Người bị u tuyến giáp có uống được tảo biển không và những lưu ý cần biết

U tuyến giáp có uống được tảo biển không?

U tuyến giáp là tình trạng phát triển bất thường của các tế bào tạo thành một hoặc nhiều khối nhân nằm trong nhu mô tuyến giáp. Các nhân giáp này có thể ở thể đặc, thể nang chứa dịch hoặc dạng hỗn hợp. Đa số các khối u tuyến giáp được phát hiện qua thăm khám tình cờ hoặc siêu âm vùng cổ và mang tính chất lành tính, nhưng một số trường hợp có thể đi kèm biến đổi về mặt nội tiết hoặc có nguy cơ ác tính cần theo dõi sát sao.

Tuyến giáp giữ vai trò chỉ huy hoạt động chuyển hóa của toàn bộ cơ thể thông qua hai hormone chính là thyroxine và triiodothyronine. Hoạt động tổng hợp các hormone này đòi hỏi nguồn cung cấp iod ổn định từ chế độ ăn uống hàng ngày. Tảo biển bao gồm nhiều loài sinh vật biển khác nhau, vốn nổi tiếng với đặc tính tích tụ lượng lớn iod từ nước đại dương. Sự kết hợp giữa một cơ quan đang có tổn thương nhân giáp và một nguồn cung cấp iod đậm đặc như tảo biển đòi hỏi sự cân nhắc hết sức kỹ lưỡng về mặt y khoa.

Mối liên hệ giữa hàm lượng iod trong tảo biển và u tuyến giáp

Iod là một vi chất dinh dưỡng thiết yếu giúp tuyến giáp sản xuất hormone điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể. Tảo biển tự nhiên, đặc biệt là các loại tảo bẹ, tảo nâu và rong biển nước mặn, có khả năng hấp thụ và tích tụ khoáng chất từ đại dương với hàm lượng iod rất cao.

Đối với người có nhân xơ hoặc u tuyến giáp, nhu mô giáp vốn đã có những biến đổi về cấu trúc tế bào. Khi nạp vào cơ thể một lượng iod lớn bất thường từ tảo biển, cơ chế tự điều hòa của tuyến giáp có thể bị xáo trộn. Lượng iod dư thừa có thể kích thích nhân giáp tăng sinh tổng hợp hormone hoặc ngược lại gây ra hiệu ứng ức chế tạm thời, làm biến đổi chức năng tuyến giáp và gây khó khăn cho việc theo dõi diễn tiến lâm sàng của khối u. Do đó, việc kiểm soát nguồn iod nạp vào từ chế phẩm tảo biển là mối bận tâm y khoa quan trọng.

Khả năng dùng tảo biển phụ thuộc vào chức năng tuyến giáp

Để biết người bệnh có dùng được tảo biển hay không, tiêu chí quan trọng nhất là đánh giá tình trạng chức năng tuyến giáp hiện tại thông qua các chỉ số xét nghiệm máu gồm TSH, FT3 và FT4.

Trường hợp u tuyến giáp thể bình giáp nghĩa là cấu trúc có khối u nhưng chức năng sản xuất hormone vẫn nằm trong giới hạn bình thường. Ở nhóm này, việc thi thoảng sử dụng một lượng nhỏ rong biển như món ăn thông thường có thể chấp nhận được, nhưng việc dùng viên uống tảo biển đậm đặc dài ngày vẫn cần có sự đồng thuận của bác sĩ.

Trường hợp u tuyến giáp kèm cường giáp hoặc nhân độc tuyến giáp tuyệt đối phải kiêng các chế phẩm tảo biển giàu iod để tránh làm bùng phát cơn nhiễm độc giáp. Ngược lại, với u tuyến giáp trên nền viêm tuyến giáp mạn tính dẫn đến suy giáp, việc nạp quá nhiều iod cũng có thể thúc đẩy phản ứng miễn dịch phá hủy mô giáp mạnh hơn, do đó người bệnh không nên tự ý dùng tảo biển để tự bù trừ vi chất.

Phân biệt tảo biển nước mặn và tảo xoắn nước ngọt

Nhiều người thường gộp chung tất cả các loại tảo vào một nhóm, nhưng thực tế thành phần vi chất giữa các loài có sự khác biệt rất lớn. Rong biển và tảo biển đại dương như tảo bẹ kelp, kombu hay wakame thường chứa nồng độ iod rất cao và khó kiểm soát chính xác liều lượng trong từng bữa ăn hoặc từng lô sản phẩm.

Trong khi đó, tảo xoắn spirulina hay tảo lục chlorella là các giống vi tảo thường được nuôi cấy trong môi trường nước ngọt nhân tạo. Vì không sinh trưởng trong nước biển tự nhiên nên hàm lượng iod trong tảo xoắn thường thấp hơn đáng kể. Mặc dù vậy, các sản phẩm tảo dạng viên uống hoặc bột hòa tan trên thị trường đôi khi được phối trộn thêm khoáng chất hoặc có nguy cơ nhiễm kim loại nặng nếu quy trình nuôi trồng không đạt chuẩn. Người bệnh u tuyến giáp không nên mặc định rằng mọi loại tảo bổ sung đều an toàn mà phải tìm hiểu kỹ nguồn gốc và bảng kiểm nghiệm thành phần.

Nguyên tắc dùng thực phẩm bổ sung an toàn cho người có nhân giáp

Nếu người bệnh u tuyến giáp có mong muốn sử dụng các sản phẩm hỗ trợ dinh dưỡng từ tảo, cần tuân thủ các nguyên tắc thận trọng để bảo vệ sức khỏe tuyến giáp lâu dài.

Trước hết, người bệnh cần mang theo sản phẩm hoặc chụp rõ bảng thành phần dinh dưỡng để hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa nội tiết trong các đợt tái khám định kỳ. Bác sĩ sẽ đối chiếu tình trạng nhân giáp, kết quả siêu âm tuyến giáp và nồng độ hormone để đưa ra lời khuyên phù hợp nhất.

Thứ hai, tuyệt đối không sử dụng tảo biển thay thế cho phác đồ điều trị nội khoa hoặc trì hoãn các chỉ định phẫu thuật, can thiệp sóng cao tần khi đã có khuyến cáo từ bác sĩ. Khi dùng bất kỳ thực phẩm bổ sung nào, nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như hồi hộp, run tay, mất ngủ, sụt cân nhanh hoặc cảm giác nghẹn vùng cổ, người bệnh cần ngừng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế để kiểm tra lại nồng độ hormone tuyến giáp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe tổng quan và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa nội tiết. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các sản phẩm tảo biển để tự điều trị u tuyến giáp hoặc tự ý ngừng thuốc theo đơn. Luôn đọc kỹ hàm lượng iod trên nhãn thực phẩm chức năng và thông báo cho bác sĩ điều trị trước khi dùng.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị u tuyến giáp không nên tự ý uống tảo biển hoặc các chế phẩm chiết xuất từ tảo khi chưa tham vấn ý kiến chuyên môn. Việc xác định rõ chức năng tuyến giáp và kế hoạch điều trị là yếu tố then chốt để quyết định chế độ dinh dưỡng an toàn. Người bệnh cần duy trì thói quen thăm khám định kỳ và thảo luận cởi mở với bác sĩ chuyên khoa nội tiết về mọi thực phẩm bổ sung có ý định sử dụng.