Uống rượu mặt trắng bệch có nguy hiểm không và những cảnh báo sức khỏe

Uống rượu mặt trắng bệch là gì?

Hiện tượng mặt trắng bệch khi uống rượu xảy ra khi các mạch máu dưới da vùng mặt co lại bất thường thay vì giãn nở như phản ứng đỏ mặt thông thường. Quá trình chuyển hóa cồn tại gan cần sự tham gia của hai enzym chính là alcohol dehydrogenase và aldehyde dehydrogenase. Khi nồng độ ethanol hoặc acetaldehyde vượt quá khả năng xử lý, cơ thể sẽ kích hoạt các phản ứng thần kinh tự chủ phức tạp. Phản ứng này gây biến động huyết áp, co thắt hệ thống mao mạch ngoại biên và chuyển hướng dòng máu tới các tạng trung tâm. Người có sắc mặt tái nhợt khi dùng bia rượu thường kèm theo cảm giác ớn lạnh, vã mồ hôi, buồn nôn, hồi hộp hoặc mệt mỏi rũ rượi, cho thấy hệ thống tuần hoàn đang suy giảm tưới máu tạm thời.

Cơ chế gây ra hiện tượng mặt trắng bệch khi sử dụng rượu bia

Nhiều người lầm tưởng người uống rượu mặt trắng có tửu lượng cao hơn người đỏ mặt, nhưng trên phương diện sinh lý học, hiện tượng da mặt tái nhợt phản ánh sự co thắt các mạch máu dưới da. Khi ethanol đi vào máu, hệ thần kinh thực vật bị tác động mạnh mẽ. Ở một số cá thể, cồn kích hoạt phản ứng co mạch ngoại biên nhằm dồn máu về các cơ quan nội tạng quan trọng, khiến lượng máu lưu thông đến mao mạch vùng mặt suy giảm đột ngột và làm da chuyển sang màu trắng nhợt.

Bên cạnh đó, phản ứng quá tải acetaldehyde khi men gan không kịp chuyển hóa cũng có thể làm rối loạn trương lực mạch máu. Sự tích tụ nhanh chóng của các chất chuyển hóa trung gian khiến huyết áp dao động thất thường, gây ra cảm giác choáng váng, hoa mắt và sắc mặt nhợt nhạt rõ rệt. Đây là dấu hiệu cảnh báo hệ tuần hoàn và gan đang phải chịu áp lực chuyển hóa rất lớn chứ không phải biểu hiện của khả năng dung nạp rượu tốt.

Những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn khi da mặt tái nhợt do rượu

Uống rượu mặt trắng bệch thường tiềm ẩn nguy cơ cao hơn hiện tượng đỏ mặt thông thường. Trạng thái tái nhợt thường đi kèm với tình trạng tụt huyết áp tư thế, giảm tưới máu não tạm thời và ức chế trung khu tim mạch. Khi tim không bơm đủ máu nuôi dưỡng não bộ, người uống rất dễ bị choáng váng, mất thăng bằng, té ngã chấn thương hoặc ngất xỉu đột ngột.

Ngoài ra, đây còn có thể là triệu chứng sớm của cơn hạ đường huyết cấp tính do cồn cản trở gan tân tạo glucose. Tình trạng này khiến người uống rơi vào trạng thái bủn rủn tay chân, toát mồ hôi lạnh, lú lẫn và có thể hôn mê sâu nếu không được bù năng lượng kịp thời. Người có phản ứng tái mặt cũng thường dễ bị ngộ độc rượu cấp tính do cơ thể không phát tín hiệu đỏ mặt cảnh báo sớm, dẫn đến việc tiếp tục dung nạp cồn vượt ngưỡng an toàn của cơ thể.

Cách xử trí an toàn khi xuất hiện biểu hiện mặt tái nhợt

Khi nhận thấy bản thân hoặc người xung quanh có biểu hiện trắng bệch da mặt khi đang uống rượu bia, việc quan trọng nhất là phải ngừng uống ngay lập tức và tuyệt đối không cố gắng sử dụng thêm bất kỳ loại đồ uống có cồn nào khác. Người gặp tình trạng này cần được dìu đến vị trí thông thoáng, tránh gió lùa trực tiếp và ngồi hoặc nằm nghỉ ở tư thế đầu thấp để hỗ trợ tuần hoàn máu lên não.

Hãy cho người uống bổ sung nước lọc ấm, nước gừng tươi ấm hoặc nước cháo loãng có pha chút muối đường để vừa hỗ trợ đào thải cồn qua đường tiết niệu vừa phòng ngừa hạ đường huyết. Tuyệt đối không dùng các loại trà quá đặc, cà phê đậm đặc hoặc tự ý dùng thuốc chống nôn, thuốc giảm đau không theo chỉ định vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và kích thích dạ dày. Nếu người uống có dấu hiệu lơ mơ, gọi hỏi không đáp ứng hoặc nôn mửa liên tục, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất.

Biện pháp phòng ngừa và lời khuyên chăm sóc sức khỏe lâu dài

Để bảo vệ sức khỏe tim mạch và chức năng gan thận, người từng có tiền sử mặt tái nhợt khi uống rượu nên chủ động hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại đồ uống có cồn. Trước khi tham gia các buổi tiệc không thể từ chối, cần ăn lót dạ đầy đủ các thực phẩm giàu tinh bột phức hợp và protein nhằm làm chậm quá trình hấp thu cồn vào niêm mạc dạ dày và ruột non.

Trong suốt bữa tiệc, nên uống xen kẽ nhiều nước lọc, uống từng ngụm nhỏ và kéo dài thời gian giữa các lần nâng ly để gan có đủ thời gian chuyển hóa ethanol. Đồng thời, những người thường xuyên gặp tình trạng này nên đến các phòng khám chuyên khoa nội tiết, tim mạch hoặc tiêu hóa để kiểm tra chức năng gan, siêu âm tim và đo điện tâm đồ, giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn về huyết động hoặc rối loạn chuyển hóa chất.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay cấp cứu chuyên khoa. Khi xuất hiện dấu hiệu co giật, thở chậm, tím tái môi đầu chi hoặc hôn mê sau khi uống rượu bia, người nhà phải lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất, không tự ý bấm huyệt hay cho uống thuốc giải rượu tùy tiện.

Tóm tắt

Tình trạng mặt tái nhợt khi uống rượu bia là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang bị quá tải độc chất hoặc suy giảm tuần hoàn cấp tính. Người có phản ứng này cần dừng uống ngay lập tức, nghỉ ngơi ở nơi thông thoáng và theo dõi sát huyết áp cũng như đường huyết. Chủ động thăm khám chuyên khoa tim mạch hoặc tiêu hóa nếu phản ứng này tái diễn thường xuyên để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.