Ung thư cổ tử cung có sinh con được không và cơ hội bảo tồn thiên chức làm mẹ

Ung thư cổ tử cung có sinh con được không là gì?

Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính bắt nguồn từ các tế bào biểu mô ở phần dưới của tử cung nối liền với âm đạo, thường liên quan chặt chẽ đến sự lây nhiễm kéo dài của virus sinh u nhú ở người (HPV). Tử cung và cổ tử cung đóng vai trò cốt lõi trong chức năng sinh sản của nữ giới, vừa là cửa ngõ dẫn tinh trùng vào thụ tinh, vừa giữ thai và giãn mở khi sinh nở.

Trước đây, điều trị ung thư cổ tử cung thường gắn liền với phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tử cung, hai phần phụ kèm nạo hạch chậu, đồng nghĩa với việc người bệnh mất hoàn toàn khả năng sinh sản. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển vượt bậc của y học hiện đại, các chiến lược sàng lọc sớm và kỹ thuật phẫu thuật bảo tồn ngày càng tiên tiến đã mang lại niềm hy vọng lớn cho những bệnh nhân còn mong muốn sinh con. Mức độ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sẽ phụ thuộc vào việc khối u có còn cho phép bảo tồn thân tử cung và hai buồng trứng hay không.

Giai đoạn bệnh quyết định cơ hội bảo tồn chức năng sinh sản

Giai đoạn tiến triển của khối u là yếu tố tiên quyết quyết định người bệnh còn cơ hội mang thai hay không. Ở giai đoạn tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung giai đoạn rất sớm (vi thể, chưa xâm lấn sâu hay di căn hạch), tổn thương chỉ khu trú tại bề mặt biểu mô cổ tử cung. Lúc này, mục tiêu điều trị vừa loại bỏ triệt để tế bào ác tính vừa cố gắng bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu của cơ quan sinh sản.

Nếu bệnh phát hiện ở giai đoạn muộn hơn, khi khối u đã xâm lấn sâu vào mô liên kết xung quanh, thân tử cung, bàng quang, trực tràng hoặc di căn hạch chậu, việc bảo tồn chức năng sinh sản không còn khả thi. Ưu tiên hàng đầu khi đó là kiểm soát khối u để bảo vệ tính mạng người bệnh bằng các phương pháp can thiệp triệt căn. Do đó, việc phát hiện bệnh càng sớm thì cánh cửa làm mẹ trong tương lai càng rộng mở.

Các kỹ thuật can thiệp bảo tồn tử cung và buồng trứng

Tùy thuộc vào vị trí và kích thước khối u ở giai đoạn sớm, bác sĩ chuyên khoa ung bướu phụ khoa có thể cân nhắc các phẫu thuật bảo tồn sinh sản. Thủ thuật khoét chóp cổ tử cung bằng dao điện hoặc dao lạnh thường được chỉ định cho các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn vi thể, cho phép giữ lại toàn bộ thân tử cung và hai buồng trứng.

Đối với một số trường hợp giai đoạn sớm có kích thước khối u nhỏ hơn 2 cm, phẫu thuật cắt cổ tử cung triệt căn qua ngả âm đạo hoặc nội soi kết hợp nạo vét hạch chậu có thể được áp dụng. Phương pháp này loại bỏ cổ tử cung và phần trên âm đạo nhưng bảo tồn được thân tử cung, hai vòi trứng và hai buồng trứng. Sau phẫu thuật, đoạn thân tử cung còn lại sẽ được khâu nối vào âm đạo, tạo điều kiện cho tinh trùng gặp trứng và phôi thai phát triển trong lòng tử cung sau này.

Tác động của phẫu thuật triệt căn, hóa trị và xạ trị đến sinh sản

Khi ung thư cổ tử cung tiến triển vượt quá chỉ định phẫu thuật bảo tồn, phác đồ điều trị thường kết hợp phẫu thuật cắt tử cung toàn phần, xạ trị ngoài, xạ trị áp sát và hóa trị toàn thân. Phẫu thuật cắt bỏ thân tử cung đồng nghĩa với việc người phụ nữ không thể tự mang thai được nữa.

Bên cạnh đó, các tia xạ chiếu vào vùng chậu có thể phá hủy vĩnh viễn các nang noãn tại buồng trứng, gây suy buồng trứng sớm và mãn kinh nhân tạo. Hóa chất điều trị cũng có độc tính cao đối với tế bào mầm sinh dục, làm suy giảm chất lượng và số lượng trứng. Vì vậy, trước khi bước vào các liệu trình điều trị triệt căn này, bệnh nhân có nguyện vọng có con trong tương lai cần được tư vấn kỹ lưỡng về các giải pháp bảo tồn chức năng sinh sản phụ trợ.

Phương pháp hỗ trợ sinh sản và bảo tồn tế bào mầm

Để tối ưu hóa cơ hội có con sau điều trị ung thư, sự phối hợp giữa chuyên khoa ung bướu và trung tâm hỗ trợ sinh sản đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Trước khi bắt đầu xạ trị hoặc hóa trị, người bệnh có thể thực hiện kích thích buồng trứng để chọc hút noãn, sau đó trữ đông noãn hoặc thụ tinh trong ống nghiệm để trữ đông phôi.

Trong trường hợp phải xạ trị vùng chậu nhưng chưa cần cắt buồng trứng, phẫu thuật nội soi chuyển buồng trứng lên cao ra ngoài trường chiếu xạ có thể giúp bảo vệ các mô buồng trứng khỏi tác hại của tia phóng xạ. Sau khi điều trị ung thư ổn định và được bác sĩ cho phép, nếu người bệnh đã bị cắt tử cung nhưng còn phôi trữ đông, họ có thể tìm đến phương án mang thai hộ theo đúng quy định pháp luật để đón con chào đời.

Chăm sóc thai kỳ nguy cơ cao sau can thiệp cổ tử cung

Những phụ nữ đã từng can thiệp cổ tử cung hoặc điều trị ung thư khi mang thai được xếp vào nhóm thai kỳ nguy cơ cao. Phẫu thuật khoét chóp hoặc cắt cổ tử cung làm giảm độ dài và độ vững chắc của ống cổ tử cung, dẫn đến nguy cơ suy yếu cổ tử cung, hở eo tử cung, rỉ ối, nhiễm trùng ối và sinh non.

Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi, thai phụ cần được theo dõi chặt chẽ tại các bệnh viện phụ sản tuyến trên. Bác sĩ sản khoa có thể chỉ định khâu eo tử cung dự phòng qua ngả âm đạo hoặc ngả bụng từ trước hoặc trong giai đoạn đầu thai kỳ. Ngoài ra, việc siêu âm đo chiều dài kênh cổ tử cung thường xuyên giúp phát hiện sớm dấu hiệu dọa sảy để can thiệp dùng thuốc giảm co hoặc chỉ định nghỉ ngơi hợp lý. Khi chuyển dạ, hầu hết các trường hợp đã phẫu thuật cắt cổ tử cung đều được chỉ định mổ lấy thai chủ động.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý trì hoãn phẫu thuật, không tự dùng thuốc nam, thuốc bắc hay các biện pháp dân gian chưa kiểm chứng để bảo tồn sinh sản vì có thể khiến khối u lan rộng và đe dọa tính mạng. Mọi quyết định lựa chọn phương pháp can thiệp cần có sự phối hợp, đánh giá kỹ lưỡng giữa bác sĩ chuyên khoa ung bướu và chuyên gia hỗ trợ sinh sản.

Tóm tắt

Khả năng mang thai sau khi điều trị ung thư cổ tử cung là hoàn toàn có thể nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm và áp dụng giải pháp can thiệp bảo tồn chức năng sinh sản phù hợp. Chị em phụ nữ nên chủ động tiêm vắc xin ngừa HPV, tầm soát phụ khoa định kỳ và trao đổi kỹ với bác sĩ chuyên khoa ung bướu cùng chuyên gia hỗ trợ sinh sản ngay khi có chẩn đoán để bảo vệ tối đa sức khỏe cũng như thiên chức làm mẹ.