Uống glucosamine có tác dụng phụ không và những lưu ý khi sử dụng

Tác dụng phụ của glucosamine là gì?

Glucosamine là một hợp chất tự nhiên được tìm thấy trong dịch bao quanh khớp và đóng vai trò như khối xây dựng cấu trúc nên sụn khớp, gân và dây chằng trong cơ thể con người. Khi tuổi tác tăng cao hoặc khớp bị thoái hóa, lượng glucosamine nội sinh suy giảm khiến sụn khớp dễ bị bào mòn, nứt vỡ và dẫn đến tình trạng đau nhức, cứng khớp khi vận động.

Chính vì lý do này, các chế phẩm bổ sung glucosamine dạng muối sulfat hoặc hydroclorid được ứng dụng rộng rãi nhằm hỗ trợ làm chậm thoái hóa khớp và cải thiện khả năng vận động. Hầu hết các tổ chức y tế đều ghi nhận glucosamine có độ dung nạp tương đối tốt khi sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, tương tự bất kỳ hoạt chất bổ sung sinh học nào khác, glucosamine vẫn có thể gây ra những phản ứng bất lợi nhất định tùy thuộc vào cơ địa, bệnh nền và loại thuốc dùng kèm của từng cá nhân.

Tác dụng không mong muốn thường gặp trên hệ tiêu hóa

Hệ tiêu hóa là cơ quan dễ ghi nhận các phản ứng không mong muốn nhất khi bắt đầu bổ sung glucosamine. Nhiều người xuất hiện cảm giác cồn cào, buồn nôn, ợ nóng, đầy hơi hoặc đau âm ỉ vùng thượng vị sau khi uống thuốc. Một số trường hợp khác có thể gặp tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc ngược lại là táo bón kéo dài vài ngày. Những triệu chứng này đa phần xuất hiện ở mức độ nhẹ đến trung bình và có xu hướng thuyên giảm khi cơ thể dần thích nghi. Để hạn chế kích ứng đường ruột, người dùng nên chia nhỏ liều trong ngày nếu được hướng dẫn hoặc uống viên bổ sung ngay trong bữa ăn chính thay vì uống lúc bụng đói. Nếu tình trạng nôn ói hoặc tiêu chảy tiếp diễn liên tục, người dùng nên tạm ngừng sản phẩm và trao đổi lại với nhân viên y tế để tìm giải pháp thay thế phù hợp.

Nguy cơ phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm với hải sản

Phần lớn glucosamine dạng viên uống trên thị trường được tổng hợp hoặc chiết xuất từ lớp vỏ cứng của động vật giáp xác như tôm, cua, ghẹ. Do đó, những người có tiền sử dị ứng hải sản đối mặt với nguy cơ xuất hiện phản ứng quá mẫn khi sử dụng các chế phẩm này. Biểu hiện dị ứng có thể khởi phát từ mức độ nhẹ như ngứa ngáy ngoài da, phát ban đỏ, nổi mề đay cục bộ đến các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng như sưng phù môi, mi mắt, nghẹt mũi hoặc khò khè khó thở. Dù một số sản phẩm hiện nay đã được tinh chế từ nguồn thực vật hoặc nấm, người bệnh có cơ địa dị ứng bẩm sinh vẫn phải đọc kỹ nhãn thành phần và trao đổi trước với bác sĩ để lựa chọn nguồn gốc an toàn, tránh tự ý sử dụng gây nguy hiểm cho tính mạng.

Ảnh hưởng của glucosamine đối với chỉ số đường huyết

Glucosamine về bản chất là một loại đường amin tham gia vào quá trình cấu tạo sụn khớp, vì vậy mối liên hệ giữa hoạt chất này và chỉ số đường huyết luôn được quan tâm. Một số nghiên cứu lâm sàng ghi nhận glucosamine liều cao có thể gây ảnh hưởng nhẹ đến mức độ nhạy cảm của insulin ở nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Đối với người mắc đái tháo đường type 2 hoặc người bị rối loạn dung nạp glucose, việc tự ý bổ sung glucosamine trong thời gian dài mà không kiểm soát có thể khiến chỉ số đường huyết dao động khó lường. Tuy nguy cơ không quá phổ biến ở liều lượng thông thường, người bệnh vẫn cần thông báo cho bác sĩ điều trị nội tiết và chủ động kiểm tra đường huyết mao mạch thường xuyên hơn trong vài tuần đầu sử dụng.

Tương tác bất lợi giữa glucosamine và các thuốc đang điều trị

Một tương tác thuốc quan trọng đã được ghi nhận trong y văn là giữa glucosamine và nhóm thuốc chống đông máu coumarin, điển hình là warfarin. Hoạt chất glucosamine có thể làm tăng hoạt tính chống đông của thuốc, kéo dài thời gian đông máu và làm tăng chỉ số INR, từ đó đẩy cao nguy cơ xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng khó cầm, xuất huyết tiêu hóa hoặc bầm tím bất thường trên cơ thể. Ngoài ra, glucosamine cũng có thể làm thay đổi hiệu quả của một số thuốc hạ sốt giảm đau thông thường hoặc thuốc điều trị ung thư nhóm anthracycline. Do đó, người bệnh đang dùng bất kỳ đơn thuốc điều trị mạn tính nào cũng cần liệt kê đầy đủ các thực phẩm bảo vệ sức khỏe đang sử dụng cho bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để rà soát tương tác bất lợi.

Biện pháp sử dụng glucosamine an toàn và hạn chế rủi ro

Để phát huy tác dụng hỗ trợ khớp mà vẫn hạn chế tối đa nguy cơ gặp tác dụng phụ, việc sử dụng glucosamine cần tuân theo chỉ dẫn y khoa chuẩn mực thay vì tự ý mua dùng theo truyền miệng. Người bệnh không nên tự ý tăng số lượng viên uống mỗi ngày với hy vọng giảm đau khớp nhanh chóng, bởi glucosamine chỉ là hoạt chất tái tạo mô sụn cần thời gian tích lũy nhiều tuần. Việc uống chung với nhiều nước lọc và dùng sau bữa ăn sẽ giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày. Người dùng cũng cần lựa chọn sản phẩm từ các nhà sản xuất có kiểm định rõ ràng về nguồn gốc nguyên liệu để tránh tạp chất gây hại cho gan và thận khi dùng kéo dài.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp. Người dùng tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng, không dùng glucosamine để thay thế các thuốc điều trị đặc hiệu và cần ngừng uống ngay khi xuất hiện dấu hiệu dị ứng, khó thở hoặc chảy máu bất thường.

Tóm tắt

Glucosamine nhìn chung là hoạt chất hỗ trợ sụn khớp có độ an toàn khá tốt nhưng vẫn tiềm ẩn một số tác dụng phụ không mong muốn. Người dùng cần chủ động tìm hiểu kỹ thành phần, theo dõi sát các phản ứng của cơ thể và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ trước khi quyết định bổ sung lâu dài để bảo đảm an toàn.