâu tằm hay nhỏ các dung dịch tự pha chế trực tiếp vào mắt có thể gây bỏng nhiệt biểu mô giác mạc, loét giác mạc và nhiễm nấm cơ hội. Giữ vệ sinh đôi bàn tay, dùng khăn mặt riêng, giặt sạch vỏ gối và để mắt nghỉ ngơi là những nguyên tắc vàng giúp mắt nhanh hồi phục mà không cần can thiệp quá mức.
Lưu ý an toàn
Thông tin về thuốc chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay các chế phẩm nhỏ mắt chứa corticoid. Khi mắt có biểu hiện đau buốt dữ dội, suy giảm thị lực, sợ ánh sáng hoặc không cải thiện sau vài ngày chăm sóc, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám đèn khe và điều trị đúng cách.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp nhưng đòi hỏi cách tiếp cận cẩn trọng, ưu tiên xác định đúng nguyên nhân thay vì vội vã dùng thuốc toàn thân. Việc dùng bất kỳ loại thuốc uống hay thuốc nhỏ đặc trị nào cũng cần có sự thăm khám và hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa mắt để bảo vệ thị lực an toàn lâu dài.
Nguồn tham khảo
- Clinical Ophthalmology: Treatment of allergic conjunctivitis with olopatadine hydrochloride eye drops
- Foreign Language Science and Technology Journal Database Medicine and Health: Clinical Analysis of Oral Loratadine Combined with Diclofenac Sodium Eye Drops in the Treatment of Allergic Conjunctivitis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ do virus có cần uống thuốc kháng sinh không?
Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus gây bệnh. Đau mắt đỏ do virus thường tự hồi phục sau một đến hai tuần, người bệnh chỉ cần vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý và dùng thuốc nhỏ làm dịu theo hướng dẫn y tế.
Bị đau mắt đỏ có nên uống thuốc chống dị ứng không?
Thuốc kháng histamin đường uống có thể được bác sĩ chỉ định nếu đau mắt đỏ xuất phát từ viêm kết mạc dị ứng hoặc có triệu chứng ngứa rát, chảy nước mũi đi kèm, giúp giảm phản ứng dị ứng toàn thân.
Có nên dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt với người khác không?
Tuyệt đối không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt vì việc này làm lây nhiễm chéo mầm bệnh sang mắt lành hoặc giữa các thành viên trong gia đình, khiến dịch bệnh lây lan rộng hơn.
Khi nào đau mắt đỏ cần đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay?
Người bệnh nên đi khám ngay nếu mắt nhìn mờ, chói sợ ánh sáng dữ dội, đau nhức buốt sâu trong hốc mắt, chảy mủ đặc màu xanh vàng hoặc sau nhiều ngày chăm sóc không thuyên giảm.
Đau mắt đỏ thông thường kéo dài bao lâu thì khỏi?
Đau mắt đỏ thông thường do virus kéo dài khoảng 7 đến 14 ngày. Thời gian hồi phục có thể thay đổi tùy theo nguyên nhân gây bệnh, thể trạng từng người và cách vệ sinh mắt hàng ngày.
