Ung thư biểu mô tuyến biệt hóa là gì và có nguy hiểm không

Ung thư biểu mô tuyến biệt hóa là gì?

Ung thư biểu mô tuyến là dạng u ác tính hình thành từ các tế bào có nhiệm vụ tiết dịch nhầy hoặc chất tiết trong cơ thể. Thuật ngữ biệt hóa phản ánh mức độ trưởng thành và sự giống nhau về mặt hình thái cấu trúc giữa tế bào u và tế bào lành tính ban đầu.

Khi tế bào ung thư vẫn tạo thành các cấu trúc dạng ống tuyến và có hình dạng gần tương tự tế bào bình thường khối u được xếp vào nhóm biệt hóa. Mức độ biệt hóa đóng vai trò quan trọng trong việc giúp bác sĩ chuyên khoa ung bướu tiên lượng thái độ phát triển của khối u nguy cơ xâm lấn mô xung quanh và khả năng di căn xa. Qua đó bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.

Phân loại các mức độ biệt hóa của ung thư biểu mô tuyến

Mức độ biệt hóa của ung thư biểu mô tuyến thường được bác sĩ giải phẫu bệnh chia thành ba cấp độ chính dựa trên kết quả sinh thiết mô u dưới kính hiển vi.

Cấp độ biệt hóa tốt hay còn gọi là cấp độ một biểu hiện tế bào ung thư vẫn giữ được hình thái rất giống tế bào tuyến lành tính và sắp xếp thành các cấu trúc ống tuyến rõ ràng. Khối u thuộc nhóm này thường tiến triển chậm nguy cơ xâm lấn thấp và có tiên lượng tương đối tốt.

Cấp độ biệt hóa vừa hay cấp độ hai là giai đoạn trung gian nơi tế bào bắt đầu biến đổi hình dạng cấu trúc ống tuyến bị méo mó và xuất hiện các mảng tế bào đặc. Tốc độ phân chia của tế bào u ở mức trung bình và khả năng xâm lấn tăng hơn so với cấp độ một.

Cấp độ biệt hóa kém hay cấp độ ba là dạng ác tính cao nhất trong nhóm này. Các tế bào ung thư biến dạng hoàn toàn mất cấu trúc tuyến ban đầu phân chia nhanh chóng và dễ xâm nhập vào mạch máu hoặc hệ bạch huyết để di căn xa đến gan phổi hoặc xương.

Sự khác biệt giữa ung thư biểu mô tuyến biệt hóa và không biệt hóa

Sự khác nhau cơ bản giữa ung thư biểu mô tuyến biệt hóa và không biệt hóa nằm ở mức độ biến đổi hình thái tế bào và tính chất tiến triển của khối u.

Đối với ung thư biểu mô tuyến biệt hóa các tế bào ung thư vẫn giữ được một phần đặc tính cấu trúc của tế bào tuyến ban đầu. Tế bào phân chia với tốc độ chậm hơn khu trú tốt hơn và nguy cơ di căn thấp hơn so với thể không biệt hóa.

Ngược lại ung thư biểu mô tuyến không biệt hóa đại diện cho tình trạng tế bào ác tính bị biến đổi hoàn toàn mất đi toàn bộ đặc điểm nhận dạng của mô tuyến gốc. Các tế bào phân chia hỗn loạn với tốc độ rất nhanh có xu hướng xâm lấn sâu vào mô xung quanh và di căn sớm. Do đó ung thư không biệt hóa thường có tiên lượng điều trị khó khăn hơn và đòi hỏi các biện pháp can thiệp toàn thân tích cực.

Các yếu tố nguy cơ dẫn đến sự hình thành khối u biểu mô tuyến

Quá trình hình thành ung thư biểu mô tuyến biệt hóa bắt nguồn từ các đột biến di truyền làm mất kiểm soát quá trình phân chia tế bào. Sự tích tụ đột biến này thường liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ kết hợp trong thời gian dài.

Yếu tố di truyền bẩm sinh đóng vai trò nhất định như đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 trong ung thư biểu mô tuyến vú hay hội chứng Lynch liên quan đến ung thư đại trực tràng. Bên cạnh đó tình trạng viêm nhiễm mãn tính tại cơ quan như viêm loét dạ dày kéo dài do vi khuẩn Helicobacter pylori hoặc viêm đại trực tràng mạn tính khiến tế bào tuyến phải tái tạo liên tục dẫn đến sai sót sao chép gen.

Lối sống không lành mạnh bao gồm hút thuốc lá lạm dụng rượu bia chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn và ít chất xơ cùng với tiếp xúc ô nhiễm môi trường chất độc hóa học hoặc béo phì rối loạn nội tiết tố estrogen cũng làm gia tăng nguy cơ tổn thương cấu trúc tế bào tuyến.

Các phương pháp điều trị ung thư biểu mô tuyến biệt hóa hiện nay

Việc điều trị ung thư biểu mô tuyến biệt hóa phụ thuộc vào vị trí khối u giai đoạn bệnh mức độ biệt hóa và thể trạng tổng quát của bệnh nhân. Bác sĩ thường phối hợp nhiều phương pháp điều trị tại chỗ và điều trị toàn thân.

Điều trị tại chỗ bao gồm phẫu thuật triệt căn để cắt bỏ khối u kèm một phần mô lành và nạo vét hạch bạch huyết lân cận nhằm ngăn chặn sự lan rộng. Xạ trị sử dụng bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc làm thu nhỏ kích thước khối u trước và sau phẫu thuật.

Điều trị toàn thân được chỉ định khi khối u có nguy cơ di căn hoặc ở giai đoạn tiến triển. Hóa trị sử dụng hóa chất để ngăn chặn tế bào phân chia. Liệu pháp nhắm trúng đích tấn công chính xác vào các thụ thể hoặc dấu ấn sinh học đặc hiệu của tế bào u giúp giảm tổn thương tế bào lành. Ngoài ra liệu pháp miễn dịch giúp tăng cường khả năng tự nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư của hệ miễn dịch cơ thể.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về ung thư biểu mô tuyến biệt hóa chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung không thay thế cho kết quả chẩn đoán giải phẫu bệnh và tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Mỗi bệnh nhân có đặc điểm sinh học khối u và giai đoạn bệnh khác nhau nên phác đồ điều trị sẽ được cá thể hóa. Bệnh nhân và gia đình không tự ý tìm kiếm thuốc mua thuốc tự điều trị hoặc thay đổi hướng dẫn y khoa khi chưa có sự chỉ định chính thức từ y bác sĩ trực tiếp điều trị.

Tóm tắt

Ung thư biểu mô tuyến biệt hóa là một dạng u ác tính có độ tiến triển và tiên lượng khác nhau tùy thuộc vào từng cấp độ biệt hóa từ tốt đến kém. Việc phát hiện sớm thông qua tầm soát định kỳ phối hợp với chẩn đoán giải phẫu bệnh chính xác và tuân thủ phác đồ điều trị y khoa sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả kiểm soát bệnh cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.